<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X63n1241">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1241 證道歌註</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1241 證道歌註</title>
			<author>宋 彥琪註</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1241</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">證道歌註</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，CBETA 提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00701">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00701</charName>
				<mapping cb:dec="983741" type="PUA">U+F02BD</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3B4A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>析</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*片]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00881">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00881</charName>
				<mapping cb:dec="983921" type="PUA">U+F0371</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2D2B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>啣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*御]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01109">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01109</charName>
				<mapping cb:dec="984149" type="PUA">U+F0455</mapping>
			<mapping type="unicode">U+45C8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虻</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虫*盲]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02549">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02549</charName>
				<mapping cb:dec="985589" type="PUA">U+F09F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+445B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>舐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舌*氐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02725">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02725</charName>
				<mapping cb:dec="985765" type="PUA">U+F0AA5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2D482</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(口*皮)/女]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04631">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04631</charName>
				<mapping cb:dec="987671" type="PUA">U+F1217</mapping>
			<mapping type="unicode">U+23BDB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>氂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[氂-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05033">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05033</charName>
				<mapping cb:dec="988073" type="PUA">U+F13A9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+496B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鐵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*截]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05084">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05084</charName>
				<mapping cb:dec="988124" type="PUA">U+F13DC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2D155</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>匡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[匚@于]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06171">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06171</charName>
				<mapping cb:dec="989211" type="PUA">U+F181B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E78F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>遞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+巾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB10437">
				<charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName>
				<mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12530">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName>
				<mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>釐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[釐-未+牙]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15032">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName>
				<mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15097">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName>
				<mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>麵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麩-夫+丐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15111">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15111</charName>
				<mapping cb:dec="998151" type="PUA">U+F3B07</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+89B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>覷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[覤-儿+丘]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15145</charName>
				<mapping cb:dec="998185" type="PUA">U+F3B29</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+262B1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罣</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/圭]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15148">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName>
				<mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>畫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[書-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName>
				<mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15801">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15801</charName>
				<mapping cb:dec="998841" type="PUA">U+F3DB9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+287AC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>廛</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(厂@(田/坴))]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16358">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16358</charName>
				<mapping cb:dec="999398" type="PUA">U+F3FE6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3DC4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[火*果]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16391">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16391</charName>
				<mapping cb:dec="999431" type="PUA">U+F4007</mapping>
			<mapping type="unicode">U+21C05</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[虺-虫+骨]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16394">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16394</charName>
				<mapping cb:dec="999434" type="PUA">U+F400A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24DB3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+吿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T10:36:34">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0260a" n="0260a"/>
<lb ed="X" n="0260a01"/>
<lb ed="X" n="0260a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1241-A 蘇州靈岩妙空佛海和尙註證道歌序</cb:mulu><head>No. 1241-A
<lb ed="X" n="0260a03"/><lb ed="R111" n="0357a01"/> 蘇州靈岩妙空佛海和尙註證道歌序</head>
<lb ed="X" n="0260a04"/>
<lb ed="X" n="0260a05"/><lb ed="R111" n="0357a02"/><p xml:id="pX63p0260a0501">余甞覽吾家漁獵文字語言極多。而騰耀古今膾炙
<lb ed="X" n="0260a06"/><lb ed="R111" n="0357a03"/>人口者亦少。至於永嘉著歌以證道。慳於二千言。往
<lb ed="X" n="0260a07"/><lb ed="R111" n="0357a04"/>往乳兒竈婦亦能鑽仰此道。爭誦遺章斷藁。況在士
<lb ed="X" n="0260a08"/><lb ed="R111" n="0357a05"/>夫衲子。蟻慕雲騈不待云後諭。由是觀之。莫非宿植
<lb ed="X" n="0260a09"/><lb ed="R111" n="0357a06"/>德本。行解相應。雖借舌端三昧遊戲人間世。而脫身
<lb ed="X" n="0260a10"/><lb ed="R111" n="0357a07"/>向佛祖外行履。學者窮討其源。大似持螺酌海。執管
<lb ed="X" n="0260a11"/><lb ed="R111" n="0357a08"/>窺天。信夫西土謂之證道經。名不誣矣。余每念此一
<lb ed="X" n="0260a12"/><lb ed="R111" n="0357a09"/>段佛事。挂之牙頰間。雖至造次未能忘。群才輩枯禪
<lb ed="X" n="0260a13"/><lb ed="R111" n="0357a10"/>外單聞淺識。摳衣問難遂延及此。豈意小師德最從
<lb ed="X" n="0260a14"/><lb ed="R111" n="0357a11"/>余之久。日就月將編以成集。一日出示求序於余。將
<lb ed="X" n="0260a15"/><lb ed="R111" n="0357a12"/>授諸來者。余爲之駭然。良久誥曰。一藏半藏皆爲切
<lb ed="X" n="0260a16"/><lb ed="R111" n="0357a13"/>脚。以字八字飜成名邈。達磨面壁不言。如來無法可
<lb ed="X" n="0260a17"/><lb ed="R111" n="0357a14"/>說。昔永嘉<anchor xml:id="nkr_note_add_0260a1701" n="0260a1701"/><anchor xml:id="beg0260a1701" n="0260a1701"/>已<anchor xml:id="end0260a1701"/>是剜肉作瘡。詎可於瘡瘢上更加針芥
<lb ed="X" n="0260a18"/><lb ed="R111" n="0357a15"/>耶。子無乃販賣葛藤累我乎。答曰。痛念佛法危如累
<lb ed="X" n="0260a19"/><lb ed="R111" n="0357a16"/>卵。前輩凋謝。後生無聞。有愧丁寧提耳之勤。如師所
<lb ed="X" n="0260a20"/><lb ed="R111" n="0357a17"/>言皆大根上智一聞千悟。不待鞭影而行者所能領
<lb ed="X" n="0260a21"/><lb ed="R111" n="0357a18"/>解。然鈍根末學必假筌蹄。師旣無言。小子何述焉。如
<lb ed="X" n="0260a22"/><lb ed="R111" n="0357b01"/>是累番推卸無何。擬虵<g ref="#CB15148">𦘕</g>足。爲虎插翅。謾以第二機
<lb ed="X" n="0260a23"/><lb ed="R111" n="0357b02"/>示之。坐間適有梅知縣者。棲神內典念茲在茲。一見
<lb ed="X" n="0260a24"/><lb ed="R111" n="0357b03"/>斯文感悟流涕。出金<anchor xml:id="nkr_note_orig_0260001" n="0260001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0260001" n="0260001"/><anchor xml:id="beg0260001" n="0260001"/>鏤<anchor xml:id="end0260001"/>板。庶幾他日携手同遊華嚴
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0260b" n="0260b"/>
<lb ed="X" n="0260b01"/><lb ed="R111" n="0357b04"/>勝會。亦豈小補哉。因点筆爲之引。</p>
<lb ed="X" n="0260b02"/><lb ed="R111" n="0357b05"/><p xml:id="pX63p0260b0201">旹紹興丙寅住靈岩去一叟知訥序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0260b03"/>
<lb ed="X" n="0260b04"/>
<lb ed="X" n="0260b05"/>
<lb ed="X" n="0260b06"/>
<lb ed="X" n="0260b07"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1241-B 靈岩妙空和尙註證道歌</cb:mulu><head>No. 1241-B
<lb ed="X" n="0260b08"/><lb ed="R111" n="0357b07"/> 靈岩妙空和尙註證道歌</head>
<lb ed="X" n="0260b09"/>
<lb ed="X" n="0260b10"/><lb ed="R111" n="0357b08"/><byline cb:type="collector">侍者　德最　集</byline>
<lb ed="X" n="0260b11"/><lb ed="R111" n="0357b09"/><p xml:id="pX63p0260b1101">昔世尊於靈山拈一枝華。迦葉微笑。乃至吾有正法
<lb ed="X" n="0260b12"/><lb ed="R111" n="0357b10"/>眼藏分付於汝。謂之證也。又<name role="" type="person">永嘉大師</name>本習天台止
<lb ed="X" n="0260b13"/><lb ed="R111" n="0357b11"/>觀。四威儀中常冥禪觀。因詣曹溪六祖。往復問答乃
<lb ed="X" n="0260b14"/><lb ed="R111" n="0357b12"/>蒙印澄。祖留一宿。時謂一宿覺。遂作此謌。以其所證
<lb ed="X" n="0260b15"/><lb ed="R111" n="0357b13"/>之道述而書之。故謂證道謌也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0260b16"/>
<lb ed="X" n="0260b17"/>
<lb ed="X" n="0260b18"/>
<lb ed="X" n="0260b19"/>
<lb ed="X" n="0260b20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1241-C 舒州梵天琪和尙註證道謌(幷)序</cb:mulu><head>No. 1241-C
<lb ed="X" n="0260b21"/><lb ed="R111" n="0357b15"/> 舒州梵天琪和尙註證道謌<note place="inline">幷</note>序</head>
<lb ed="X" n="0260b22"/>
<lb ed="X" n="0260b23"/><lb ed="R111" n="0357b16"/><byline cb:type="other">浮梁參學　慧光　錄</byline>
<lb ed="X" n="0260b24"/><lb ed="R111" n="0357b17"/><p xml:id="pX63p0260b2401">永嘉眞覺大師者。乃祖席之英人也。法諱玄覺。少而
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0260c" n="0260c"/>
<lb ed="X" n="0260c01"/><lb ed="R111" n="0357b18"/>落彩。聦敏頗異。始者習天台智者敎觀。卽左溪同時
<lb ed="X" n="0260c02"/><lb ed="R111" n="0358a01"/>也。於是遍歷講肆參尋知識。忽一日因覽涅槃大經
<lb ed="X" n="0260c03"/><lb ed="R111" n="0358a02"/>洞明法旨。卽往曹溪。六祖印可。祖歎其深證。卽時遽
<lb ed="X" n="0260c04"/><lb ed="R111" n="0358a03"/>然吿歸。祖少留一宿。故號爲一宿覺焉。則以所證法
<lb ed="X" n="0260c05"/><lb ed="R111" n="0358a04"/>門發言爲謌。以警未悟。師復預期冥感。卽時定中觀
<lb ed="X" n="0260c06"/><lb ed="R111" n="0358a05"/>見字字化作金色滿虗空界。自後天下叢林無不知
<lb ed="X" n="0260c07"/><lb ed="R111" n="0358a06"/>也。諸方老人或註或頌。以至梵僧傳皈印土翻譯受
<lb ed="X" n="0260c08"/><lb ed="R111" n="0358a07"/>持。若非深契佛心。其孰能與於此哉。彥琪山居暇日
<lb ed="X" n="0260c09"/><lb ed="R111" n="0358a08"/>因學者所問。故樂爲其說。許彼所錄。錄成直叙大略。
<lb ed="X" n="0260c10"/><lb ed="R111" n="0358a09"/>題於卷首。</p>
<lb ed="X" n="0260c11"/><lb ed="R111" n="0358a10"/><p xml:id="pX63p0260c1101">時紹聖丁丑仲夏十八日列岫軒書</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0260c12"/>
<lb ed="X" n="0260c13"/>
<lb ed="X" n="0260c14"/>
<lb ed="X" n="0260c15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">證道歌註</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1241</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0260c16"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0260002" n="0260002"/>證道歌註</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0260c17"/>
<lb ed="X" n="0260c18"/><lb ed="R111" n="0358b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0260c1801">證道歌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0260c19"/>
<lb ed="X" n="0260c20"/><lb ed="R111" n="0358b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0260c2001">從緣悟入之謂證。千聖履踐之謂道。吟咏其道之
<lb ed="X" n="0260c21"/><lb ed="R111" n="0358b04"/>謂歌。故曰證道歌也。或人云。無修無證者。乃諸散
<lb ed="X" n="0260c22"/><lb ed="R111" n="0358b05"/>聖助佛揚化。<anchor xml:id="nkr_note_add_0260c2201" n="0260c2201"/><anchor xml:id="beg0260c2201" n="0260c2201"/>已<anchor xml:id="end0260c2201"/>於往昔證道不復更證。譬如出礦
<lb ed="X" n="0260c23"/><lb ed="R111" n="0358b06"/>黃金無復爲礦。卽寶公･萬回･寒山･拾得･嵩頭陀･傅
<lb ed="X" n="0260c24"/><lb ed="R111" n="0358b07"/>大士等是也。卽有所證。須求師印可。方自得名爲
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0261a" n="0261a"/>
<lb ed="X" n="0261a01"/><lb ed="R111" n="0358b08"/>證。自威音王佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0101" n="0261a0101"/><anchor xml:id="beg0261a0101" n="0261a0101"/>已<anchor xml:id="end0261a0101"/>前卽可。自威音王佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0261a0102" n="0261a0102"/><anchor xml:id="beg0261a0102" n="0261a0102"/>已<anchor xml:id="end0261a0102"/>後。無師
<lb ed="X" n="0261a02"/><lb ed="R111" n="0358b09"/>自悟盡屬天然外道。是故二十五大士所證圓通
<lb ed="X" n="0261a03"/><lb ed="R111" n="0358b10"/>從佛印證。善財參五十三位知識從知識印證。乃
<lb ed="X" n="0261a04"/><lb ed="R111" n="0358b11"/>至西天此土諸位祖師遞相印證。所謂佛佛授手
<lb ed="X" n="0261a05"/><lb ed="R111" n="0358b12"/>祖祖相傳也。大師因看涅柈大經悟入。往曹溪。六
<lb ed="X" n="0261a06"/><lb ed="R111" n="0358b13"/>祖印可。師到日。値祖坐次。遶禪床三匝。振錫一下。
<lb ed="X" n="0261a07"/><lb ed="R111" n="0358b14"/>卓然而立。祖曰。夫沙門者。具三千威儀。八萬細行。
<lb ed="X" n="0261a08"/><lb ed="R111" n="0358b15"/>行行無虧。大德從何方來。生大我慢。師曰。生死事
<lb ed="X" n="0261a09"/><lb ed="R111" n="0358b16"/>大。無常迅速。祖曰。何不體取無生。了無速乎。師曰。
<lb ed="X" n="0261a10"/><lb ed="R111" n="0358b17"/>體卽無生。了本無速。祖曰。如是如是。須臾禮辭。祖
<lb ed="X" n="0261a11"/><lb ed="R111" n="0358b18"/>曰返太速乎。師曰。本非動靜。豈有速耶。祖曰誰知
<lb ed="X" n="0261a12"/><lb ed="R111" n="0359a01"/>非動。師曰仁者自生分別。祖曰汝甚得無生意也。
<lb ed="X" n="0261a13"/><lb ed="R111" n="0359a02"/>師曰無生豈有意。祖曰。若無意。誰生分別。師曰分
<lb ed="X" n="0261a14"/><lb ed="R111" n="0359a03"/>別亦非意。祖歎曰善哉善哉。旣蒙印可。方得名爲
<lb ed="X" n="0261a15"/><lb ed="R111" n="0359a04"/>證也。實非諸位小乘天魔外道。未得謂得未證謂
<lb ed="X" n="0261a16"/><lb ed="R111" n="0359a05"/>證。古德云。世間文字法師暗證禪人。爲佛法大患。
<lb ed="X" n="0261a17"/><lb ed="R111" n="0359a06"/>誠可哀哉。今所證者則異於是。旣卽無生法忍也。
<lb ed="X" n="0261a18"/><lb ed="R111" n="0359a07"/>此之大定。具足衆法。一正宗非異證。二圓契非空
<lb ed="X" n="0261a19"/><lb ed="R111" n="0359a08"/>證。三究竟不異證。四設利下濟證。五道由法爾證。
<lb ed="X" n="0261a20"/><lb ed="R111" n="0359a09"/>六了義非偏證。故得名爲證也。然雖如是。猶涉義
<lb ed="X" n="0261a21"/><lb ed="R111" n="0359a10"/>路分別。譬如有人撚空爲線。欲其成就。徒廢精神。
<lb ed="X" n="0261a22"/><lb ed="R111" n="0359a11"/>若是本分衲僧腦後眼開。當自知矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261a23"/><lb ed="R111" n="0359a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0261a2301">君不見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261a24"/><lb ed="R111" n="0359a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0261a2401">君之一字。指決之辭。於斯薦得。總持門開。親見祖
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0261b" n="0261b"/>
<lb ed="X" n="0261b01"/><lb ed="R111" n="0359a14"/>師本來面目。百千三昧無量妙義皆從此入。所以
<lb ed="X" n="0261b02"/><lb ed="R111" n="0359a15"/>善財參見衆藝童子言。我常唱此字母。入般若波
<lb ed="X" n="0261b03"/><lb ed="R111" n="0359a16"/>羅蜜門。則知一字法門海墨書而不盡也。於此不
<lb ed="X" n="0261b04"/><lb ed="R111" n="0359a17"/>明。設使辭同炙<g ref="#CB16358">㷄</g>辯瀉懸河。翻被文字語言流浪
<lb ed="X" n="0261b05"/><lb ed="R111" n="0359a18"/>無有了時。日來月往翰墨雲興。歲久時長編卷山
<lb ed="X" n="0261b06"/><lb ed="R111" n="0359b01"/>積。究懷永歎惘怫長嗟。心地法門遠之遠矣。古德
<lb ed="X" n="0261b07"/><lb ed="R111" n="0359b02"/>云。學道先須有悟由。還如曾鬪快龍舟。雖然舊閣
<lb ed="X" n="0261b08"/><lb ed="R111" n="0359b03"/>閑田地。一度贏來方始休。以此而推。須有發明悟
<lb ed="X" n="0261b09"/><lb ed="R111" n="0359b04"/>入始得。故云。最初一句。同道方知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261b10"/><lb ed="R111" n="0359b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0261b1001">絕學無爲閑道人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261b11"/><lb ed="R111" n="0359b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0261b1101">絕學者。絕世間之學。學無爲之學也。世間之學非
<lb ed="X" n="0261b12"/><lb ed="R111" n="0359b07"/>出離故也。無爲學者。非小乘有爲。入大乘無爲也。
<lb ed="X" n="0261b13"/><lb ed="R111" n="0359b08"/>小乘有爲非究竟也。學般若菩薩與法冥合。於一
<lb ed="X" n="0261b14"/><lb ed="R111" n="0359b09"/>切法應無所住。心無<g ref="#CB15145">𦊱</g>礙。得大自在。作而無作。爲
<lb ed="X" n="0261b15"/><lb ed="R111" n="0359b10"/>而無爲。故云絕學無爲也。閑道人者。與道相應。不
<lb ed="X" n="0261b16"/><lb ed="R111" n="0359b11"/>與塵勞抅繫。故名爲閑。良由一切衆生從無始來
<lb ed="X" n="0261b17"/><lb ed="R111" n="0359b12"/>以至今日。背覺合塵。於諸前境念念之中。隨逐諸
<lb ed="X" n="0261b18"/><lb ed="R111" n="0359b13"/>塵無有暫捨。何由出離。學道之人能轉萬物。不爲
<lb ed="X" n="0261b19"/><lb ed="R111" n="0359b14"/>萬物所轉。目前千差心閑一境。水邊林下長養聖
<lb ed="X" n="0261b20"/><lb ed="R111" n="0359b15"/>胎。看月色以逍遙。听泉聲而自在。故云絕學無爲
<lb ed="X" n="0261b21"/><lb ed="R111" n="0359b16"/>閑道人也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261b22"/><lb ed="R111" n="0359b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0261b2201">不除妄想不求眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261b23"/><lb ed="R111" n="0359b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0261b2301">所言妄想者卽虗妄想念也。良由一切衆生十二
<lb ed="X" n="0261b24"/><lb ed="R111" n="0360a01"/>時中攀緣之心無有間斷。心如念水之龜。意似迎
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0261c" n="0261c"/>
<lb ed="X" n="0261c01"/><lb ed="R111" n="0360a02"/>風之馬。未甞停息。故名凡夫也。所言眞者卽一眞
<lb ed="X" n="0261c02"/><lb ed="R111" n="0360a03"/>佛性也。今此道人與法相應。不落凡聖二途。亦乃
<lb ed="X" n="0261c03"/><lb ed="R111" n="0360a04"/>簡異二乘也。小乘之人厭離世間生死。樂求界外
<lb ed="X" n="0261c04"/><lb ed="R111" n="0360a05"/>涅柈。學般若菩薩會萬法皈於自己。故云不除妄
<lb ed="X" n="0261c05"/><lb ed="R111" n="0360a06"/>想不求眞也。故脩山主云。具足凡夫法。凡夫不知。
<lb ed="X" n="0261c06"/><lb ed="R111" n="0360a07"/>具足聖人法。聖人不會。聖人若會卽是凡夫。凡夫
<lb ed="X" n="0261c07"/><lb ed="R111" n="0360a08"/>若知卽是聖人。此兩則語是一理二義。傳云。若辨
<lb ed="X" n="0261c08"/><lb ed="R111" n="0360a09"/>得。不妨於佛法中有箇入處。若辨不得。莫道不疑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261c09"/><lb ed="R111" n="0360a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0261c0901">無明實性卽佛性。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261c10"/><lb ed="R111" n="0360a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0261c1001">無明者無般若大智之明也。佛性者卽究竟淸淨
<lb ed="X" n="0261c11"/><lb ed="R111" n="0360a12"/>覺性也。從無始<anchor xml:id="nkr_note_add_0261c1101" n="0261c1101"/><anchor xml:id="beg0261c1101" n="0261c1101"/>已<anchor xml:id="end0261c1101"/>來虗生浪死。不能出離。皆因無
<lb ed="X" n="0261c12"/><lb ed="R111" n="0360a13"/>明而流轉也。故知無明卽煩惱根本也。爲八萬四
<lb ed="X" n="0261c13"/><lb ed="R111" n="0360a14"/>千塵勞之果。作十二因緣之首。河沙煩惱由此而
<lb ed="X" n="0261c14"/><lb ed="R111" n="0360a15"/>生。塵劫輪迴以之不絕。非想定後還作狸身。無明
<lb ed="X" n="0261c15"/><lb ed="R111" n="0360a16"/>坑中猶爲病行。古德云。疾如掣電。猛似狂風。瞥起
<lb ed="X" n="0261c16"/><lb ed="R111" n="0360a17"/>塵勞速於瀑流之水。歘成五欲急過旋轉之輪。是
<lb ed="X" n="0261c17"/><lb ed="R111" n="0360a18"/>以結搆四魔駈馳十使。皆無明之使然也。未了之
<lb ed="X" n="0261c18"/><lb ed="R111" n="0360b01"/>人迷爲實事。今此道人以般若智照了無明。卽明
<lb ed="X" n="0261c19"/><lb ed="R111" n="0360b02"/>明見佛性。故曰無明實性卽佛性也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261c20"/><lb ed="R111" n="0360b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0261c2001">幻化空身卽法身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0261c21"/><lb ed="R111" n="0360b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0261c2101">旣了無明卽是佛性。當知幻身卽是法身也。所言
<lb ed="X" n="0261c22"/><lb ed="R111" n="0360b05"/>法身者。敎有五分法身。一戒二定三慧四解脫五
<lb ed="X" n="0261c23"/><lb ed="R111" n="0360b06"/>智見也。傳曰。智冥眞境盡法爲身故曰法身。法以
<lb ed="X" n="0261c24"/><lb ed="R111" n="0360b07"/>軌持爲義。身以積聚爲義。此之法身能軌生一切
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0262a" n="0262a"/>
<lb ed="X" n="0262a01"/><lb ed="R111" n="0360b08"/>法故。能遍攝一切法故也。達法之人。了父母緣生
<lb ed="X" n="0262a02"/><lb ed="R111" n="0360b09"/>虗幻之身卽是金剛常住不壞之身。故曰幻化空
<lb ed="X" n="0262a03"/><lb ed="R111" n="0360b10"/>身卽法身也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262a04"/><lb ed="R111" n="0360b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262a0401">法身覺了無一物。本源自性天眞佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262a05"/><lb ed="R111" n="0360b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262a0501">以般若智照五蘊皆空。無有一物。無有邊表。無有
<lb ed="X" n="0262a06"/><lb ed="R111" n="0360b13"/>名字。強名法身也。昔太原孚上座爲座主時。因講
<lb ed="X" n="0262a07"/><lb ed="R111" n="0360b14"/>維摩經至法身義時。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0262001" n="0262001"/>免道者在座下聽。乃問座主
<lb ed="X" n="0262a08"/><lb ed="R111" n="0360b15"/>云。適來講者是諸佛法身。那箇是座主法身。座主
<lb ed="X" n="0262a09"/><lb ed="R111" n="0360b16"/>云法身豈有二耶。道者云。如人說食終不濟飢。欲
<lb ed="X" n="0262a10"/><lb ed="R111" n="0360b17"/>了心源以悟爲則。師云。某甲說法身義祇如此。却
<lb ed="X" n="0262a11"/><lb ed="R111" n="0360b18"/>請道者爲說。道者云。且輟講三五日。於空室內靜
<lb ed="X" n="0262a12"/><lb ed="R111" n="0361a01"/>坐體取法身。師一依所言。屛息諸緣端居靜室。早
<lb ed="X" n="0262a13"/><lb ed="R111" n="0361a02"/>晨忽聞鼓角聲瞥然大悟。云始知本來無物。洎合
<lb ed="X" n="0262a14"/><lb ed="R111" n="0361a03"/>一生空過。故云法身覺了無一物也。本源自性天
<lb ed="X" n="0262a15"/><lb ed="R111" n="0361a04"/>眞佛者。今若返本皈源不假修證。始知本來成佛。
<lb ed="X" n="0262a16"/><lb ed="R111" n="0361a05"/>行住坐臥觸目遇緣。頭頭垂示法法齊彰。無非佛
<lb ed="X" n="0262a17"/><lb ed="R111" n="0361a06"/>事。故法燈云。誰信天眞佛。興悲幾萬般。蓼花開古
<lb ed="X" n="0262a18"/><lb ed="R111" n="0361a07"/>岸。白鷺立沙灘。露滴庭莎長。雲收溪月寒。頭頭垂
<lb ed="X" n="0262a19"/><lb ed="R111" n="0361a08"/>示處。子細好生觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262a20"/><lb ed="R111" n="0361a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262a2001">五陰浮雲空去來。三毒水泡虗出沒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262a21"/><lb ed="R111" n="0361a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262a2101">學法之人。了五陰不實猶如浮雲。知三毒虗幻還
<lb ed="X" n="0262a22"/><lb ed="R111" n="0361a11"/>同水泡。所言五陰者。一色二受三想四行五識也。
<lb ed="X" n="0262a23"/><lb ed="R111" n="0361a12"/>色以窒礙爲義。受以納<anchor xml:id="nkr_note_orig_0262002" n="0262002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0262002" n="0262002"/><anchor xml:id="beg0262002" n="0262002"/>領<anchor xml:id="end0262002"/>爲義。想以想像爲義。行
<lb ed="X" n="0262a24"/><lb ed="R111" n="0361a13"/>以遷流爲義。識以別識爲義。了五陰卽人空也。所
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0262b" n="0262b"/>
<lb ed="X" n="0262b01"/><lb ed="R111" n="0361a14"/>言三毒者。一貪二嗔三癡也。於順境卽起貪心。於
<lb ed="X" n="0262b02"/><lb ed="R111" n="0361a15"/>逆境卽起嗔心。以無智故容受則是癡也。了此則
<lb ed="X" n="0262b03"/><lb ed="R111" n="0361a16"/>是法空也。五陰旣如太虗浮雲空自去來。三毒還
<lb ed="X" n="0262b04"/><lb ed="R111" n="0361a17"/>如水上之泡虗然出沒。洛浦云。祇知泡向水中出。
<lb ed="X" n="0262b05"/><lb ed="R111" n="0361a18"/>豈知水亦從漚生。權將漚水類余身。五蘊虗攢假
<lb ed="X" n="0262b06"/><lb ed="R111" n="0361b01"/>立名。達解蘊空漚不實。方能明見本來眞。若未達
<lb ed="X" n="0262b07"/><lb ed="R111" n="0361b02"/>此則生死海中虗出沒也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262b08"/><lb ed="R111" n="0361b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262b0801">證實相。無人法。刹那滅却阿鼻業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262b09"/><lb ed="R111" n="0361b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262b0901">無相之相故名實相。證此實相卽無人法二空也。
<lb ed="X" n="0262b10"/><lb ed="R111" n="0361b05"/>以刹那至速頃能滅多劫重罪也。所言刹那者。譬
<lb ed="X" n="0262b11"/><lb ed="R111" n="0361b06"/>如力士斷藕絲頃。不取方便唯取斷時。謂之刹那
<lb ed="X" n="0262b12"/><lb ed="R111" n="0361b07"/>也。一刹那中具九百生滅。乃至速之頃也。所言阿
<lb ed="X" n="0262b13"/><lb ed="R111" n="0361b08"/>鼻者卽梵語也。此云無間。卽極重地獄也。在七金
<lb ed="X" n="0262b14"/><lb ed="R111" n="0361b09"/>山下。所謂唬唬<g ref="#CB02725">𭒂</g>嚯嚯嘙等。卽八寒八熱是也。於
<lb ed="X" n="0262b15"/><lb ed="R111" n="0361b10"/>諸地獄極重極苦。其中受罪無有間斷也。今與法
<lb ed="X" n="0262b16"/><lb ed="R111" n="0361b11"/>相應。善惡諸相自然寂滅。古德云。我尙不可得。非
<lb ed="X" n="0262b17"/><lb ed="R111" n="0361b12"/>我何可得。故云刹那滅却阿鼻業也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262b18"/><lb ed="R111" n="0361b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262b1801">若將妄語誑衆生。自招<g ref="#CB15072">㧞</g>舌塵沙劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262b19"/><lb ed="R111" n="0361b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262b1901">此卽永嘉大悲願力發此言也。故知先聖恩重難
<lb ed="X" n="0262b20"/><lb ed="R111" n="0361b15"/>報則可知矣。切恐末世衆生信根淺薄。向此門中
<lb ed="X" n="0262b21"/><lb ed="R111" n="0361b16"/>退失道心。設此重誓也。若我妄語欺誑汝等。卽當
<lb ed="X" n="0262b22"/><lb ed="R111" n="0361b17"/>自墮泥犁地獄。拔舌犁耕受其極苦。非但一劫乃
<lb ed="X" n="0262b23"/><lb ed="R111" n="0361b18"/>至經塵沙劫也。所言劫者。梵語具足應言劫波。此
<lb ed="X" n="0262b24"/><lb ed="R111" n="0362a01"/>翻時分。劫亦多種。所謂芥子劫塵點劫拂石劫等。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0262c" n="0262c"/>
<lb ed="X" n="0262c01"/><lb ed="R111" n="0362a02"/>具如經論所載。今不言名号而言塵沙者。但言其
<lb ed="X" n="0262c02"/><lb ed="R111" n="0362a03"/>多劫也。大師所說親證法門。欲令一切衆生見性
<lb ed="X" n="0262c03"/><lb ed="R111" n="0362a04"/>成佛。豈有妄言。猶恐信之不及爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262c04"/><lb ed="R111" n="0362a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262c0401">頓覺了。如來禪。六度萬行體中圓。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262c05"/><lb ed="R111" n="0362a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262c0501">非漸次而知故云頓覺也。如來禪者。簡異四種禪
<lb ed="X" n="0262c06"/><lb ed="R111" n="0362a07"/>那。一菩薩唯識禪。二聲聞偏空禪。三人天因果禪。
<lb ed="X" n="0262c07"/><lb ed="R111" n="0362a08"/>四外道異計禪。今此定門卽是世尊靈山會上以
<lb ed="X" n="0262c08"/><lb ed="R111" n="0362a09"/>靑蓮目瞬視迦葉。迦葉微笑。吾有正法眼藏分付
<lb ed="X" n="0262c09"/><lb ed="R111" n="0362a10"/>摩訶大迦葉。迦葉付阿難。阿難付<name role="" type="person">商那和修</name>。乃至
<lb ed="X" n="0262c10"/><lb ed="R111" n="0362a11"/>二十八祖菩提達磨西來東土。展轉至曹溪六祖。
<lb ed="X" n="0262c11"/><lb ed="R111" n="0362a12"/>自後燈燈續<g ref="#CB08504">𦦨</g>祖祖聯芳。<anchor xml:id="nkr_note_add_0262c1101" n="0262c1101"/><anchor xml:id="beg0262c1101" n="0262c1101"/>已<anchor xml:id="end0262c1101"/>至如今兩手分付。且
<lb ed="X" n="0262c12"/><lb ed="R111" n="0362a13"/>道有分付無分付。若是本分衲僧自知落處。總謂
<lb ed="X" n="0262c13"/><lb ed="R111" n="0362a14"/>之六度。別謂之萬行。此之行門皆在一念之中。本
<lb ed="X" n="0262c14"/><lb ed="R111" n="0362a15"/>來圓滿也。所言六度者。謂布施･持戒･忍辱･精進･禪
<lb ed="X" n="0262c15"/><lb ed="R111" n="0362a16"/>定･智慧也。皆言度者何也。爲各有對治故言度也。
<lb ed="X" n="0262c16"/><lb ed="R111" n="0362a17"/>布施度慳貪。持戒度毀犯。忍辱度瞋恚。精進度懈
<lb ed="X" n="0262c17"/><lb ed="R111" n="0362a18"/>怠。禪定度昏散。智慧度愚癡。故云六度也。此之度
<lb ed="X" n="0262c18"/><lb ed="R111" n="0362b01"/>門今非諸小乘分修六度。權位菩薩兼修六度。乃
<lb ed="X" n="0262c19"/><lb ed="R111" n="0362b02"/>於一念之中圓修六度。故云體中圓也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262c20"/><lb ed="R111" n="0362b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0262c2001">夢裡明明有六趣。覺後空空無大千。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0262c21"/><lb ed="R111" n="0362b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0262c2101">迷時三界有。悟則十方空。故云夢裡明明有六趣。
<lb ed="X" n="0262c22"/><lb ed="R111" n="0362b05"/>覺後空空無大千也。云六趣者。一人二天三脩羅
<lb ed="X" n="0262c23"/><lb ed="R111" n="0362b06"/>四餓鬼五畜生六地獄也。皆言趣者其故何也。爲
<lb ed="X" n="0262c24"/><lb ed="R111" n="0362b07"/>一切衆生一念迷妄。業識茫茫。隨其業力自趣入
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0263a" n="0263a"/>
<lb ed="X" n="0263a01"/><lb ed="R111" n="0362b08"/>於六道之中。非他人使然也。古德云。貪嗔愛水滋
<lb ed="X" n="0263a02"/><lb ed="R111" n="0362b09"/>潤苦芽。一向徇塵不知返本也。所言空空者謂都
<lb ed="X" n="0263a03"/><lb ed="R111" n="0362b10"/>無實義故也。無大千者卽丈六金身所化之境也。
<lb ed="X" n="0263a04"/><lb ed="R111" n="0362b11"/>今與般若相應。豈止能空六趣衆生。乃至三千大
<lb ed="X" n="0263a05"/><lb ed="R111" n="0362b12"/>千世界所化之境亦無實義。故云覺後空空無大
<lb ed="X" n="0263a06"/><lb ed="R111" n="0362b13"/>千也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263a07"/><lb ed="R111" n="0362b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263a0701">無罪福。無損益。寂滅性中莫問覔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263a08"/><lb ed="R111" n="0362b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263a0801">若一念相應則無罪福損益等相也。古德云。若人
<lb ed="X" n="0263a09"/><lb ed="R111" n="0362b16"/>發心皈源。十方世界悉消殞。況其罪福者乎。旣達
<lb ed="X" n="0263a10"/><lb ed="R111" n="0362b17"/>諸法性空。寂滅性中卽無我人衆生壽者等相。與
<lb ed="X" n="0263a11"/><lb ed="R111" n="0362b18"/>般若無相法門相應。則不在語言詮辨問難。故云
<lb ed="X" n="0263a12"/><lb ed="R111" n="0363a01"/>無罪福。無損益。寂滅性中莫問覔也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263a13"/><lb ed="R111" n="0363a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263a1301">比來塵鏡未曾磨。今日分明須剖拆。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263a14"/><lb ed="R111" n="0363a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263a1401">一點靈光本來與十方諸佛無二無別。良由一切
<lb ed="X" n="0263a15"/><lb ed="R111" n="0363a04"/>衆生從無量劫來。未甞遭遇知識發明見性。譬若
<lb ed="X" n="0263a16"/><lb ed="R111" n="0363a05"/>塵土之鏡久翳昏暗不能照物。今日旣遇知識發
<lb ed="X" n="0263a17"/><lb ed="R111" n="0363a06"/>明己見拂去塵垢。本來光彩驀然透漏照天照地。
<lb ed="X" n="0263a18"/><lb ed="R111" n="0363a07"/>所以先德云。心光騰輝逈脫根塵。體露眞常不拘
<lb ed="X" n="0263a19"/><lb ed="R111" n="0363a08"/>文字。心性無染本自圓成。但離妄緣卽如如佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263a20"/><lb ed="R111" n="0363a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263a2001">誰無念。誰無生。若實無生無不生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263a21"/><lb ed="R111" n="0363a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263a2101">上句拈情。下句顯法。誰無念誰無生者。則是誰人
<lb ed="X" n="0263a22"/><lb ed="R111" n="0363a11"/>無念誰人無生也。人之心念生滅無有間斷。其生
<lb ed="X" n="0263a23"/><lb ed="R111" n="0363a12"/>滅心如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0263001" n="0263001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0263001" n="0263001"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0263a2301" n="0263a2301"/><anchor xml:id="beg0263a2301" n="0263a2301"/>惡叉<anchor xml:id="end0263a2301"/>聚不可勝數。念念之間無有停息。如
<lb ed="X" n="0263a24"/><lb ed="R111" n="0363a13"/>燈焰焰似水涓涓。行則心稱十方。坐則意攀三世。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0263b" n="0263b"/>
<lb ed="X" n="0263b01"/><lb ed="R111" n="0363a14"/>故云誰無念誰無生也。若實無生無不生者。若實
<lb ed="X" n="0263b02"/><lb ed="R111" n="0363a15"/>曉得無生之理。卽不染一切諸法生相。無妨萬法
<lb ed="X" n="0263b03"/><lb ed="R111" n="0363a16"/>之生也。脩山主云。萬法無生相。一年一度春。故云
<lb ed="X" n="0263b04"/><lb ed="R111" n="0363a17"/>若實無生無不生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263b05"/><lb ed="R111" n="0363a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263b0501">喚取機關木人問。求佛施功早晚成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263b06"/><lb ed="R111" n="0363b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263b0601">重爲譬出令其易曉也。上來因說覺後空空無大
<lb ed="X" n="0263b07"/><lb ed="R111" n="0363b02"/>千。無罪福無損益。寂滅性中莫問覔。永嘉切恐後
<lb ed="X" n="0263b08"/><lb ed="R111" n="0363b03"/>人隨語生解作斷滅之見。故特此點竄也。學般若
<lb ed="X" n="0263b09"/><lb ed="R111" n="0363b04"/>菩薩須遇知識發明己見。於有念中達其無念。於
<lb ed="X" n="0263b10"/><lb ed="R111" n="0363b05"/>生滅中悟無生滅也。若謂一向無念無生爲無生
<lb ed="X" n="0263b11"/><lb ed="R111" n="0363b06"/>法忍。譬如機關木人亦無心念。欲期成佛無有是
<lb ed="X" n="0263b12"/><lb ed="R111" n="0363b07"/>處。故云早晚成也。早晚者卽江<anchor xml:id="nkr_note_add_0263b1201" n="0263b1201"/><anchor xml:id="beg0263b1201" n="0263b1201"/>浙<anchor xml:id="end0263b1201"/>方言。猶何時可
<lb ed="X" n="0263b13"/><lb ed="R111" n="0363b08"/>成也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263b14"/><lb ed="R111" n="0363b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263b1401">放四大。莫把捉。寂滅性中隨飮<g ref="#CB10437">啄</g>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263b15"/><lb ed="R111" n="0363b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263b1501">四大者謂地･水･火･風也。從無始來捨身受身。常爲
<lb ed="X" n="0263b16"/><lb ed="R111" n="0363b11"/>四大拘繫不得自在。今了四大性空。於法自在。在
<lb ed="X" n="0263b17"/><lb ed="R111" n="0363b12"/>水全水。在火全火。在地全地。故脩山主云。地大不
<lb ed="X" n="0263b18"/><lb ed="R111" n="0363b13"/>容水火風。一大旣爾四大同。四大未甞不周遍。周
<lb ed="X" n="0263b19"/><lb ed="R111" n="0363b14"/>遍何曾有混融。狀若千燈同一室。又如萬像一鏡
<lb ed="X" n="0263b20"/><lb ed="R111" n="0363b15"/>中。四大異名無四性。界處根塵識不通。若曉此旨。
<lb ed="X" n="0263b21"/><lb ed="R111" n="0363b16"/>故云放四大也。所言莫把捉者。旣了四大性空。又
<lb ed="X" n="0263b22"/><lb ed="R111" n="0363b17"/>向何處把捉。故云莫把捉也。寂滅性中隨飮<g ref="#CB10437">啄</g>者。
<lb ed="X" n="0263b23"/><lb ed="R111" n="0363b18"/>若了四大本空。五陰非有。却好任意浮沉。隨緣飮
<lb ed="X" n="0263b24"/><lb ed="R111" n="0364a01"/><g ref="#CB10437">啄</g>。故盃渡云。麤也飡。細也飡。莫向凡夫相上看。也
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0263c" n="0263c"/>
<lb ed="X" n="0263c01"/><lb ed="R111" n="0364a02"/>無麤。也無細。上方香積無根蔕。故云寂滅性中隨
<lb ed="X" n="0263c02"/><lb ed="R111" n="0364a03"/>飮<g ref="#CB10437">啄</g>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263c03"/><lb ed="R111" n="0364a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263c0301">諸行無常一切空。卽是如來大圓覺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263c04"/><lb ed="R111" n="0364a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263c0401">非唯四大之相本空。亦乃所作諸行盡皆空寂也。
<lb ed="X" n="0263c05"/><lb ed="R111" n="0364a06"/>言諸行者非止一行。乃至種種萬行。皆悉本來空
<lb ed="X" n="0263c06"/><lb ed="R111" n="0364a07"/>寂。故經云。我今此身四大和合。所謂髮毛爪齒皮
<lb ed="X" n="0263c07"/><lb ed="R111" n="0364a08"/>肉筋骨髓生垢色皆皈於地。唾涕膿血津液涎沫
<lb ed="X" n="0263c08"/><lb ed="R111" n="0364a09"/>痰淚精氣大小便利皆皈於水。暖氣皈火。動轉皈
<lb ed="X" n="0263c09"/><lb ed="R111" n="0364a10"/>風。四大各離。今者妄身當在何處。故云諸行無常
<lb ed="X" n="0263c10"/><lb ed="R111" n="0364a11"/>一切空也。卽是如來大圓覺者。旣了諸法本來空
<lb ed="X" n="0263c11"/><lb ed="R111" n="0364a12"/>寂。卽與大圓覺性相應也。但猶一切衆生日用而
<lb ed="X" n="0263c12"/><lb ed="R111" n="0364a13"/>不知。故裴相云。終日圓覺而未甞圓覺者。凡夫也。
<lb ed="X" n="0263c13"/><lb ed="R111" n="0364a14"/>欲證圓覺而未極圓覺者。菩薩也。具足圓覺而住
<lb ed="X" n="0263c14"/><lb ed="R111" n="0364a15"/>持圓覺者。如來也。故云卽是如來大圓覺也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263c15"/><lb ed="R111" n="0364a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263c1501">決定說。表眞僧。有人不肯任情徵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263c16"/><lb ed="R111" n="0364a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0263c1601">內懷聖胎。發言殊異。果敢無猶豫之辭。故云決定
<lb ed="X" n="0263c17"/><lb ed="R111" n="0364a18"/>說也。學般若之人識心達本。萬慮都忘。巍巍堂堂
<lb ed="X" n="0263c18"/><lb ed="R111" n="0364b01"/>三界獨步。爲法門之領袖。作人天之導師。故云表
<lb ed="X" n="0263c19"/><lb ed="R111" n="0364b02"/>眞僧也。有人不肯任情徵者。設或有人不肯我之
<lb ed="X" n="0263c20"/><lb ed="R111" n="0364b03"/>所蘊無上妙法。以種種世智難問於我。我卽一任
<lb ed="X" n="0263c21"/><lb ed="R111" n="0364b04"/>佗人徵難也。古德云。直饒汝盡十方世界都作一
<lb ed="X" n="0263c22"/><lb ed="R111" n="0364b05"/>箇問訊頭問我。不消老僧彈指一下。並乃高低普
<lb ed="X" n="0263c23"/><lb ed="R111" n="0364b06"/>應前後無差。祇恐信之不及也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0263c24"/><lb ed="R111" n="0364b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0263c2401">直截根源佛所印。摘葉尋枝我不能。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0264a" n="0264a"/>
<lb ed="X" n="0264a01"/><lb ed="R111" n="0364b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264a0101">直下頓入佛之知見。不隨漸次敎相涉歷。故云直
<lb ed="X" n="0264a02"/><lb ed="R111" n="0364b09"/>截也。先德云。祇此箇事。若在語言上。三乘十二分
<lb ed="X" n="0264a03"/><lb ed="R111" n="0364b10"/>敎豈不是無言說。因什麼道敎外別傳。唯此一法
<lb ed="X" n="0264a04"/><lb ed="R111" n="0364b11"/>直下明心。但求其本不徇其末。故云直截根源也。
<lb ed="X" n="0264a05"/><lb ed="R111" n="0364b12"/>佛所印者。諸佛法門<g ref="#CB06171">𮞏</g>相印可。一印印定。起畢同
<lb ed="X" n="0264a06"/><lb ed="R111" n="0364b13"/>時更無前後。故名曰印也。摘葉尋枝我不能者。名
<lb ed="X" n="0264a07"/><lb ed="R111" n="0364b14"/>相之學猶如摘葉頭數法門。無有窮盡。徒自困疲
<lb ed="X" n="0264a08"/><lb ed="R111" n="0364b15"/>終無所益。故曰我不能也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264a09"/><lb ed="R111" n="0364b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264a0901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0264a0901" n="0264a0901"/><anchor xml:id="beg0264a0901" n="0264a0901"/>摩<anchor xml:id="end0264a0901"/>尼珠人不識。如來藏裡親收得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264a10"/><lb ed="R111" n="0364b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264a1001">梵語摩尼。此云如意珠也。體性輕軟。潔淨如法。具
<lb ed="X" n="0264a11"/><lb ed="R111" n="0364b18"/>諸功德。唯此一寶可喩佛性。人人皆有此寶而不
<lb ed="X" n="0264a12"/><lb ed="R111" n="0365a01"/>得受用者何。爲無明塵垢所覆不能自現。故云人
<lb ed="X" n="0264a13"/><lb ed="R111" n="0365a02"/>不識也。如來藏裡親收得者。此摩尼珠非世所有。
<lb ed="X" n="0264a14"/><lb ed="R111" n="0365a03"/>乃於如來秘密藏中親獲此寶。所言如來藏者。有
<lb ed="X" n="0264a15"/><lb ed="R111" n="0365a04"/>在纏如來藏。有出纏如來藏。衆生常爲三毒五陰
<lb ed="X" n="0264a16"/><lb ed="R111" n="0365a05"/>煩惱所覆。雖有寶藏不得受用。謂之在纏如來藏
<lb ed="X" n="0264a17"/><lb ed="R111" n="0365a06"/>也。若乃諸佛三德精明湛然圓滿。包容法界種種
<lb ed="X" n="0264a18"/><lb ed="R111" n="0365a07"/>功德。謂之出纏如來藏也。藏卽且<anchor xml:id="nkr_note_add_0264a1801" n="0264a1801"/><anchor xml:id="beg0264a1801" n="0264a1801"/>置<anchor xml:id="end0264a1801"/>。阿那箇是珠。
<lb ed="X" n="0264a19"/><lb ed="R111" n="0365a08"/>豈不見僧問南泉。摩尼珠人不識。如來藏裡親收
<lb ed="X" n="0264a20"/><lb ed="R111" n="0365a09"/>得者。如何是藏。師云王老師與儞往來者是藏。僧
<lb ed="X" n="0264a21"/><lb ed="R111" n="0365a10"/>云如何是珠。師乃召僧云師祖師祖。僧應諾。師云。
<lb ed="X" n="0264a22"/><lb ed="R111" n="0365a11"/>去。你不會我意去。莫道這僧不薦。設使薦得。我也
<lb ed="X" n="0264a23"/><lb ed="R111" n="0365a12"/>知儞摸索未著在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264a24"/><lb ed="R111" n="0365a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264a2401">六般神用空不空。一顆圓光色不色。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0264b" n="0264b"/>
<lb ed="X" n="0264b01"/><lb ed="R111" n="0365a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264b0101">此摩尼珠。珠有六竅。喩六根也。迷爲六賊自劫家
<lb ed="X" n="0264b02"/><lb ed="R111" n="0365a15"/>寶。所有無量功德法財盡爲六賊所盜也。若乃悟
<lb ed="X" n="0264b03"/><lb ed="R111" n="0365a16"/>之。謂之六般神用也。在眼曰見。在耳曰聞。在口談
<lb ed="X" n="0264b04"/><lb ed="R111" n="0365a17"/>說。在足運奔。用無盡也。空不空者。此之妙用非其
<lb ed="X" n="0264b05"/><lb ed="R111" n="0365a18"/>有無可見。所以道。若言其有。無狀無形。若言其無。
<lb ed="X" n="0264b06"/><lb ed="R111" n="0365b01"/>聖<anchor xml:id="nkr_note_add_0264b0601" n="0264b0601"/><anchor xml:id="beg0264b0601" n="0264b0601"/>以<anchor xml:id="end0264b0601"/>之靈。故云空不空也。一顆圓光色非色者。此
<lb ed="X" n="0264b07"/><lb ed="R111" n="0365b02"/>之寶珠從無始來烜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264001" n="0264001"/><note place="inline">達反起也</note>赫靈明。照十方界。故知
<lb ed="X" n="0264b08"/><lb ed="R111" n="0365b03"/>眞色無形而森羅大千。古德云。靑靑翠竹盡是眞
<lb ed="X" n="0264b09"/><lb ed="R111" n="0365b04"/>如。<g ref="#CB15106">鬱</g><g ref="#CB15106">鬱</g>黃花無非般若。故云一顆圓光色不色也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264b10"/><lb ed="R111" n="0365b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264b1001">淨五眼。得五力。唯證乃知難可測。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264b11"/><lb ed="R111" n="0365b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264b1101">諸經皆云五根五力。今言五眼五力者。今按諸經
<lb ed="X" n="0264b12"/><lb ed="R111" n="0365b07"/>論唯淨名經所出。且依文解之。所謂五眼者。一天
<lb ed="X" n="0264b13"/><lb ed="R111" n="0365b08"/>眼二肉眼三慧眼四法眼五佛眼也。具足五眼爲
<lb ed="X" n="0264b14"/><lb ed="R111" n="0365b09"/>如來。卽得五力現前。一信力二進力三念力四定
<lb ed="X" n="0264b15"/><lb ed="R111" n="0365b10"/>力五慧力。故云淨五眼得五力也。唯證乃知難可
<lb ed="X" n="0264b16"/><lb ed="R111" n="0365b11"/>測者。此之心地法門直須親證乃可得知也。如人
<lb ed="X" n="0264b17"/><lb ed="R111" n="0365b12"/>飮水冷煖自知。則不可以情量測度。經曰。若以思
<lb ed="X" n="0264b18"/><lb ed="R111" n="0365b13"/>惟心測度如來圓覺境界。如取螢火燒<name role="" type="person">須彌山</name>。縱
<lb ed="X" n="0264b19"/><lb ed="R111" n="0365b14"/>經塵劫終不能著。故云唯證乃知難可測也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264b20"/><lb ed="R111" n="0365b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264b2001">鏡裡看形見不難。水中捉月爭拈得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264b21"/><lb ed="R111" n="0365b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264b2101">雖鏡裡之形可見。且水中之月不可取也。良由世
<lb ed="X" n="0264b22"/><lb ed="R111" n="0365b17"/>人背此覺性。認其影像。流浪生死頭出頭沒。深著
<lb ed="X" n="0264b23"/><lb ed="R111" n="0365b18"/>前境不能出離。故賢愚經云。譬如晴夜有衆獼猴。
<lb ed="X" n="0264b24"/><lb ed="R111" n="0366a01"/>於樹井傍忽見月影。卽便遞相下井捉月。欲其所
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0264c" n="0264c"/>
<lb ed="X" n="0264c01"/><lb ed="R111" n="0366a02"/>得終不可也。良由一切衆生隨逐外緣。欲其返本
<lb ed="X" n="0264c02"/><lb ed="R111" n="0366a03"/>亦復如是。故云水中捉月爭拈得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264c03"/><lb ed="R111" n="0366a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264c0301">常獨行。常獨步。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264c04"/><lb ed="R111" n="0366a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264c0401">達法之人不以萬法爲侶。高超三界獨步大方。故
<lb ed="X" n="0264c05"/><lb ed="R111" n="0366a06"/>曰常獨步也。未了之人無量劫來常與諸塵作對。
<lb ed="X" n="0264c06"/><lb ed="R111" n="0366a07"/>旣迷覺性深附塵緣。念念之間不能捨離。故經云。
<lb ed="X" n="0264c07"/><lb ed="R111" n="0366a08"/>眼根受色。耳分別聲。鼻嗅諸香。舌<g ref="#CB02549">䑛</g>於味。所有身
<lb ed="X" n="0264c08"/><lb ed="R111" n="0366a09"/>根貪受諸觸。意根分別一切諸法。豈能絕前後際
<lb ed="X" n="0264c09"/><lb ed="R111" n="0366a10"/>而獨行獨步耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264c10"/><lb ed="R111" n="0366a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264c1001">達者同遊涅柈路。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264c11"/><lb ed="R111" n="0366a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264c1101">達者達法之人也。涅柈者卽不生不滅也。涅而不
<lb ed="X" n="0264c12"/><lb ed="R111" n="0366a13"/>生。柈而不滅。卽無生路也。經云。十方薄伽梵。一路
<lb ed="X" n="0264c13"/><lb ed="R111" n="0366a14"/>涅柈門。此之一路。唯明心達本具大乘種性者。方
<lb ed="X" n="0264c14"/><lb ed="R111" n="0366a15"/>能步步蹈佛階梯而仝遊也。須知三果浩浩。六道
<lb ed="X" n="0264c15"/><lb ed="R111" n="0366a16"/>茫茫。盡是失路頭人。是以千聖出興爲一大事因
<lb ed="X" n="0264c16"/><lb ed="R111" n="0366a17"/>緣。勸汝等諸人同行此路。自是諸人不肯。古德云。
<lb ed="X" n="0264c17"/><lb ed="R111" n="0366a18"/>天堂路上生荆棘。地獄門前滑似苔。可謂少人蹈
<lb ed="X" n="0264c18"/><lb ed="R111" n="0366b01"/>著也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264c19"/><lb ed="R111" n="0366b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0264c1901">調古神淸風自高。貌悴骨剛人不顧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0264c20"/><lb ed="R111" n="0366b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0264c2001">未了之人深著世緣。趣味浮艶精神昏亂。內失所
<lb ed="X" n="0264c21"/><lb ed="R111" n="0366b04"/>守則非道人動靜也。有道之士不染世緣調格古
<lb ed="X" n="0264c22"/><lb ed="R111" n="0366b05"/>淡。精神淸爽道風高貌。故云調古神淸風自高也。
<lb ed="X" n="0264c23"/><lb ed="R111" n="0366b06"/>貌悴骨剛人不顧者。大修行人雖形狀枯顇。且心
<lb ed="X" n="0264c24"/><lb ed="R111" n="0366b07"/>無貪欲。內有所主。剛如金石人罕識之。<name role="" type="person">閻浮提</name>人
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0265a" n="0265a"/>
<lb ed="X" n="0265a01"/><lb ed="R111" n="0366b08"/>深著色相。流轉生死無有出期而不省悟。是以聖
<lb ed="X" n="0265a02"/><lb ed="R111" n="0366b09"/>人狀同貧士隱在世間。則不可測。故知本分道人
<lb ed="X" n="0265a03"/><lb ed="R111" n="0366b10"/>內蘊般若不事華飾。風貌淸古人罕識之。故云貌
<lb ed="X" n="0265a04"/><lb ed="R111" n="0366b11"/>顇骨剛人不顧也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265a05"/><lb ed="R111" n="0366b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265a0501">窮釋子。口稱貧。實是身貧道不貧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265a06"/><lb ed="R111" n="0366b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265a0601">有道人不假外飾故曰貧也。古德云。學道儼身三
<lb ed="X" n="0265a07"/><lb ed="R111" n="0366b14"/>常不足。則斯謂之歟。釋子者。從佛受稱。具足應云
<lb ed="X" n="0265a08"/><lb ed="R111" n="0366b15"/>釋迦氏。卽五姓之一也。我佛因中爲太子時。王有
<lb ed="X" n="0265a09"/><lb ed="R111" n="0366b16"/>四子俱爲王貶。此四太子以德皈人。卽爲強國。父
<lb ed="X" n="0265a10"/><lb ed="R111" n="0366b17"/>王悔憶遣使往詔。四子辭過不皈。父王歎曰我子
<lb ed="X" n="0265a11"/><lb ed="R111" n="0366b18"/>釋迦。卽華言能仁也。今不言迦而言釋者。從其簡
<lb ed="X" n="0265a12"/><lb ed="R111" n="0367a01"/>也。子者男子之通稱。故曰釋子也。口稱貧者。口雖
<lb ed="X" n="0265a13"/><lb ed="R111" n="0367a02"/>稱貧。內蘊聖法。實非貧也。實是者乃諦實之言也。
<lb ed="X" n="0265a14"/><lb ed="R111" n="0367a03"/>身貧者。爲闕世財七寶等也。道不貧者。若論其道
<lb ed="X" n="0265a15"/><lb ed="R111" n="0367a04"/>則河沙功德無量法財用無窮盡。雖無卓錐之地。
<lb ed="X" n="0265a16"/><lb ed="R111" n="0367a05"/>實是價直娑婆。故曰實是身貧道不貧也。下文明
<lb ed="X" n="0265a17"/><lb ed="R111" n="0367a06"/>出也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265a18"/><lb ed="R111" n="0367a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265a1801">貧則身常被縷褐。道卽心藏無價珍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265a19"/><lb ed="R111" n="0367a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265a1901">貧則身乏嚴飾。謂之身貧也。其道可尊可貴。實非
<lb ed="X" n="0265a20"/><lb ed="R111" n="0367a09"/>貧也。古德云。袈裟破後重重補。糧食無時旋旋營。
<lb ed="X" n="0265a21"/><lb ed="R111" n="0367a10"/>是以迦葉著糞掃衣。佛贊爲上行之衣。節食儉衣
<lb ed="X" n="0265a22"/><lb ed="R111" n="0367a11"/>爲知足故也。道則心藏無價珍者。世間七珍金銀
<lb ed="X" n="0265a23"/><lb ed="R111" n="0367a12"/>瑠璃珊瑚車渠眞珠碼碯等寶。皆有價直。唯有心
<lb ed="X" n="0265a24"/><lb ed="R111" n="0367a13"/>寶故無價也。達磨云。於諸法中心法爲上。於諸寶
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0265b" n="0265b"/>
<lb ed="X" n="0265b01"/><lb ed="R111" n="0367a14"/>中心寶爲上。此寶無形。非具道眼卒難可見。故曰
<lb ed="X" n="0265b02"/><lb ed="R111" n="0367a15"/>藏無價珍也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265b03"/><lb ed="R111" n="0367a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265b0301">無價珍。用無盡。利物應緣終不恡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265b04"/><lb ed="R111" n="0367a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265b0401">再言無價珍者。明此寶實非世間之寶也。用無盡
<lb ed="X" n="0265b05"/><lb ed="R111" n="0367a18"/>者。世間之寶皆有限量。用皆有盡。設使壽同彭祖
<lb ed="X" n="0265b06"/><lb ed="R111" n="0367b01"/><note place="inline">保八百年人也</note>。富似石崇<note place="inline">富無雙貴人也</note>。乃一世之榮也。唯此心
<lb ed="X" n="0265b07"/><lb ed="R111" n="0367b02"/>寶用無盡也。上至十方諸佛。經無量劫。受用不盡。
<lb ed="X" n="0265b08"/><lb ed="R111" n="0367b03"/>西天二十八祖用不盡。唐土六祖用不盡。天下老
<lb ed="X" n="0265b09"/><lb ed="R111" n="0367b04"/>和尙用不盡。卽今山僧用不盡也。利物應緣終不
<lb ed="X" n="0265b10"/><lb ed="R111" n="0367b05"/>恡者。十字街頭堂堂分付。何曾恡惜。自是時人不
<lb ed="X" n="0265b11"/><lb ed="R111" n="0367b06"/>肯承當。古德云。驪珠不是驪龍惜。自是時人不解
<lb ed="X" n="0265b12"/><lb ed="R111" n="0367b07"/>求。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265b13"/><lb ed="R111" n="0367b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265b1301">三身四智體中圓。八解六通心地印。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265b14"/><lb ed="R111" n="0367b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265b1401">三身四智八解六通者。乃覺性功用得名也。地以
<lb ed="X" n="0265b15"/><lb ed="R111" n="0367b10"/>能生爲義。印以号令爲義也。所言三身者。法身･報
<lb ed="X" n="0265b16"/><lb ed="R111" n="0367b11"/>身･化身也。四智者大圓鏡智･平等性智･妙觀察智･
<lb ed="X" n="0265b17"/><lb ed="R111" n="0367b12"/>成所作智也。八解者。一內觀色解脫。二外觀色解
<lb ed="X" n="0265b18"/><lb ed="R111" n="0367b13"/>脫。三淨處解脫。四<anchor xml:id="nkr_note_add_0265b1801" n="0265b1801"/><anchor xml:id="beg0265b1801" n="0265b1801"/>空<anchor xml:id="end0265b1801"/>無邊處解脫。五識無邊處解脫。
<lb ed="X" n="0265b19"/><lb ed="R111" n="0367b14"/>六無所有處解脫。七非想處解脫。八究竟滅處解
<lb ed="X" n="0265b20"/><lb ed="R111" n="0367b15"/>脫。此八處解脫卽八識解脫。所言八識者。卽眼耳
<lb ed="X" n="0265b21"/><lb ed="R111" n="0367b16"/>鼻舌身意爲六識。七傳送識。八阿賴耶卽含藏識
<lb ed="X" n="0265b22"/><lb ed="R111" n="0367b17"/>也。所以轉八識爲四智。束四智爲三身也。今言轉
<lb ed="X" n="0265b23"/><lb ed="R111" n="0367b18"/>八識爲四智者。轉眼耳鼻舌身<anchor xml:id="nkr_note_add_0265b2301" n="0265b2301"/><anchor xml:id="beg0265b2301" n="0265b2301"/>五<anchor xml:id="end0265b2301"/>識爲<anchor xml:id="nkr_note_add_0265b2302" n="0265b2302"/><anchor xml:id="beg0265b2302" n="0265b2302"/>成所作智。轉第六意識爲<anchor xml:id="end0265b2302"/>妙觀察
<lb ed="X" n="0265b24"/><lb ed="R111" n="0368a01"/>智。轉七傳送識末那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0265001" n="0265001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0265001" n="0265001"/><anchor xml:id="beg0265001" n="0265001"/>識<anchor xml:id="end0265001"/>爲平等性智。轉八含藏識
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0265c" n="0265c"/>
<lb ed="X" n="0265c01"/><lb ed="R111" n="0368a02"/>阿賴耶識爲大圓鏡智。束四智爲三身者。以成所
<lb ed="X" n="0265c02"/><lb ed="R111" n="0368a03"/>作智妙觀察智爲化身。平等性智爲報身。大圓鏡
<lb ed="X" n="0265c03"/><lb ed="R111" n="0368a04"/>智爲法身。此之三身祇一身也。要識一身麼。頭圓
<lb ed="X" n="0265c04"/><lb ed="R111" n="0368a05"/>象天。足方似地。古貌稜層。丈夫意氣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265c05"/><lb ed="R111" n="0368a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265c0501">上士一決一切了。中下多聞多不信。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265c06"/><lb ed="R111" n="0368a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265c0601">無上妙法。唯上人所聞卽能諦了。故云上士一決
<lb ed="X" n="0265c07"/><lb ed="R111" n="0368a08"/>一切了也。是以上士相見目擊道存。中下之人祇
<lb ed="X" n="0265c08"/><lb ed="R111" n="0368a09"/>益多聞。所以云言多則去道轉遠。故曰中下多聞
<lb ed="X" n="0265c09"/><lb ed="R111" n="0368a10"/>多不信也。然則三敎所有言詮則皆然也。大乘菩
<lb ed="X" n="0265c10"/><lb ed="R111" n="0368a11"/>薩一聞千悟得大總持。諸小乘人不任此法也。老
<lb ed="X" n="0265c11"/><lb ed="R111" n="0368a12"/>子云。上士聞道懃而行之。中士聞道若存若亡。下
<lb ed="X" n="0265c12"/><lb ed="R111" n="0368a13"/>士聞道而大笑之。不笑不足爲道也。傳云。可與言
<lb ed="X" n="0265c13"/><lb ed="R111" n="0368a14"/>而與言。不可與言而不與言。可與言而不與言謂
<lb ed="X" n="0265c14"/><lb ed="R111" n="0368a15"/>之失人。不可與言而與言謂之失言也。故寒山詩
<lb ed="X" n="0265c15"/><lb ed="R111" n="0368a16"/>云。上人心猛利。一聞便知妙。中流心淸淨。審思云
<lb ed="X" n="0265c16"/><lb ed="R111" n="0368a17"/>甚要。下士鈍暗癡。頑皮最難裂。直待血淋頭。始知
<lb ed="X" n="0265c17"/><lb ed="R111" n="0368a18"/>自摧滅。看取開眼賊。閙市集人決。死屍棄如塵。此
<lb ed="X" n="0265c18"/><lb ed="R111" n="0368b01"/>時向誰說。男兒大丈夫。一刀兩斷截。人面禽獸心。
<lb ed="X" n="0265c19"/><lb ed="R111" n="0368b02"/>造作何時歇。先聖激勵如此。其有善根者聞之必
<lb ed="X" n="0265c20"/><lb ed="R111" n="0368b03"/>有感焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265c21"/><lb ed="R111" n="0368b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0265c2101">但自懷中解垢衣。誰能向外誇精進。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0265c22"/><lb ed="R111" n="0368b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0265c2201">垢衣者卽無明煩惱也。衣者以盖覆爲義。垢者卽
<lb ed="X" n="0265c23"/><lb ed="R111" n="0368b06"/>塵垢也。塵以染汚爲義。此之無明能盖覆淸淨法
<lb ed="X" n="0265c24"/><lb ed="R111" n="0368b07"/>體。能染汚微妙覺性。故喩垢衣也。但自懷中解垢
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0266a" n="0266a"/>
<lb ed="X" n="0266a01"/><lb ed="R111" n="0368b08"/>衣者。況此<anchor xml:id="nkr_note_add_0266a0101" n="0266a0101"/><anchor xml:id="beg0266a0101" n="0266a0101"/>己<anchor xml:id="end0266a0101"/>事非他人可爲故也。從等覺<anchor xml:id="nkr_note_add_0266a0102" n="0266a0102"/><anchor xml:id="beg0266a0102" n="0266a0102"/>已<anchor xml:id="end0266a0102"/>還皆
<lb ed="X" n="0266a02"/><lb ed="R111" n="0368b09"/>是垢衣大士也。見性之人潛藏密用。不爲塵勞無
<lb ed="X" n="0266a03"/><lb ed="R111" n="0368b10"/>明盖覆。故云解垢衣也。古德云。卸却膩脂帽子。脫
<lb ed="X" n="0266a04"/><lb ed="R111" n="0368b11"/>却骨臭布衫。擺手出荆棘林。得大自在也。小乘之
<lb ed="X" n="0266a05"/><lb ed="R111" n="0368b12"/>人專求事相。雖身圍法座。心遶法塵。是外誇精進
<lb ed="X" n="0266a06"/><lb ed="R111" n="0368b13"/>也。寶公<anchor xml:id="nkr_note_add_0266a0601" n="0266a0601"/><anchor xml:id="beg0266a0601" n="0266a0601"/>云<anchor xml:id="end0266a0601"/>。人定亥。勇猛精進成懈怠。卽其謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266a07"/><lb ed="R111" n="0368b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266a0701">從佗謗。任他非。把火燒天徒自疲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266a08"/><lb ed="R111" n="0368b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266a0801">以言毀辱謂之謗。以是爲不是謂之非也。見性之
<lb ed="X" n="0266a09"/><lb ed="R111" n="0368b16"/>人十二時中所遇順逆之境心則安然。不爲萬境
<lb ed="X" n="0266a10"/><lb ed="R111" n="0368b17"/>所轉也。一任毀謗於我。我旣不受。惡言謗瀆返自
<lb ed="X" n="0266a11"/><lb ed="R111" n="0368b18"/>皈<anchor xml:id="nkr_note_add_0266a1101" n="0266a1101"/><anchor xml:id="beg0266a1101" n="0266a1101"/>己<anchor xml:id="end0266a1101"/>。所謂自作自受也。譬若有人手執火燧擬欲
<lb ed="X" n="0266a12"/><lb ed="R111" n="0369a01"/>燒天。徒自困疲終不可得。故云把火燒天徒自疲
<lb ed="X" n="0266a13"/><lb ed="R111" n="0369a02"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266a14"/><lb ed="R111" n="0369a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266a1401">我聞恰似飮甘露。銷融頓入不思議。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266a15"/><lb ed="R111" n="0369a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266a1501">我聞毀謗之言。恰似飮甘露。心自淸涼不生熱惱。
<lb ed="X" n="0266a16"/><lb ed="R111" n="0369a05"/>未了之人聞毀謗是非之言。心生煩惱。所謂驀然
<lb ed="X" n="0266a17"/><lb ed="R111" n="0369a06"/>一處撥著。三處一時火起。不可止也。古德云。覺華
<lb ed="X" n="0266a18"/><lb ed="R111" n="0369a07"/>有種無人種。心火無烟日日燒。唯見性之人所聞
<lb ed="X" n="0266a19"/><lb ed="R111" n="0369a08"/>逆順之言。心得自在。卽入不思議解脫妙門。故云
<lb ed="X" n="0266a20"/><lb ed="R111" n="0369a09"/>銷融頓入不思議也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266a21"/><lb ed="R111" n="0369a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266a2101">觀惡言。是功德。此則成吾善知識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266a22"/><lb ed="R111" n="0369a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266a2201">耳聞惡言不起嗔心。卽能成就定慧之力也。不爲
<lb ed="X" n="0266a23"/><lb ed="R111" n="0369a12"/>六賊盜竊家寶。功德法財從此增長。則知彼毀謗
<lb ed="X" n="0266a24"/><lb ed="R111" n="0369a13"/>之人返乃爲我善知識也。不言聞惡言而言觀者。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0266b" n="0266b"/>
<lb ed="X" n="0266b01"/><lb ed="R111" n="0369a14"/>卽六根互用也。我佛世尊成道之日。群魔競作。如
<lb ed="X" n="0266b02"/><lb ed="R111" n="0369a15"/>來哀愍此輩。卽入慈心三昧。是時魔衆終不能害。
<lb ed="X" n="0266b03"/><lb ed="R111" n="0369a16"/>此乃成就萬德莊嚴定慧功德也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266b04"/><lb ed="R111" n="0369a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266b0401">不因訕謗起怨親。何表無生慈忍力。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266b05"/><lb ed="R111" n="0369a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266b0501">若不因上來訕毒毀謗之言加及於我。我卽了善
<lb ed="X" n="0266b06"/><lb ed="R111" n="0369b01"/>惡之聲皆不可得。譬若風過樹頭。祇聞其聲不生
<lb ed="X" n="0266b07"/><lb ed="R111" n="0369b02"/>分別善惡之音。卽起怨親平等之心。以能成就慈
<lb ed="X" n="0266b08"/><lb ed="R111" n="0369b03"/>悲喜捨四無量心。卽於時中所遇逆順之境。以平
<lb ed="X" n="0266b09"/><lb ed="R111" n="0369b04"/>等心坦然自在無有罣礙。若不如此。則何以表我
<lb ed="X" n="0266b10"/><lb ed="R111" n="0369b05"/>無生慈忍道力耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266b11"/><lb ed="R111" n="0369b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266b1101">宗亦通。說亦通。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266b12"/><lb ed="R111" n="0369b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266b1201">宗通者卽法通也。法非言說。言說非法。雲門云。東
<lb ed="X" n="0266b13"/><lb ed="R111" n="0369b08"/>海鯉魚打一棒。雨似盆傾。天衣云。山僧倒騎佛殿。
<lb ed="X" n="0266b14"/><lb ed="R111" n="0369b09"/>諸人返著草鞋。乃至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266001" n="0266001"/>靑平般土。皈宗拽石。德山入
<lb ed="X" n="0266b15"/><lb ed="R111" n="0369b10"/>門便棒。臨濟入門便喝。如上垂慈。若無悟心如何
<lb ed="X" n="0266b16"/><lb ed="R111" n="0369b11"/>明得耶。直須洞明宗旨。深達本源。直下明宗。不同
<lb ed="X" n="0266b17"/><lb ed="R111" n="0369b12"/>圓漸。故曰宗通也。說通者卽義通也。善能講說十
<lb ed="X" n="0266b18"/><lb ed="R111" n="0369b13"/>二部經。明法相數一一了知。無有疑誤。故曰說通
<lb ed="X" n="0266b19"/><lb ed="R111" n="0369b14"/>也。今言宗亦通說亦通者。則是法義雙通。能具此
<lb ed="X" n="0266b20"/><lb ed="R111" n="0369b15"/>者極難得其人。法門後進不曉其旨。互相是非。傳
<lb ed="X" n="0266b21"/><lb ed="R111" n="0369b16"/>曰。西天則分河飮水。此土乃禪律相非。皆不明法
<lb ed="X" n="0266b22"/><lb ed="R111" n="0369b17"/>義二門也。圭峯云。經如繩墨。揩定邪正。繩墨非巧。
<lb ed="X" n="0266b23"/><lb ed="R111" n="0369b18"/>巧者必以繩墨爲憑。經論非禪。參禪者必以經論
<lb ed="X" n="0266b24"/><lb ed="R111" n="0370a01"/>爲準。古德云。今人看古敎。未免心中閙。欲免心中
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0266c" n="0266c"/>
<lb ed="X" n="0266c01"/><lb ed="R111" n="0370a02"/>閙。應須看古敎。傳云。經是佛語。禪是佛心。諸佛心
<lb ed="X" n="0266c02"/><lb ed="R111" n="0370a03"/>口必不相違也。大師始者聽習天台智者敎觀。後
<lb ed="X" n="0266c03"/><lb ed="R111" n="0370a04"/>有發明知見。往曹溪六祖印可。故深明此旨。故曰
<lb ed="X" n="0266c04"/><lb ed="R111" n="0370a05"/>宗亦通說亦通也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266c05"/><lb ed="R111" n="0370a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266c0501">定慧圓明不滯空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266c06"/><lb ed="R111" n="0370a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266c0601">因中謂之止觀。果上謂之定慧。定慧不二謂之圓
<lb ed="X" n="0266c07"/><lb ed="R111" n="0370a08"/>明。此圓明之性非小乘斷定。故曰不滯空也。良由
<lb ed="X" n="0266c08"/><lb ed="R111" n="0370a09"/>一切衆生從無量劫來爲無明煩惱所醉。不能出
<lb ed="X" n="0266c09"/><lb ed="R111" n="0370a10"/>離生死者。唯無明昏散所病也。是以聖人立止觀
<lb ed="X" n="0266c10"/><lb ed="R111" n="0370a11"/>二法治之。卽以止止散。卽散而寂。以觀觀昏。卽昏
<lb ed="X" n="0266c11"/><lb ed="R111" n="0370a12"/>而朗。則轉成定慧二法。定慧不二謂之圓明。圓明
<lb ed="X" n="0266c12"/><lb ed="R111" n="0370a13"/>一法也。此之一法。諸佛功德無量法財妙用無盡。
<lb ed="X" n="0266c13"/><lb ed="R111" n="0370a14"/>皆在圓明華藏海中受用也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266c14"/><lb ed="R111" n="0370a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266c1401">非但我今獨達了。恒沙諸佛體皆同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266c15"/><lb ed="R111" n="0370a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266c1501">眞覺自云。非獨我今達了如上圓明法性。乃至恒
<lb ed="X" n="0266c16"/><lb ed="R111" n="0370a17"/>沙諸佛圓明覺體盡皆同也。故經云。不唯我知是
<lb ed="X" n="0266c17"/><lb ed="R111" n="0370a18"/>相。十方佛亦然。所言恒沙者。從喩得名也。西竺有
<lb ed="X" n="0266c18"/><lb ed="R111" n="0370b01"/>河名曰恒河。此河方四十里。其中有沙。沙細如<g ref="#CB15097">麫</g>。
<lb ed="X" n="0266c19"/><lb ed="R111" n="0370b02"/>世尊說法多以此河中沙比其數量。今永嘉依經
<lb ed="X" n="0266c20"/><lb ed="R111" n="0370b03"/>而言也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266c21"/><lb ed="R111" n="0370b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0266c2101">師子吼。無畏說。百獸聞之皆腦裂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0266c22"/><lb ed="R111" n="0370b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0266c2201">師子爲獸中之王。若哮吼一聲。群狐屛跡。百獸悉
<lb ed="X" n="0266c23"/><lb ed="R111" n="0370b06"/>皆腦裂恐怖而走。以喩大乘菩薩所說圓頓法音。
<lb ed="X" n="0266c24"/><lb ed="R111" n="0370b07"/>魔宮振動。諸小乘器不任大法。各生疑惑而不悟
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0267a" n="0267a"/>
<lb ed="X" n="0267a01"/><lb ed="R111" n="0370b08"/>解。所以華嚴會上如聾如瘂。不能信受。祇如德山
<lb ed="X" n="0267a02"/><lb ed="R111" n="0370b09"/>入門便棒。臨濟入門便喝。能有幾箇承當。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267a03"/><lb ed="R111" n="0370b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267a0301">香象奔波失却威。天龍寂聽生欣悅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267a04"/><lb ed="R111" n="0370b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267a0401">香象喩小乘聲聞緣覺定性之人不能回心向大。
<lb ed="X" n="0267a05"/><lb ed="R111" n="0370b12"/>所聞圓頓大乘不能諦信。是以法華五千退席禮
<lb ed="X" n="0267a06"/><lb ed="R111" n="0370b13"/>佛而去。譬若象王雖有威德。若聞師子吼時卽失
<lb ed="X" n="0267a07"/><lb ed="R111" n="0370b14"/>威奔走。故曰香象奔波失却威也。天龍寂聽生欣
<lb ed="X" n="0267a08"/><lb ed="R111" n="0370b15"/>悅者。諸天龍王聞師子吼時心則欣然而悅也。以
<lb ed="X" n="0267a09"/><lb ed="R111" n="0370b16"/>喩大乘菩薩之人聞佛所說大法。心生歡喜踊躍
<lb ed="X" n="0267a10"/><lb ed="R111" n="0370b17"/>無量也。如須菩提在般若會中聞佛所說般若喜
<lb ed="X" n="0267a11"/><lb ed="R111" n="0370b18"/>極成悲。故金剛經云。爾時須菩提涕泪悲泣而白
<lb ed="X" n="0267a12"/><lb ed="R111" n="0371a01"/>佛言。希有世尊。我從昔來所得慧眼。未曾得聞如
<lb ed="X" n="0267a13"/><lb ed="R111" n="0371a02"/>是之經。卽其義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267a14"/><lb ed="R111" n="0371a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267a1401">遊江海。涉山川。尋師訪道爲參禪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267a15"/><lb ed="R111" n="0371a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267a1501">所遊江海涉歷山川。途路疲勞奔馳南北。非爲別
<lb ed="X" n="0267a16"/><lb ed="R111" n="0371a05"/>事。乃爲參尋知識決擇死生。所謂無常迅速生死
<lb ed="X" n="0267a17"/><lb ed="R111" n="0371a06"/>事大。古投子云。一切世人向緊急處却閑慢。閑慢
<lb ed="X" n="0267a18"/><lb ed="R111" n="0371a07"/>處却緊急。若欲出離生死。須遇善知識爲增上緣。
<lb ed="X" n="0267a19"/><lb ed="R111" n="0371a08"/>發明己事。實非小緣也。所謂靑山長在知識難逢。
<lb ed="X" n="0267a20"/><lb ed="R111" n="0371a09"/>故曰尋師訪道爲參禪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267a21"/><lb ed="R111" n="0371a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267a2101">自從認得曹溪路。了知生死不相關。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267a22"/><lb ed="R111" n="0371a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267a2201">自從往曹溪六祖印證心地法門。了知一切諸法
<lb ed="X" n="0267a23"/><lb ed="R111" n="0371a12"/>無生無滅無去無來。若悟此箇法門。則了悟本來
<lb ed="X" n="0267a24"/><lb ed="R111" n="0371a13"/>生死不相干涉。故云了知生死不相關也。若得如
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0267b" n="0267b"/>
<lb ed="X" n="0267b01"/><lb ed="R111" n="0371a14"/>此也。妙用無窮通身應物。行住坐臥語默作做。擧
<lb ed="X" n="0267b02"/><lb ed="R111" n="0371a15"/>動施爲折旋俯仰。無非皆在大寂定中明明受用。
<lb ed="X" n="0267b03"/><lb ed="R111" n="0371a16"/>下文可見也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267b04"/><lb ed="R111" n="0371a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267b0401">行亦禪。坐亦禪。語默動靜體安然。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267b05"/><lb ed="R111" n="0371a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267b0501">祖宗門下頭頭垂示拍拍齊彰。傳曰。念念釋迦出
<lb ed="X" n="0267b06"/><lb ed="R111" n="0371b01"/>世。步步彌勒下生。分別現文殊之心。動用運普賢
<lb ed="X" n="0267b07"/><lb ed="R111" n="0371b02"/>之行。門門而皆出甘露。味味而盡是醍醐。不出菩
<lb ed="X" n="0267b08"/><lb ed="R111" n="0371b03"/>提之林。長處華藏之海。晃晃而無塵不透。朝朝而
<lb ed="X" n="0267b09"/><lb ed="R111" n="0371b04"/>溢目騰輝。豈勞妙辨以宣揚。何假神通而顯示。若
<lb ed="X" n="0267b10"/><lb ed="R111" n="0371b05"/>如此也。行住坐臥觸目遇緣。雖應用千差且眞如
<lb ed="X" n="0267b11"/><lb ed="R111" n="0371b06"/>之性湛然不動。故云。行亦禪。坐亦禪。語默動靜體
<lb ed="X" n="0267b12"/><lb ed="R111" n="0371b07"/>安然也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267b13"/><lb ed="R111" n="0371b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267b1301">縱遇鋒刀常坦坦。假饒毒藥也閑閑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267b14"/><lb ed="R111" n="0371b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267b1401">十二時中旣動靜皆爲佛事。假饒有人以利刀毒
<lb ed="X" n="0267b15"/><lb ed="R111" n="0371b10"/>藥加及我。我則坦然閑暇無所畏也。故靈山會上
<lb ed="X" n="0267b16"/><lb ed="R111" n="0371b11"/>有五百比丘得四禪定具五神通。以宿命智各<anchor xml:id="nkr_note_orig_0267001" n="0267001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0267001" n="0267001"/><anchor xml:id="beg0267001" n="0267001"/>觀<anchor xml:id="end0267001"/>
<lb ed="X" n="0267b17"/><lb ed="R111" n="0371b12"/>過去殺父殺母及諸重罪。於自心中各懷疑怖。於
<lb ed="X" n="0267b18"/><lb ed="R111" n="0371b13"/>是文殊仗劒持逼如來。世尊謂文殊曰。住住。不應
<lb ed="X" n="0267b19"/><lb ed="R111" n="0371b14"/>作逆。勿得害我。我必被害。爲善被害。<name role="" type="person">文殊師利</name>。從
<lb ed="X" n="0267b20"/><lb ed="R111" n="0371b15"/>本<anchor xml:id="nkr_note_add_0267b2001" n="0267b2001"/><anchor xml:id="beg0267b2001" n="0267b2001"/>已<anchor xml:id="end0267b2001"/>來無有我人。但以內心見有我人。內心起時
<lb ed="X" n="0267b21"/><lb ed="R111" n="0371b16"/>我必被害則名爲害。五百比丘自悟本心如夢如
<lb ed="X" n="0267b22"/><lb ed="R111" n="0371b17"/>幻。於夢幻中無有我人。乃至能生所生父母。於是
<lb ed="X" n="0267b23"/><lb ed="R111" n="0371b18"/>五百比丘同聲贊言。<name role="" type="person">文殊師利</name>大智士。深達法源
<lb ed="X" n="0267b24"/><lb ed="R111" n="0372a01"/>底。自手握利劒。持逼如來身。如劒佛亦爾。一相無
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0267c" n="0267c"/>
<lb ed="X" n="0267c01"/><lb ed="R111" n="0372a02"/>有二。無相無所生。是中云何殺。天衣徵云。作麼生
<lb ed="X" n="0267c02"/><lb ed="R111" n="0372a03"/>說箇如劒佛亦爾。若明此箇因緣。故能縱遇鋒刀
<lb ed="X" n="0267c03"/><lb ed="R111" n="0372a04"/>常坦坦。假饒毒藥也閑閑也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267c04"/><lb ed="R111" n="0372a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267c0401">我師得見然燈佛。多劫曾爲忍辱仙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267c05"/><lb ed="R111" n="0372a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0267c0501">非獨我今修此忍辱。乃至十方諸佛釋迦如來盡
<lb ed="X" n="0267c06"/><lb ed="R111" n="0372a07"/>皆修此忍辱苦行也。所言然灯佛者。世尊因地爲
<lb ed="X" n="0267c07"/><lb ed="R111" n="0372a08"/>雪山童子時。値然灯如來出世。將五百金錢親買
<lb ed="X" n="0267c08"/><lb ed="R111" n="0372a09"/>蓮華<anchor xml:id="nkr_note_add_0267c0801" n="0267c0801"/><anchor xml:id="beg0267c0801" n="0267c0801"/>往<anchor xml:id="end0267c0801"/>彼献佛。願我成等正覺。然灯如來爲其授
<lb ed="X" n="0267c09"/><lb ed="R111" n="0372a10"/>記。汝於來世當得作佛。號釋迦牟尼。說法度人與
<lb ed="X" n="0267c10"/><lb ed="R111" n="0372a11"/>我無異。故云我師得見然灯佛也。忍辱仙者。世尊
<lb ed="X" n="0267c11"/><lb ed="R111" n="0372a12"/>因地爲忍辱仙人。在於山中修諸苦行。値歌利王
<lb ed="X" n="0267c12"/><lb ed="R111" n="0372a13"/>與諸宮人入山遊獵。王晝寢時諸宮人各去遊山。
<lb ed="X" n="0267c13"/><lb ed="R111" n="0372a14"/>忽見菴中有一仙人儼然獨坐。是諸宮人俱來瞻
<lb ed="X" n="0267c14"/><lb ed="R111" n="0372a15"/>仰。王起問諸近臣。宮人何在。左右奏曰往彼仙人
<lb ed="X" n="0267c15"/><lb ed="R111" n="0372a16"/>菴所也。王怒躬自拔劒殺彼仙人。於其手足節節
<lb ed="X" n="0267c16"/><lb ed="R111" n="0372a17"/>支解。時彼仙人神色不動。王怪而問曰。我今殺汝
<lb ed="X" n="0267c17"/><lb ed="R111" n="0372a18"/>汝還嗔否。答曰否。王曰汝雖不言嗔。必懷嗔怒。答
<lb ed="X" n="0267c18"/><lb ed="R111" n="0372b01"/>曰我心若嗔不得平復。我心不嗔。使我此身平復
<lb ed="X" n="0267c19"/><lb ed="R111" n="0372b02"/>如故。言訖。卽時仙人平復如故。王見甚異驚怖而
<lb ed="X" n="0267c20"/><lb ed="R111" n="0372b03"/>走。至於中路天降風雨霹靂雲霧。迷失道徑終不
<lb ed="X" n="0267c21"/><lb ed="R111" n="0372b04"/>能去。迴入山中至仙人所求乞懺悔也。乃至捨身
<lb ed="X" n="0267c22"/><lb ed="R111" n="0372b05"/>飼餓虎。割肉濟鷹飢。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0267002" n="0267002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0267002" n="0267002"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0267c2201" n="0267c2201"/><anchor xml:id="beg0267c2201" n="0267c2201"/>已<anchor xml:id="end0267c2201"/>至種種苦行非止一劫。故
<lb ed="X" n="0267c23"/><lb ed="R111" n="0372b06"/>云多劫曾爲忍辱仙也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0267c24"/><lb ed="R111" n="0372b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0267c2401">幾回生。幾回死。生死悠悠無定止。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0268a" n="0268a"/>
<lb ed="X" n="0268a01"/><lb ed="R111" n="0372b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268a0101">此乃眞覺傷歎之辭也。未發菩提心<anchor xml:id="nkr_note_add_0268a0101" n="0268a0101"/><anchor xml:id="beg0268a0101" n="0268a0101"/>已<anchor xml:id="end0268a0101"/>前。經無量
<lb ed="X" n="0268a02"/><lb ed="R111" n="0372b09"/>劫受無量身。生死海中浪自出沒無有了時。於不
<lb ed="X" n="0268a03"/><lb ed="R111" n="0372b10"/>遷境上空受輪迴。向無脫法中妄生纏縛。如春蚕
<lb ed="X" n="0268a04"/><lb ed="R111" n="0372b11"/>之作繭。似秋蛾之赴灯。以二見之絲。纏無明之質。
<lb ed="X" n="0268a05"/><lb ed="R111" n="0372b12"/>以無明貪愛之翅。撲生死之火輪。從生至死無有
<lb ed="X" n="0268a06"/><lb ed="R111" n="0372b13"/>休息。如繩繫飛鳥。放去又還來。故云。幾回生。幾回
<lb ed="X" n="0268a07"/><lb ed="R111" n="0372b14"/>死。生死悠悠無定止也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268a08"/><lb ed="R111" n="0372b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268a0801">自從頓悟了無生。於諸榮辱何憂喜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268a09"/><lb ed="R111" n="0372b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268a0901">自從頓悟了一切法皆悉無生。則於諸榮辱之境
<lb ed="X" n="0268a10"/><lb ed="R111" n="0372b17"/>有何憂喜。良由至人於生死界內得其自在。故寒
<lb ed="X" n="0268a11"/><lb ed="R111" n="0372b18"/>山詩云。莊生說送終。天地爲棺槨。吾皈此有時。唯
<lb ed="X" n="0268a12"/><lb ed="R111" n="0373a01"/>須一番泊。死作餒靑蠅。吊不勞白鶴。餓著首陽山。
<lb ed="X" n="0268a13"/><lb ed="R111" n="0373a02"/>生廉死亦樂。若得其旨卽頓悟了無生也。於諸榮
<lb ed="X" n="0268a14"/><lb ed="R111" n="0373a03"/>辱何憂喜者。旣能頓悟無生。生死尙得自在。卽知
<lb ed="X" n="0268a15"/><lb ed="R111" n="0373a04"/>榮辱之境則可外矣。榮辱旣忘。憂喜之心從何而
<lb ed="X" n="0268a16"/><lb ed="R111" n="0373a05"/>有也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268a17"/><lb ed="R111" n="0373a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268a1701">入深山。住蘭若。岑崟幽邃長松下。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268a18"/><lb ed="R111" n="0373a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268a1801">入深山者。則非闠閙之處也。住蘭若者。具足應云
<lb ed="X" n="0268a19"/><lb ed="R111" n="0373a08"/>阿蘭若。卽僧舍也。岑崟者。山之高貌也。長松下者。
<lb ed="X" n="0268a20"/><lb ed="R111" n="0373a09"/>卽物外優遊之地也。見性之人隨緣度日任性逍
<lb ed="X" n="0268a21"/><lb ed="R111" n="0373a10"/>遙。或入深山或居岩谷。隨處建立應物無方。無不
<lb ed="X" n="0268a22"/><lb ed="R111" n="0373a11"/>可也。白雲靑嶂。松下水邊。皆道人之境界也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268a23"/><lb ed="R111" n="0373a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268a2301">優遊靜坐野僧家。閴寂安居實蕭洒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268a24"/><lb ed="R111" n="0373a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268a2401">優遊者。不拘繫之<g ref="#CB15032">㒵</g>也。出家之士識心達本。優遊
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0268b" n="0268b"/>
<lb ed="X" n="0268b01"/><lb ed="R111" n="0373a14"/>三界脫洒四生。不爲塵勞縈絆。逍遙自在。靜坐安
<lb ed="X" n="0268b02"/><lb ed="R111" n="0373a15"/>居。故雪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0268001" n="0268001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0268001" n="0268001"/><anchor xml:id="beg0268001" n="0268001"/>竇<anchor xml:id="end0268001"/>云。出家兒得與麼尊貴。得與麼高上。萬
<lb ed="X" n="0268b03"/><lb ed="R111" n="0373a16"/>乘位高而不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0268002" n="0268002"/>挹。五侯門峻而不趍。目對千山心閑
<lb ed="X" n="0268b04"/><lb ed="R111" n="0373a17"/>一境。重重嵓樹垂陰善吉之門。疊疊溪雲布彩維
<lb ed="X" n="0268b05"/><lb ed="R111" n="0373a18"/>摩之室。此中相見。豈不快哉也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268b06"/><lb ed="R111" n="0373b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268b0601">覺則了。不施功。一切有爲法不同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268b07"/><lb ed="R111" n="0373b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268b0701">覺了一切諸法卽不施有爲功行也。有爲功行非
<lb ed="X" n="0268b08"/><lb ed="R111" n="0373b03"/>究竟也。故寒山云。我見轉輪王。千子常圍遶。十善
<lb ed="X" n="0268b09"/><lb ed="R111" n="0373b04"/>化四天。莊嚴多七寶。七寶鎭隨身。莊嚴甚妙好。一
<lb ed="X" n="0268b10"/><lb ed="R111" n="0373b05"/>朝福報盡。猶若栖蘆鳥。還作牛領蟲。六趣受業道。
<lb ed="X" n="0268b11"/><lb ed="R111" n="0373b06"/>況復諸凡夫。無常豈長保。以此而知。有功之功功
<lb ed="X" n="0268b12"/><lb ed="R111" n="0373b07"/>皆無常。無功之功功不虗棄。故云一切有爲法不
<lb ed="X" n="0268b13"/><lb ed="R111" n="0373b08"/>同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268b14"/><lb ed="R111" n="0373b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268b1401">住相布施生天福。猶如仰箭射虗空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268b15"/><lb ed="R111" n="0373b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268b1501">住相布施者。不與般若相應。爲著相故成有爲功
<lb ed="X" n="0268b16"/><lb ed="R111" n="0373b11"/>行。非究竟。故古德云。若般若不修。萬行虗設。所修
<lb ed="X" n="0268b17"/><lb ed="R111" n="0373b12"/>功行不能稱性也。所言布施者。運心廣大謂之布。
<lb ed="X" n="0268b18"/><lb ed="R111" n="0373b13"/>推<anchor xml:id="nkr_note_add_0268b1801" n="0268b1801"/><anchor xml:id="beg0268b1801" n="0268b1801"/>己<anchor xml:id="end0268b1801"/>惠人謂之施。故曰布施也。卽六度之一度也。
<lb ed="X" n="0268b19"/><lb ed="R111" n="0373b14"/>生天福者。所感果報祇生天之福也。終非究竟。譬
<lb ed="X" n="0268b20"/><lb ed="R111" n="0373b15"/>如仰箭射空。終不至天也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268b21"/><lb ed="R111" n="0373b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268b2101">勢力盡。箭還墮。招得來生不如意。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268b22"/><lb ed="R111" n="0373b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268b2201">仰箭射空。勢力旣盡終墜於地。人天福謝亦復如
<lb ed="X" n="0268b23"/><lb ed="R111" n="0373b18"/>是。所謂人間四相天上五衰。皆福謝之相也。所言
<lb ed="X" n="0268b24"/><lb ed="R111" n="0374a01"/>四相者。一生相。二老相。三病相。四死相也。五衰者。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0268c" n="0268c"/>
<lb ed="X" n="0268c01"/><lb ed="R111" n="0374a02"/>一花冠墮地。二目睫瞤動。三眷屬離散。四身光自
<lb ed="X" n="0268c02"/><lb ed="R111" n="0374a03"/>滅。五不樂本<anchor xml:id="nkr_note_orig_0268003" n="0268003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0268003" n="0268003"/><anchor xml:id="beg0268003" n="0268003"/>座<anchor xml:id="end0268003"/>也。招得來生不如意者。古德云。人
<lb ed="X" n="0268c03"/><lb ed="R111" n="0374a04"/>天福報爲三生冤。人罕知之。良由世人因其福力
<lb ed="X" n="0268c04"/><lb ed="R111" n="0374a05"/>不明其本就上增添。以此世福恣情娛樂。臨命終
<lb ed="X" n="0268c05"/><lb ed="R111" n="0374a06"/>時福盡業在。返墮惡道受種種苦。故云招得來生
<lb ed="X" n="0268c06"/><lb ed="R111" n="0374a07"/>不如意也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268c07"/><lb ed="R111" n="0374a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0268c0701">爭似無爲實相門。一超直入如來地。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0268c08"/><lb ed="R111" n="0374a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0268c0801">故知諸位小乘人天福報有爲之法皆非究竟也。
<lb ed="X" n="0268c09"/><lb ed="R111" n="0374a10"/>爭似無爲實相門。一超直入如來淸淨覺地。此之
<lb ed="X" n="0268c10"/><lb ed="R111" n="0374a11"/>一路。從來千聖不曾蹈著。向第二門中略憑言說。
<lb ed="X" n="0268c11"/><lb ed="R111" n="0374a12"/>所以西竺初祖云。法本法無法。無法法亦法。今付
<lb ed="X" n="0268c12"/><lb ed="R111" n="0374a13"/>無法時。法法何曾法。則法法絕待。盡皆照體獨立。
<lb ed="X" n="0268c13"/><lb ed="R111" n="0374a14"/>如指不自觸。如刀不自割。如地不自堅。如水不自
<lb ed="X" n="0268c14"/><lb ed="R111" n="0374a15"/>濕。如火不自熱。如風不自動。如耳不自聞。如鼻不
<lb ed="X" n="0268c15"/><lb ed="R111" n="0374a16"/>自嗅。如舌不自了。如身不自覺。如意不自知。如眼
<lb ed="X" n="0268c16"/><lb ed="R111" n="0374a17"/>不自見。所以云。若眼作眼解則生眼倒。若眼作無
<lb ed="X" n="0268c17"/><lb ed="R111" n="0374a18"/>眼解則生無眼倒。若執有眼卽迷其無眼。由有眼
<lb ed="X" n="0268c18"/><lb ed="R111" n="0374b01"/>故則妙見不通。故經云。無眼無色。復有迷眼作無
<lb ed="X" n="0268c19"/><lb ed="R111" n="0374b02"/>眼者卽失其眞眼。如生盲人不能辨色。故經云。譬
<lb ed="X" n="0268c20"/><lb ed="R111" n="0374b03"/>如眼敗之士。其於五色不能復利。諸聲聞人亦復
<lb ed="X" n="0268c21"/><lb ed="R111" n="0374b04"/>如是。唯其如來得眞天眼。常在不昧。悉見諸佛國
<lb ed="X" n="0268c22"/><lb ed="R111" n="0374b05"/>土。以不二見故。卽不仝凡夫。所見悉能見故。不仝
<lb ed="X" n="0268c23"/><lb ed="R111" n="0374b06"/>聲聞。所見不同凡夫所見。謂之超凡。不同聲聞所
<lb ed="X" n="0268c24"/><lb ed="R111" n="0374b07"/>見。謂之越聖。旣能超凡越聖。卽達佛之知見。故云
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0269a" n="0269a"/>
<lb ed="X" n="0269a01"/><lb ed="R111" n="0374b08"/>一超直入如來地也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269a02"/><lb ed="R111" n="0374b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269a0201">但得本。莫愁末。如淨瑠璃含寶月。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269a03"/><lb ed="R111" n="0374b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269a0301">若得其本。末可知也。古德云。今之講者偏彰漸義。
<lb ed="X" n="0269a04"/><lb ed="R111" n="0374b11"/>禪者唯播頓宗。禪講相違。胡越之隔。由是人與法
<lb ed="X" n="0269a05"/><lb ed="R111" n="0374b12"/>差。法與人病。佛意本末難見散義浩愽難尋。然而
<lb ed="X" n="0269a06"/><lb ed="R111" n="0374b13"/>泛學雖多。秉志極少。以本接末則可知矣。故云但
<lb ed="X" n="0269a07"/><lb ed="R111" n="0374b14"/>得本莫愁末也。如淨琉璃含寶月者。琉璃喩法身
<lb ed="X" n="0269a08"/><lb ed="R111" n="0374b15"/>妙境。寶月喩解脫眞智。境智冥合瑩徹十方。爍爍
<lb ed="X" n="0269a09"/><lb ed="R111" n="0374b16"/>靈光騰今騰古。猶如琉璃盤內更盛明月也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269a10"/><lb ed="R111" n="0374b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269a1001">我今解此如意珠。自利利他終不竭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269a11"/><lb ed="R111" n="0374b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269a1101">如意珠者。摩尼寶珠也。唯此一珠具諸功德。於諸
<lb ed="X" n="0269a12"/><lb ed="R111" n="0375a01"/>寶中此寶爲上。利用如意。可喩心寶也。經云。獨王
<lb ed="X" n="0269a13"/><lb ed="R111" n="0375a02"/>頂上有此一珠。不妄與人。此之一寶非從外得。但
<lb ed="X" n="0269a14"/><lb ed="R111" n="0375a03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0269001" n="0269001"/>猶一切衆生妄念蓋覆不能明現。古德云。譬如衣
<lb ed="X" n="0269a15"/><lb ed="R111" n="0375a04"/>下明珠。雖明不照。似宅中寶藏。似有如無。今日永
<lb ed="X" n="0269a16"/><lb ed="R111" n="0375a05"/>嘉解此一珠賑濟有情。用無窮盡。故云終不竭也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269a17"/><lb ed="R111" n="0375a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269a1701">江月照。松風吹。永夜淸霄何所爲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269a18"/><lb ed="R111" n="0375a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269a1801">入夜月華牕底白。有時松韻枕根淸。此箇消息。設
<lb ed="X" n="0269a19"/><lb ed="R111" n="0375a08"/>使千聖出興。具無碍辨才。也說不及。放一線道。且
<lb ed="X" n="0269a20"/><lb ed="R111" n="0375a09"/>向建化門中略憑話會。強而言之。此是文殊普賢
<lb ed="X" n="0269a21"/><lb ed="R111" n="0375a10"/>大人境界。一切衆生雖生其中而不自知。諸小乘
<lb ed="X" n="0269a22"/><lb ed="R111" n="0375a11"/>人不能趣向也。此之境界不凡不聖。雖難可見。祇
<lb ed="X" n="0269a23"/><lb ed="R111" n="0375a12"/>在目前。山高海濶栢短松長。柳綠花紅鶯吟鶴唳。
<lb ed="X" n="0269a24"/><lb ed="R111" n="0375a13"/>江月照。松風吹。永夜淸霄何所爲。若是本分道人。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0269b" n="0269b"/>
<lb ed="X" n="0269b01"/><lb ed="R111" n="0375a14"/>一覺直到天曉也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269b02"/><lb ed="R111" n="0375a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269b0201">佛性戒珠心地印。霧露雲霞體上衣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269b03"/><lb ed="R111" n="0375a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269b0301">般若是一法。佛說種種名。或謂之佛性。或謂之戒
<lb ed="X" n="0269b04"/><lb ed="R111" n="0375a17"/>珠。或謂之心地。或謂之心印。皆一法也。隨其功用
<lb ed="X" n="0269b05"/><lb ed="R111" n="0375a18"/>各得異名。能覺知故名曰佛性。瑩淨無垢名曰戒
<lb ed="X" n="0269b06"/><lb ed="R111" n="0375b01"/>珠。能生諸法名曰心地。號令群品名之曰印也。雖
<lb ed="X" n="0269b07"/><lb ed="R111" n="0375b02"/>有三名而無三法。以此而推。森羅萬象觸目遇緣。
<lb ed="X" n="0269b08"/><lb ed="R111" n="0375b03"/>器界山河皆同一體。霧露雲霞盡非他物。故曰霧
<lb ed="X" n="0269b09"/><lb ed="R111" n="0375b04"/>露雲霞體上衣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269b10"/><lb ed="R111" n="0375b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269b1001">降龍鉢。解虎錫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269b11"/><lb ed="R111" n="0375b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269b1101">鉢盂錫杖皆道具之名也。鉢<anchor xml:id="nkr_note_add_0269b1101" n="0269b1101"/><anchor xml:id="beg0269b1101" n="0269b1101"/>盂<anchor xml:id="end0269b1101"/>卽應量器也。錫杖
<lb ed="X" n="0269b12"/><lb ed="R111" n="0375b07"/>者。振作錫聲也。所言降龍鉢解虎錫者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0269b1201" n="0269b1201"/><anchor xml:id="beg0269b1201" n="0269b1201"/>各<anchor xml:id="end0269b1201"/>隨緣起
<lb ed="X" n="0269b13"/><lb ed="R111" n="0375b08"/>而得名。降龍鉢者。因世尊降火龍外道也。昔者有
<lb ed="X" n="0269b14"/><lb ed="R111" n="0375b09"/>三迦葉投佛出家。退失道心。侍火龍外道。佛觀其
<lb ed="X" n="0269b15"/><lb ed="R111" n="0375b10"/>根性旣熟。卽往度之。爾時往彼求宿。時迦葉言。此
<lb ed="X" n="0269b16"/><lb ed="R111" n="0375b11"/>無空室可宿。唯有火龍石窟。還可宿否。佛往彼宿。
<lb ed="X" n="0269b17"/><lb ed="R111" n="0375b12"/>是時中夜火龍現通。鼻中出烟鱗甲生火。逡巡熾
<lb ed="X" n="0269b18"/><lb ed="R111" n="0375b13"/>然欲害於佛。爾時世尊卽起慈心。現三昧火。漸漸
<lb ed="X" n="0269b19"/><lb ed="R111" n="0375b14"/>明瑩。火龍毒火返自燒身無處逃避。唯見世尊寶
<lb ed="X" n="0269b20"/><lb ed="R111" n="0375b15"/>鉢之中淸凉廣大。乃自投身入於鉢內。故名降龍
<lb ed="X" n="0269b21"/><lb ed="R111" n="0375b16"/>鉢也。解虎錫者。始因高僧稠禪師在懷州王屋山
<lb ed="X" n="0269b22"/><lb ed="R111" n="0375b17"/>習定。見二虎鬪。卽以錫杖以中解之。二虎各自分
<lb ed="X" n="0269b23"/><lb ed="R111" n="0375b18"/>去。遂此名焉。故云降龍鉢解虎錫也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269b24"/><lb ed="R111" n="0376a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269b2401">兩鈷金鐶鳴歷歷。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0269c" n="0269c"/>
<lb ed="X" n="0269c01"/><lb ed="R111" n="0376a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269c0101">兩鈷者。表眞俗二諦也。六鐶者。表六波羅蜜也。中
<lb ed="X" n="0269c02"/><lb ed="R111" n="0376a03"/>心表中道也。鳴歷歷者。振錫之聲。上士聞之卽可
<lb ed="X" n="0269c03"/><lb ed="R111" n="0376a04"/>入道。小乘錫杖卽四鈷十二鐶也。四鈷表四諦。十
<lb ed="X" n="0269c04"/><lb ed="R111" n="0376a05"/>二鐶表十二因緣。中心浮圖表住持三寶也。忽若
<lb ed="X" n="0269c05"/><lb ed="R111" n="0376a06"/>在衲僧手中何如表示。祇如大師當時持往曹溪
<lb ed="X" n="0269c06"/><lb ed="R111" n="0376a07"/>親見六祖。遶禪床三匝。大振一下。且道成得什麼
<lb ed="X" n="0269c07"/><lb ed="R111" n="0376a08"/>邊事。明眼衲僧試定當看。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269c08"/><lb ed="R111" n="0376a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269c0801">不是標形虗事持。如來寶杖親蹤跡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269c09"/><lb ed="R111" n="0376a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269c0901">不是外現威儀標其形體虗然自謂任持也。故寶
<lb ed="X" n="0269c10"/><lb ed="R111" n="0376a11"/>公云。丈夫運用堂堂。逍遙自在無方。一切不能爲
<lb ed="X" n="0269c11"/><lb ed="R111" n="0376a12"/>害。堅固猶若金剛。豈虗事持耶。如來寶杖親蹤跡
<lb ed="X" n="0269c12"/><lb ed="R111" n="0376a13"/>者。經云。佛吿比丘。汝等應受持錫杖。所以者何。過
<lb ed="X" n="0269c13"/><lb ed="R111" n="0376a14"/>去如來現在諸佛皆執持故。爲聖人標幟也。故曰
<lb ed="X" n="0269c14"/><lb ed="R111" n="0376a15"/>如來寶杖親蹤跡也。如或不薦。問取德山老人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269c15"/><lb ed="R111" n="0376a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269c1501">不求眞。不斷妄。了知二法空無相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269c16"/><lb ed="R111" n="0376a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269c1601">不求眞。故越凡夫法也。不斷妄。故越二乘法也。二
<lb ed="X" n="0269c17"/><lb ed="R111" n="0376a18"/>乘之人弃妄求眞。斷煩惱求菩提。證有爲涅柈。故
<lb ed="X" n="0269c18"/><lb ed="R111" n="0376b01"/>非究竟出離之道也。大乘之人更不求眞亦不斷
<lb ed="X" n="0269c19"/><lb ed="R111" n="0376b02"/>妄。則知眞妄二法本無相狀。故寶公云。也無頭。也
<lb ed="X" n="0269c20"/><lb ed="R111" n="0376b03"/>無手。世界壞時渠不朽。故云了知二法空無相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269c21"/><lb ed="R111" n="0376b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0269c2101">無相無空無不空。卽是如來眞實相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0269c22"/><lb ed="R111" n="0376b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0269c2201">上句展轉拂迹。下句直明眞諦也。因上所言不求
<lb ed="X" n="0269c23"/><lb ed="R111" n="0376b06"/>眞不斷妄了知二法空無相。永嘉切恐後人落在
<lb ed="X" n="0269c24"/><lb ed="R111" n="0376b07"/>空無相中。故有此點示也。言無相者。卽無諸事法
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0270a" n="0270a"/>
<lb ed="X" n="0270a01"/><lb ed="R111" n="0376b08"/>也。無空者。卽無諸理法也。無不空者。則能遣之法
<lb ed="X" n="0270a02"/><lb ed="R111" n="0376b09"/>亦空也。卽是如來眞實相者。卽入如來無相微妙
<lb ed="X" n="0270a03"/><lb ed="R111" n="0376b10"/>法門也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270a04"/><lb ed="R111" n="0376b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270a0401">心鏡明鑑無罣碍。廓然瑩徹周沙界。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270a05"/><lb ed="R111" n="0376b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270a0501">心鏡旣明。鑒物無碍。傳曰。諸智慧者以譬喩得解。
<lb ed="X" n="0270a06"/><lb ed="R111" n="0376b13"/>明心之士其心猶如明鏡。能接衆象盡入其中。無
<lb ed="X" n="0270a07"/><lb ed="R111" n="0376b14"/>有窒碍。淸淨含容無有邊際。古德云。打破鏡來與
<lb ed="X" n="0270a08"/><lb ed="R111" n="0376b15"/>汝相見。盡十方世界是一面鏡。且向什麼處下手。
<lb ed="X" n="0270a09"/><lb ed="R111" n="0376b16"/>若向這裡薦得。靈光透漏無蓋覆處。故云廓然瑩
<lb ed="X" n="0270a10"/><lb ed="R111" n="0376b17"/>徹周沙界也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270a11"/><lb ed="R111" n="0376b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270a1101">萬象森羅影現中。一顆圓光非內外。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270a12"/><lb ed="R111" n="0377a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270a1201">在天燦然。仰而觀之謂之萬象。在地卓爾。俯而察
<lb ed="X" n="0270a13"/><lb ed="R111" n="0377a02"/>之謂之森羅。傳曰。森羅及萬象。一法之所印。豈從
<lb ed="X" n="0270a14"/><lb ed="R111" n="0377a03"/>外得耶。祇在一切衆生一念心光影現之中。故云
<lb ed="X" n="0270a15"/><lb ed="R111" n="0377a04"/>萬象森羅影現中也。一顆圓光非內外者。一点光
<lb ed="X" n="0270a16"/><lb ed="R111" n="0377a05"/>明無表無裏。靈明烜赫瑩徹十方。無有內外。故肇
<lb ed="X" n="0270a17"/><lb ed="R111" n="0377a06"/>法師云。會萬法皈於自己者。其爲聖人乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270a18"/><lb ed="R111" n="0377a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270a1801">豁達空。撥因果。漭漭蕩蕩招殃禍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270a19"/><lb ed="R111" n="0377a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270a1901">豁達空者。乃西天外道所修斷滅空也。撥因果者。
<lb ed="X" n="0270a20"/><lb ed="R111" n="0377a09"/>一向著空撥無因果也。故知世出世間人天一切
<lb ed="X" n="0270a21"/><lb ed="R111" n="0377a10"/>因果善惡等業毫髮不差。經云。假使百千劫。所作
<lb ed="X" n="0270a22"/><lb ed="R111" n="0377a11"/>業不忘。因緣會遇時。果報還自受。且外道不知此
<lb ed="X" n="0270a23"/><lb ed="R111" n="0377a12"/>法故迷因果也。旣落斷滅之見。所招殃過不可言
<lb ed="X" n="0270a24"/><lb ed="R111" n="0377a13"/>說。譬若大海漭漭蕩蕩無有邊表。故云漭漭蕩蕩
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0270b" n="0270b"/>
<lb ed="X" n="0270b01"/><lb ed="R111" n="0377a14"/>招殃過也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270b02"/><lb ed="R111" n="0377a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270b0201">棄有著空病亦然。還如避溺而投火。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270b03"/><lb ed="R111" n="0377a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270b0301">若弃其有見而著無見。則其病亦然也。故古德云。
<lb ed="X" n="0270b04"/><lb ed="R111" n="0377a17"/>便擬<anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0401" n="0270b0401"/><anchor xml:id="beg0270b0401" n="0270b0401"/>凝<anchor xml:id="end0270b0401"/>心斂念<anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0402" n="0270b0402"/><anchor xml:id="beg0270b0402" n="0270b0402"/>攝<anchor xml:id="end0270b0402"/>事皈空。不瞬不動。<anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0403" n="0270b0403"/><anchor xml:id="beg0270b0403" n="0270b0403"/>閉<anchor xml:id="end0270b0403"/>目藏睛。隨
<lb ed="X" n="0270b05"/><lb ed="R111" n="0377a18"/>有念起卽便破除。細想纔生卽便<anchor xml:id="nkr_note_add_0270b0501" n="0270b0501"/><anchor xml:id="beg0270b0501" n="0270b0501"/>遏捺<anchor xml:id="end0270b0501"/>。如斯見解
<lb ed="X" n="0270b06"/><lb ed="R111" n="0377b01"/>正是落空外道魂不散底死人。故云弃有著空病
<lb ed="X" n="0270b07"/><lb ed="R111" n="0377b02"/>亦然也。譬如有人避大水之溺而投火燧之中。故
<lb ed="X" n="0270b08"/><lb ed="R111" n="0377b03"/>云還如避溺而投火也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270b09"/><lb ed="R111" n="0377b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270b0901">捨妄心。取眞理。取捨之心成巧僞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270b10"/><lb ed="R111" n="0377b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270b1001">若捨虗妄之心。欲取眞如之理。則取捨之心成巧
<lb ed="X" n="0270b11"/><lb ed="R111" n="0377b06"/>僞之行也。傳云。取一邊。捨一邊。徒增妄慮。執自性。
<lb ed="X" n="0270b12"/><lb ed="R111" n="0377b07"/>逃自性。轉失眞源。其由空有兩忘一味雙顯。居斷
<lb ed="X" n="0270b13"/><lb ed="R111" n="0377b08"/>絕地卽煩惱根。信不誣矣。故羅山云。麤飡易飽。細
<lb ed="X" n="0270b14"/><lb ed="R111" n="0377b09"/>嚼難飢。根本差殊。良由自錯。學般若之人到此切
<lb ed="X" n="0270b15"/><lb ed="R111" n="0377b10"/>須子細體究。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270b16"/><lb ed="R111" n="0377b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270b1601">學人不了用修行。眞成認賊將爲子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270b17"/><lb ed="R111" n="0377b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270b1701">學般若之人不了心地法門而修有爲功行。皆非
<lb ed="X" n="0270b18"/><lb ed="R111" n="0377b13"/>究竟。盡屬有爲。正在生死岸頭。如棱嚴十種修仙
<lb ed="X" n="0270b19"/><lb ed="R111" n="0377b14"/>與諸不了義權位行人。皆未能出離也。良由以取
<lb ed="X" n="0270b20"/><lb ed="R111" n="0377b15"/>捨虗僞之心而謂修證無上菩提。猶如世人認賊
<lb ed="X" n="0270b21"/><lb ed="R111" n="0377b16"/>爲子欲其親的無有是處。故云眞成認賊將爲子
<lb ed="X" n="0270b22"/><lb ed="R111" n="0377b17"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270b23"/><lb ed="R111" n="0377b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270b2301">損法財。滅功德。莫不由斯心意識。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270b24"/><lb ed="R111" n="0378a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270b2401">旣認賊爲子。法財功德如何保任。盡皆失去。故云
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0270c" n="0270c"/>
<lb ed="X" n="0270c01"/><lb ed="R111" n="0378a02"/>損法財滅功德也。莫不由斯心意識者。對境覺知
<lb ed="X" n="0270c02"/><lb ed="R111" n="0378a03"/>異乎木石名之曰心。以心籌量名之曰意。了了別
<lb ed="X" n="0270c03"/><lb ed="R111" n="0378a04"/>知名之曰識也。以此三法遷流種種諸行。造作種
<lb ed="X" n="0270c04"/><lb ed="R111" n="0378a05"/>種之業。皆由此也。傳曰。心異則千差競起。心平則
<lb ed="X" n="0270c05"/><lb ed="R111" n="0378a06"/>萬法坦然。心染則六道四生。心空則一道淸淨。故
<lb ed="X" n="0270c06"/><lb ed="R111" n="0378a07"/>云莫不由斯心意識也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270c07"/><lb ed="R111" n="0378a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270c0701">是以禪門了却心。頓入無生知見力。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270c08"/><lb ed="R111" n="0378a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270c0801">上來所修皆是無益苦行。固非眞實也。唯般若一
<lb ed="X" n="0270c09"/><lb ed="R111" n="0378a10"/>法方爲究竟。大般若經云。甚深般若波羅蜜多。是
<lb ed="X" n="0270c10"/><lb ed="R111" n="0378a11"/>諸佛母。能示世間諸法實相。出家之士得不盡心
<lb ed="X" n="0270c11"/><lb ed="R111" n="0378a12"/>於此。是以雲門大師警<g ref="#CB15081">䇿</g>兄弟曰。一等是蹈破草
<lb ed="X" n="0270c12"/><lb ed="R111" n="0378a13"/>鞋行脚。拋却父母師長。直須<anchor xml:id="nkr_note_orig_0270001" n="0270001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0270001" n="0270001"/><anchor xml:id="beg0270001" n="0270001"/>著<anchor xml:id="end0270001"/>些子眼睛始得。若
<lb ed="X" n="0270c13"/><lb ed="R111" n="0378a14"/>遇本色咬猪狗手脚。不惜性命入泥入水相爲。有
<lb ed="X" n="0270c14"/><lb ed="R111" n="0378a15"/>可咬嚼。眨上眉毛。高掛鉢囊一十年二十年。打取
<lb ed="X" n="0270c15"/><lb ed="R111" n="0378a16"/>徹去。莫<anchor xml:id="nkr_note_add_0270c1501" n="0270c1501"/><anchor xml:id="beg0270c1501" n="0270c1501"/>愁<anchor xml:id="end0270c1501"/>不成辦。從上諸聖無不擊發勸於此箇
<lb ed="X" n="0270c16"/><lb ed="R111" n="0378a17"/>門中用心。故云是以禪門了却心。頓入無生知見
<lb ed="X" n="0270c17"/><lb ed="R111" n="0378a18"/>力也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270c18"/><lb ed="R111" n="0378b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0270c1801">大丈夫。秉慧劍。般若鋒兮金剛燄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0270c19"/><lb ed="R111" n="0378b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0270c1901">世間之士。有慷慨之志。乘鏌鎁之刃。以忠孝之心。
<lb ed="X" n="0270c20"/><lb ed="R111" n="0378b03"/>佐贊明君。威武天下。謂之丈夫。今言大丈夫者。具
<lb ed="X" n="0270c21"/><lb ed="R111" n="0378b04"/>出世之大智。秉智慧之劍。以般若爲鋒鋩。中金剛
<lb ed="X" n="0270c22"/><lb ed="R111" n="0378b05"/>爲猛<g ref="#CB08504">𦦨</g>。破煩惱網。出生死境界。故云大丈夫也。傳
<lb ed="X" n="0270c23"/><lb ed="R111" n="0378b06"/>曰。雖女人孺子。有此志者亦名大丈夫。雖八尺巍
<lb ed="X" n="0270c24"/><lb ed="R111" n="0378b07"/>巍之士。無此志者不名大丈夫也。所言金剛者。金
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0271a" n="0271a"/>
<lb ed="X" n="0271a01"/><lb ed="R111" n="0378b08"/>中最剛故曰金剛。極堅極利。喩般若焉。堅故萬物
<lb ed="X" n="0271a02"/><lb ed="R111" n="0378b09"/>不能摧。利故<anchor xml:id="nkr_note_add_0271a0201" n="0271a0201"/><anchor xml:id="beg0271a0201" n="0271a0201"/>能<anchor xml:id="end0271a0201"/>摧萬物。唯帝釋有之。福薄者難見。其
<lb ed="X" n="0271a03"/><lb ed="R111" n="0378b10"/>爲用也欲擬皆空。擬山卽山崩。擬海卽海竭。其功
<lb ed="X" n="0271a04"/><lb ed="R111" n="0378b11"/>力不可思議。故喩般若也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271a05"/><lb ed="R111" n="0378b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271a0501">非但能摧外道心。早曾落却天魔膽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271a06"/><lb ed="R111" n="0378b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271a0601">但猶獨也。非獨摧伏西竺六師外道之心。早曾落
<lb ed="X" n="0271a07"/><lb ed="R111" n="0378b14"/>却天魔膽也。寶星經云。有一魔王於衆魔中而爲
<lb ed="X" n="0271a08"/><lb ed="R111" n="0378b15"/>上首。卽於平日以手案地。三千大千世界悉皆搖
<lb ed="X" n="0271a09"/><lb ed="R111" n="0378b16"/>動。佛成道時。領諸魔衆欲於佛前以手拍地。率須
<lb ed="X" n="0271a10"/><lb ed="R111" n="0378b17"/>彌山惱害世尊。世尊卽入慈心三昧。是時魔王方
<lb ed="X" n="0271a11"/><lb ed="R111" n="0378b18"/>乃擧手。尙不見地。何況摩觸。是時魔王心膽驚懼
<lb ed="X" n="0271a12"/><lb ed="R111" n="0379a01"/>而走。故云早曾落却天魔膽也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271a13"/><lb ed="R111" n="0379a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271a1301">震法雷。擊法鼓。布慈雲兮洒甘露。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271a14"/><lb ed="R111" n="0379a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271a1401">般若是一法。佛說種種名。或謂之慧劍。或謂之法
<lb ed="X" n="0271a15"/><lb ed="R111" n="0379a04"/>雷。或謂之法鼓。或謂之慈雲。或謂之甘露。卽是一
<lb ed="X" n="0271a16"/><lb ed="R111" n="0379a05"/>法隨其功用而得名也。能破疑網。極堅利故。謂之
<lb ed="X" n="0271a17"/><lb ed="R111" n="0379a06"/>慧劍也。駭動物機。增長善業。故謂之法雷也。聚集
<lb ed="X" n="0271a18"/><lb ed="R111" n="0379a07"/>人天。善能號令。故謂之法鼓也。能陰覆群生。皆得
<lb ed="X" n="0271a19"/><lb ed="R111" n="0379a08"/>淸凉。故謂之慈雲也。能濟熱惱。沃焦渴故。謂之甘
<lb ed="X" n="0271a20"/><lb ed="R111" n="0379a09"/>露也。皆般若一法爾也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271a21"/><lb ed="R111" n="0379a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271a2101">龍象蹴蹈潤無邊。三乘五性皆惺悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271a22"/><lb ed="R111" n="0379a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271a2201">龍象蹴蹈之所。固非驢騾所踐之地也。三乘者。一
<lb ed="X" n="0271a23"/><lb ed="R111" n="0379a12"/>菩薩。二聲聞。三緣覺乘也。五性者。一善性。二惡性。
<lb ed="X" n="0271a24"/><lb ed="R111" n="0379a13"/>三定性。四不定性。五闡提性也。三乘五性惺悟且
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0271b" n="0271b"/>
<lb ed="X" n="0271b01"/><lb ed="R111" n="0379a14"/>致。忽遇三種病人來還接得否。患盲者拈槌竪拂
<lb ed="X" n="0271b02"/><lb ed="R111" n="0379a15"/>他又不見。患聾者語言三昧他又不聞。患瘂者敎
<lb ed="X" n="0271b03"/><lb ed="R111" n="0379a16"/>伊說又說不得。且作麼生接。若接此人不得。佛法
<lb ed="X" n="0271b04"/><lb ed="R111" n="0379a17"/>無靈驗。昔人雖有此語。爭奈時機不薦。曾有僧請
<lb ed="X" n="0271b05"/><lb ed="R111" n="0379a18"/>益雲門。師曰汝禮拜著。僧禮拜起。師以拄杖挃<note place="inline">涉票
<lb ed="X" n="0271b06"/><lb ed="R111" n="0379b01"/>反。撞也</note>。僧退後。云汝不是患<anchor xml:id="nkr_note_add_0271b0601" n="0271b0601"/><anchor xml:id="beg0271b0601" n="0271b0601"/>盲<anchor xml:id="end0271b0601"/>。復喚僧近前來。僧近
<lb ed="X" n="0271b07"/><lb ed="R111" n="0379b02"/>前。云汝不是患聾。乃云會麼。僧云不會。云汝不是
<lb ed="X" n="0271b08"/><lb ed="R111" n="0379b03"/>患瘂。其僧忽於言下有省。若薦得這箇說話。何止
<lb ed="X" n="0271b09"/><lb ed="R111" n="0379b04"/>三乘五性盲聾瘖瘂悉皆惺悟。直是須敎盡大地
<lb ed="X" n="0271b10"/><lb ed="R111" n="0379b05"/>人普請作佛去。還委悉麼。雖然如此。若是明眼衲
<lb ed="X" n="0271b11"/><lb ed="R111" n="0379b06"/>僧。也須子細詳辨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271b12"/><lb ed="R111" n="0379b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271b1201">雪山肥膩更無雜。純出醍醐我常納。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271b13"/><lb ed="R111" n="0379b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271b1301">西竺雪山有草名曰肥膩。潔淨香美。白牛食之所
<lb ed="X" n="0271b14"/><lb ed="R111" n="0379b09"/>出皆成醍醐上味。非此間腥羶雜血之乳其不潔
<lb ed="X" n="0271b15"/><lb ed="R111" n="0379b10"/>也。雪山喩一眞妙境。香草喩圓修八正道。牛喩照
<lb ed="X" n="0271b16"/><lb ed="R111" n="0379b11"/>理眞智。醍醐喩一乘妙法。以明菩薩不從漸次而
<lb ed="X" n="0271b17"/><lb ed="R111" n="0379b12"/>修也。大乘根性從初發心便成正覺。所言我常納
<lb ed="X" n="0271b18"/><lb ed="R111" n="0379b13"/>者。卽學般若之士念念與般若相應也。故下文擧
<lb ed="X" n="0271b19"/><lb ed="R111" n="0379b14"/>法皆入重重無盡事事無碍境界也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271b20"/><lb ed="R111" n="0379b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271b2001">一性圓通一切性。一法徧含一切法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271b21"/><lb ed="R111" n="0379b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271b2101">一性卽一眞之性也。一法卽一心之法也。一性圓
<lb ed="X" n="0271b22"/><lb ed="R111" n="0379b17"/>通一切性者。卽一性圓通法界性也。一法遍含一
<lb ed="X" n="0271b23"/><lb ed="R111" n="0379b18"/>切法者。卽一心之法遍含無盡法也。壽禪師云。本
<lb ed="X" n="0271b24"/><lb ed="R111" n="0380a01"/>生末而末表本。體用互興眞成俗而俗立眞。凡聖
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0271c" n="0271c"/>
<lb ed="X" n="0271c01"/><lb ed="R111" n="0380a02"/>交映此顯彼而彼顯此。主伴齊參生成佛而佛度
<lb ed="X" n="0271c02"/><lb ed="R111" n="0380a03"/>生。因果交徹。境無自性而他成自。心無自性而自
<lb ed="X" n="0271c03"/><lb ed="R111" n="0380a04"/>成他。理不成就而一卽多。事不成就而多卽一。相
<lb ed="X" n="0271c04"/><lb ed="R111" n="0380a05"/>雖虗而恒冥一體。性雖實而常在萬緣。雖顯露難
<lb ed="X" n="0271c05"/><lb ed="R111" n="0380a06"/>以情求。<anchor xml:id="nkr_note_add_0271c0501" n="0271c0501"/><anchor xml:id="beg0271c0501" n="0271c0501"/>任<anchor xml:id="end0271c0501"/>超<anchor xml:id="nkr_note_add_0271c0502" n="0271c0502"/><anchor xml:id="beg0271c0502" n="0271c0502"/>絕<anchor xml:id="end0271c0502"/>而無<anchor xml:id="nkr_note_add_0271c0503" n="0271c0503"/><anchor xml:id="beg0271c0503" n="0271c0503"/>妨<anchor xml:id="end0271c0503"/>大用。縱橫幻境。在一性而
<lb ed="X" n="0271c06"/><lb ed="R111" n="0380a07"/>融眞。是以八十卷華嚴大經所說。非昔有而今無
<lb ed="X" n="0271c07"/><lb ed="R111" n="0380a08"/>也。傳曰。三十九品之勝典。終始交羅。一十萬頌之
<lb ed="X" n="0271c08"/><lb ed="R111" n="0380a09"/>妙言。前後參應。十處十會如帝網之重重。十刹十
<lb ed="X" n="0271c09"/><lb ed="R111" n="0380a10"/>塵如鏡象之涉入。擧一門則諸門頓顯。談一品則
<lb ed="X" n="0271c10"/><lb ed="R111" n="0380a11"/>諸品齊彰。道樹始成九天仝會。普光一集十處齊
<lb ed="X" n="0271c11"/><lb ed="R111" n="0380a12"/>登。新舊無差。前後一念。故末山尼先聽大經。後因
<lb ed="X" n="0271c12"/><lb ed="R111" n="0380a13"/>參有悟入。方信卽今現在華嚴法界之中。有頌云。
<lb ed="X" n="0271c13"/><lb ed="R111" n="0380a14"/>五蘊山頭古佛堂。毗盧晝夜放毫光。若能於此非
<lb ed="X" n="0271c14"/><lb ed="R111" n="0380a15"/>同異。卽是華嚴遍十方。故云一性圓通一切性。一
<lb ed="X" n="0271c15"/><lb ed="R111" n="0380a16"/>法徧含一切法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271c16"/><lb ed="R111" n="0380a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0271c1601">一月普現一切水。一切水月一月攝。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0271c17"/><lb ed="R111" n="0380a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0271c1701">一月普現一切水者。如靑霄一月普現江河池沼
<lb ed="X" n="0271c18"/><lb ed="R111" n="0380b01"/>滄海溪潭等。凡有水處悉皆現月也。一切水月一
<lb ed="X" n="0271c19"/><lb ed="R111" n="0380b02"/>月攝者。衆水所現唯天上一月爾。華巖一月三舟
<lb ed="X" n="0271c20"/><lb ed="R111" n="0380b03"/>譬喩。經云。譬如停舟分月彩。舟從東去。一月往東。
<lb ed="X" n="0271c21"/><lb ed="R111" n="0380b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0271c2101" n="0271c2101"/><anchor xml:id="beg0271c2101" n="0271c2101"/>舟<anchor xml:id="end0271c2101"/>從西去。一月往西。舟從南去。一月往南。舟從北去。
<lb ed="X" n="0271c22"/><lb ed="R111" n="0380b05"/>一月往北。常住之舟見月不動。如是四維十方盡
<lb ed="X" n="0271c23"/><lb ed="R111" n="0380b06"/>皆見月。所以云。並安千器。千月不同。一道澄江。一
<lb ed="X" n="0271c24"/><lb ed="R111" n="0380b07"/>月孤影。乃至淨水穢水淸水濁水。甘甜苦澁鹹淡
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0272a" n="0272a"/>
<lb ed="X" n="0272a01"/><lb ed="R111" n="0380b08"/>等水。如是於中一時普現。經云。我成道時。見一切
<lb ed="X" n="0272a02"/><lb ed="R111" n="0380b09"/>衆生盡皆成道。傳曰。諸佛淸凉月。常遊畢竟空。衆
<lb ed="X" n="0272a03"/><lb ed="R111" n="0380b10"/>生心水淨。菩提影現中。信斯言也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272a04"/><lb ed="R111" n="0380b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272a0401">諸佛法身入我性。我性還共如來合。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272a05"/><lb ed="R111" n="0380b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272a0501">衆生心內諸佛。念念證眞。諸佛心內衆生。心心作
<lb ed="X" n="0272a06"/><lb ed="R111" n="0380b13"/>佛。故云諸佛法身入我性。我性仝共如來合也。良
<lb ed="X" n="0272a07"/><lb ed="R111" n="0380b14"/>由諸佛親證法身也。衆生本具法身也。荆溪云。衆
<lb ed="X" n="0272a08"/><lb ed="R111" n="0380b15"/>生理具諸佛成。成之與具。莫不性等。故云我性同
<lb ed="X" n="0272a09"/><lb ed="R111" n="0380b16"/>共如來<anchor xml:id="nkr_note_add_0272a0901" n="0272a0901"/><anchor xml:id="beg0272a0901" n="0272a0901"/>合<anchor xml:id="end0272a0901"/>也。故寒山云。甞聞釋迦佛。親授然灯記。
<lb ed="X" n="0272a10"/><lb ed="R111" n="0380b17"/>然灯與釋迦。祇論前後智。前後體非殊。異中無有
<lb ed="X" n="0272a11"/><lb ed="R111" n="0380b18"/>異。一佛一切佛。心是如來地。卽其謂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272a12"/><lb ed="R111" n="0381a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272a1201">一地具足一切地。非色非心非行業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272a13"/><lb ed="R111" n="0381a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272a1301">上文曰一性圓通一切性。言無碍之性也。一法遍
<lb ed="X" n="0272a14"/><lb ed="R111" n="0381a03"/>含一切法。言無碍之法也。一月普現一切水。言無
<lb ed="X" n="0272a15"/><lb ed="R111" n="0381a04"/>碍之喩也。今言一地具足一切地。言無碍之功德
<lb ed="X" n="0272a16"/><lb ed="R111" n="0381a05"/>也。所言地者。地以能生爲義。卽初地具足十地功
<lb ed="X" n="0272a17"/><lb ed="R111" n="0381a06"/>德。故云一地具足一切地也。言非色非心非行業
<lb ed="X" n="0272a18"/><lb ed="R111" n="0381a07"/>者。旣一地具足十地功德。其功不可思議。則色心
<lb ed="X" n="0272a19"/><lb ed="R111" n="0381a08"/>行業不可測度也。非色者。非窒礙之色也。非心者。
<lb ed="X" n="0272a20"/><lb ed="R111" n="0381a09"/>非覺知之心也。非行者。非遷流造作之行也。非業
<lb ed="X" n="0272a21"/><lb ed="R111" n="0381a10"/>者。非所作之業也。今爲顯其法性。所以拈情。故下
<lb ed="X" n="0272a22"/><lb ed="R111" n="0381a11"/>文以明妙用也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272a23"/><lb ed="R111" n="0381a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272a2301">彈指圓成八萬門。刹那滅却三祇劫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272a24"/><lb ed="R111" n="0381a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272a2401">一彈指頃成就八萬法門。一刹那間能滅三祇劫
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0272b" n="0272b"/>
<lb ed="X" n="0272b01"/><lb ed="R111" n="0381a14"/>罪也。一念嗔心起。八萬障門開。今旣悟入無生之
<lb ed="X" n="0272b02"/><lb ed="R111" n="0381a15"/>理。八萬四千煩惱轉成八萬四千淸淨解脫法門。
<lb ed="X" n="0272b03"/><lb ed="R111" n="0381a16"/>卽超三大阿僧祇劫。此修行功力也。故楞嚴經云。
<lb ed="X" n="0272b04"/><lb ed="R111" n="0381a17"/>消我億劫顚倒想。不歷僧祇獲法身。深可信矣。所
<lb ed="X" n="0272b05"/><lb ed="R111" n="0381a18"/>言三祇劫。卽三阿僧祗劫也。自古釋迦至尸棄如
<lb ed="X" n="0272b06"/><lb ed="R111" n="0381b01"/>來爲一劫。尸棄至然灯如來爲一劫。然灯至毗婆
<lb ed="X" n="0272b07"/><lb ed="R111" n="0381b02"/>尸如來爲一劫。故云三祇劫也。此事且<anchor xml:id="nkr_note_add_0272b0701" n="0272b0701"/><anchor xml:id="beg0272b0701" n="0272b0701"/>置<anchor xml:id="end0272b0701"/>。祇如禪
<lb ed="X" n="0272b08"/><lb ed="R111" n="0381b03"/>月云。禪客相逢祇彈指。此心能有幾人知。如或未
<lb ed="X" n="0272b09"/><lb ed="R111" n="0381b04"/>知落處。阿誰敢稱禪客。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272b10"/><lb ed="R111" n="0381b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272b1001">一切數句非數句。與吾靈覺何交涉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272b11"/><lb ed="R111" n="0381b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272b1101">一切名言法相菩提涅柈眞如解脫。非有非無非
<lb ed="X" n="0272b12"/><lb ed="R111" n="0381b07"/>凡非聖。頭數法門無有窮盡實非究竟。故云一切
<lb ed="X" n="0272b13"/><lb ed="R111" n="0381b08"/>數句非數句也。藥山初參石頭便問。三乘十二分
<lb ed="X" n="0272b14"/><lb ed="R111" n="0381b09"/>敎。某甲粗亦研窮。甞聞南方直指人心見性成佛。
<lb ed="X" n="0272b15"/><lb ed="R111" n="0381b10"/>特來禮拜。伏望和尙慈悲開示。師云。恁麼也不得。
<lb ed="X" n="0272b16"/><lb ed="R111" n="0381b11"/>不恁麼也不得。恁麼不恁麼總不得。若薦得這箇
<lb ed="X" n="0272b17"/><lb ed="R111" n="0381b12"/>因緣。許你出荆棘林。具衲僧眼。故云與吾靈覺何
<lb ed="X" n="0272b18"/><lb ed="R111" n="0381b13"/>交涉也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272b19"/><lb ed="R111" n="0381b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272b1901">不可毀。不可讚。體若虗空勿涯岸。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272b20"/><lb ed="R111" n="0381b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272b2001">毀譽不動者。唯見性之人方能解脫也。未了人於
<lb ed="X" n="0272b21"/><lb ed="R111" n="0381b16"/>一切順境。聞讚譽之言卽心生歡喜。於一切逆境
<lb ed="X" n="0272b22"/><lb ed="R111" n="0381b17"/>聞毀辱之言。卽心生忿怒。皆不了語言性空也。達
<lb ed="X" n="0272b23"/><lb ed="R111" n="0381b18"/>法之士了毀譽之言不可得。與法體相應。猶如虗
<lb ed="X" n="0272b24"/><lb ed="R111" n="0382a01"/>空勿有涯岸。故云。不可毀。不可讚。體若虗空勿涯
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0272c" n="0272c"/>
<lb ed="X" n="0272c01"/><lb ed="R111" n="0382a02"/>岸也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272c02"/><lb ed="R111" n="0382a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272c0201">不離當處常湛然。覓則知君不可見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272c03"/><lb ed="R111" n="0382a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272c0301">佛身充滿於法界。普現一切群生前。卽是不離當
<lb ed="X" n="0272c04"/><lb ed="R111" n="0382a05"/>處常湛然也。謂此靈覺之性不離十二時中見聞
<lb ed="X" n="0272c05"/><lb ed="R111" n="0382a06"/>覺知。若離見聞覺知之外別求覺性。無有是處。祖
<lb ed="X" n="0272c06"/><lb ed="R111" n="0382a07"/>師云。將心覔心。豈非大錯。敢問諸人。阿那箇是當
<lb ed="X" n="0272c07"/><lb ed="R111" n="0382a08"/>處。若向這裡<g ref="#CB15111">覷</g>得破。與十方諸佛同共受用等無
<lb ed="X" n="0272c08"/><lb ed="R111" n="0382a09"/>有異。如或不然。盡是埋沒家寶。辜負己靈。隨行數
<lb ed="X" n="0272c09"/><lb ed="R111" n="0382a10"/>墨。謾自推求。古德云。譬如騎牛討牛無有是處。故
<lb ed="X" n="0272c10"/><lb ed="R111" n="0382a11"/>云覔卽知君不可見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272c11"/><lb ed="R111" n="0382a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272c1101">取不得。捨不得。不可得中只麼得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272c12"/><lb ed="R111" n="0382a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272c1201">靈光洞達無所不遍。諸佛悟之而不曾得。衆生迷
<lb ed="X" n="0272c13"/><lb ed="R111" n="0382a14"/>之而未曾失。傳曰。譬如有人怖空而走。雖則而走
<lb ed="X" n="0272c14"/><lb ed="R111" n="0382a15"/>且步步不離於空。於彼求空了不可得。故云取不
<lb ed="X" n="0272c15"/><lb ed="R111" n="0382a16"/>得捨不得也。不可得中只麼得者。此宗旨當於聞
<lb ed="X" n="0272c16"/><lb ed="R111" n="0382a17"/>思修體究而得之。經云。佛吿沙門。汝處于家昔爲
<lb ed="X" n="0272c17"/><lb ed="R111" n="0382a18"/>何事。對曰亦常彈琴。佛言絃緩如何。對曰不鳴矣。
<lb ed="X" n="0272c18"/><lb ed="R111" n="0382b01"/>絃急如何。對曰其聲絕<anchor xml:id="nkr_note_add_0272c1801" n="0272c1801"/><anchor xml:id="beg0272c1801" n="0272c1801"/>矣<anchor xml:id="end0272c1801"/>。急緩得中如何。對曰淸音
<lb ed="X" n="0272c19"/><lb ed="R111" n="0382b02"/>普矣。佛吿沙門。學道亦然。心若調<anchor xml:id="nkr_note_add_0272c1901" n="0272c1901"/><anchor xml:id="beg0272c1901" n="0272c1901"/>適<anchor xml:id="end0272c1901"/>。道可得矣。故
<lb ed="X" n="0272c20"/><lb ed="R111" n="0382b03"/>曰不可得中只麼得也。若是明眼衲僧。應不錯擧
<lb ed="X" n="0272c21"/><lb ed="R111" n="0382b04"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272c22"/><lb ed="R111" n="0382b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0272c2201">默時說。說時默。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0272c23"/><lb ed="R111" n="0382b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0272c2301">默時說者。卽是默時常說也。僧問投子。如何是十
<lb ed="X" n="0272c24"/><lb ed="R111" n="0382b07"/>身調御。投子下禪床立。且道說箇什麼。是知默時
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0273a" n="0273a"/>
<lb ed="X" n="0273a01"/><lb ed="R111" n="0382b08"/>常說。說時常默也。如世尊說法。一切經首皆有妙
<lb ed="X" n="0273a02"/><lb ed="R111" n="0382b09"/>旨。人罕知之。如金剛經云。爾時世尊。食時著衣持
<lb ed="X" n="0273a03"/><lb ed="R111" n="0382b10"/>鉢入舍衛大城乞食。於其城中次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a0301" n="0273a0301"/><anchor xml:id="beg0273a0301" n="0273a0301"/>已<anchor xml:id="end0273a0301"/>。還至本
<lb ed="X" n="0273a04"/><lb ed="R111" n="0382b11"/>處。飯食訖。收衣鉢。洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a0401" n="0273a0401"/><anchor xml:id="beg0273a0401" n="0273a0401"/>已<anchor xml:id="end0273a0401"/>。敷座而坐。時長老須菩
<lb ed="X" n="0273a05"/><lb ed="R111" n="0382b12"/>提在大衆中卽從座起。偏袒右肩右膝著地。合掌
<lb ed="X" n="0273a06"/><lb ed="R111" n="0382b13"/>恭敬而白佛言。希有世尊。如來善護念諸菩薩。善
<lb ed="X" n="0273a07"/><lb ed="R111" n="0382b14"/>付囑諸菩薩。又圓覺經云。一時婆伽婆入於神通
<lb ed="X" n="0273a08"/><lb ed="R111" n="0382b15"/>大光明藏三昧正受一切如來光嚴住持。是諸衆
<lb ed="X" n="0273a09"/><lb ed="R111" n="0382b16"/>生淸淨覺知身心寂滅平等本際圓滿十方不二
<lb ed="X" n="0273a10"/><lb ed="R111" n="0382b17"/>隨順。乃至於不二境現諸淨土。如楞嚴經云。卽時
<lb ed="X" n="0273a11"/><lb ed="R111" n="0382b18"/>如來敷座宴安。爲諸會中宣揚深奧。法筵淸衆得
<lb ed="X" n="0273a12"/><lb ed="R111" n="0383a01"/>未曾有迦陵仙音徧十方界。故知默時常說也。說
<lb ed="X" n="0273a13"/><lb ed="R111" n="0383a02"/>時默者。一大藏敎金口所宣未曾道著一字。經云。
<lb ed="X" n="0273a14"/><lb ed="R111" n="0383a03"/>始從成道夜。終至<g ref="#CB02494">䟦</g>提河。於是二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273001" n="0273001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0273001" n="0273001"/><anchor xml:id="beg0273001" n="0273001"/>中<anchor xml:id="end0273001"/>間。未曾說一
<lb ed="X" n="0273a15"/><lb ed="R111" n="0383a04"/>字。且道畢竟是有說無說耶。所以天衣云。若言有
<lb ed="X" n="0273a16"/><lb ed="R111" n="0383a05"/>說。謗如來。若謂不談。邪見在。若向這裡<g ref="#CB15111">覷</g>得破。方
<lb ed="X" n="0273a17"/><lb ed="R111" n="0383a06"/>可稱唱宗風提綱祖令也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273a18"/><lb ed="R111" n="0383a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273a1801">大施門開無壅塞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273a19"/><lb ed="R111" n="0383a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273a1901">諸佛出世說法。普令一切衆生成佛。爲大施主度
<lb ed="X" n="0273a20"/><lb ed="R111" n="0383a09"/>脫有情。故云大施門開也。乃至西竺諸佛祖各各
<lb ed="X" n="0273a21"/><lb ed="R111" n="0383a10"/>說法利樂有情<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a2101" n="0273a2101"/><anchor xml:id="beg0273a2101" n="0273a2101"/>已<anchor xml:id="end0273a2101"/>。至唐土諸祖天下老宿巧便施
<lb ed="X" n="0273a22"/><lb ed="R111" n="0383a11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0273002" n="0273002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0273002" n="0273002"/><anchor xml:id="beg0273002" n="0273002"/>設<anchor xml:id="end0273002"/>種種法門。所以雪峯輥毬。石鞏架箭。天皇餬餠。
<lb ed="X" n="0273a23"/><lb ed="R111" n="0383a12"/>國師水椀。雲門三句。洞山五位。靈雲見桃花。法眼
<lb ed="X" n="0273a24"/><lb ed="R111" n="0383a13"/>透聲色。首山新婦。道<anchor xml:id="nkr_note_add_0273a2401" n="0273a2401"/><anchor xml:id="beg0273a2401" n="0273a2401"/>吾<anchor xml:id="end0273a2401"/>樂神。潙山水牯。汾陽師子。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0273b" n="0273b"/>
<lb ed="X" n="0273b01"/><lb ed="R111" n="0383a14"/>百丈捲席。俱胝一指。皆諸善知識大施門開也。古
<lb ed="X" n="0273b02"/><lb ed="R111" n="0383a15"/>德云。盡十方世界是箇解脫門。把手拽不入。有何
<lb ed="X" n="0273b03"/><lb ed="R111" n="0383a16"/>壅塞耶。故云大施門開無壅塞也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273b04"/><lb ed="R111" n="0383a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273b0401">有人問我解何宗。報道摩訶般若力。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273b05"/><lb ed="R111" n="0383a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273b0501">若或有人問我解何宗旨。報道摩訶般若力也。梵
<lb ed="X" n="0273b06"/><lb ed="R111" n="0383b01"/>語摩訶。此云大･多･勝。卽多含不翻也。梵語般若。此
<lb ed="X" n="0273b07"/><lb ed="R111" n="0383b02"/>云智慧。卽生善不翻也。言摩訶般若者。信解則位
<lb ed="X" n="0273b08"/><lb ed="R111" n="0383b03"/>齊諸祖。受持則福盖人天。故傳云。故知般若是善
<lb ed="X" n="0273b09"/><lb ed="R111" n="0383b04"/>惡徑之導師。迷暗室之明炬。生死海之智檝。煩惱
<lb ed="X" n="0273b10"/><lb ed="R111" n="0383b05"/>病之良醫。破邪山之大風。敵魔軍之猛將。照幽途
<lb ed="X" n="0273b11"/><lb ed="R111" n="0383b06"/>之赫日。警昏識之迅雷。抉愚盲之金篦。沃渴愛之
<lb ed="X" n="0273b12"/><lb ed="R111" n="0383b07"/>甘露。截疑網之慧劍。給孤乏之寶珠。若般若不明。
<lb ed="X" n="0273b13"/><lb ed="R111" n="0383b08"/>萬行虗設。故云摩訶般若力也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273b14"/><lb ed="R111" n="0383b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273b1401">或是或非人不識。逆行順行天莫測。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273b15"/><lb ed="R111" n="0383b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273b1501">般若之力旣得現前。以大悲心入<g ref="#CB15801">𨞬</g>垂手接物利
<lb ed="X" n="0273b16"/><lb ed="R111" n="0383b11"/>生。縱橫應用種種施爲皆爲佛事。譬如耆婆攬草。
<lb ed="X" n="0273b17"/><lb ed="R111" n="0383b12"/>信手拈來皆爲妙藥。故經云。得念失念無非解脫。
<lb ed="X" n="0273b18"/><lb ed="R111" n="0383b13"/>成法破法皆名涅柈。智慧愚癡通爲般若。菩薩外
<lb ed="X" n="0273b19"/><lb ed="R111" n="0383b14"/>道所成就法同是菩提。無明眞如無異境界。諸戒
<lb ed="X" n="0273b20"/><lb ed="R111" n="0383b15"/>定慧及婬怒癡俱是梵行。故云。或是或非人不識。
<lb ed="X" n="0273b21"/><lb ed="R111" n="0383b16"/>逆行順行天莫測也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273b22"/><lb ed="R111" n="0383b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273b2201">吾早曾經多劫修。不是等閑相誑惑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273b23"/><lb ed="R111" n="0383b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273b2301">永嘉自云。我今於法受用得其自在。莫非宿有般
<lb ed="X" n="0273b24"/><lb ed="R111" n="0384a01"/>若種性。豈是今等閑之事。甞試論之曰。佛道長遠。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0273c" n="0273c"/>
<lb ed="X" n="0273c01"/><lb ed="R111" n="0384a02"/>久受勤苦乃可得成。今永嘉纔往曹溪。便悟般若
<lb ed="X" n="0273c02"/><lb ed="R111" n="0384a03"/>能說法利人耶。假使有人致難問我。我卽報言。吾
<lb ed="X" n="0273c03"/><lb ed="R111" n="0384a04"/>非今生一世所修。乃至非三四五劫修習般若。故
<lb ed="X" n="0273c04"/><lb ed="R111" n="0384a05"/>云多劫修也。旣是多劫修習。非是等閑以言欺誑
<lb ed="X" n="0273c05"/><lb ed="R111" n="0384a06"/>惑亂汝等。故云不是等閑相誑惑也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273c06"/><lb ed="R111" n="0384a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273c0601">建法幢。立宗旨。明明佛勑曹溪是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273c07"/><lb ed="R111" n="0384a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273c0701">諸佛出世以至天下老和尙出世。皆是建大法幢
<lb ed="X" n="0273c08"/><lb ed="R111" n="0384a09"/>竪立宗旨也。明明佛勑曹溪是者。祖師從西土至
<lb ed="X" n="0273c09"/><lb ed="R111" n="0384a10"/>此。道傳至六祖。其所建立<anchor xml:id="nkr_note_add_0273c0901" n="0273c0901"/><anchor xml:id="beg0273c0901" n="0273c0901"/>已<anchor xml:id="end0273c0901"/>成法席矣。非獨諸佛
<lb ed="X" n="0273c10"/><lb ed="R111" n="0384a11"/>冥加宿受記莂而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273003" n="0273003"/>引弘大事。乃從我佛釋迦如來
<lb ed="X" n="0273c11"/><lb ed="R111" n="0384a12"/>親傳心印至曹溪。故云明明佛勑曹溪是也。所言
<lb ed="X" n="0273c12"/><lb ed="R111" n="0384a13"/>法幢者。幢以建立爲義也。故知建立法幢實非小
<lb ed="X" n="0273c13"/><lb ed="R111" n="0384a14"/>緣。諸佛出世爲一大事因緣。皆爲此也。無量菩薩
<lb ed="X" n="0273c14"/><lb ed="R111" n="0384a15"/>帶果行因。亦爲此也。諸二乘人內藏菩薩行。外現
<lb ed="X" n="0273c15"/><lb ed="R111" n="0384a16"/>是聲聞。亦爲此也。以至梵王前引。帝釋後隨。亦爲
<lb ed="X" n="0273c16"/><lb ed="R111" n="0384a17"/>此也。諸經皆以一法爲主。衆法爲伴。<g ref="#CB06171">𮞏</g>相建立也。
<lb ed="X" n="0273c17"/><lb ed="R111" n="0384a18"/>故下文明西竺此土建立法幢之義。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273c18"/><lb ed="R111" n="0384b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0273c1801">第一迦葉首傳燈。二十八代西天記。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0273c19"/><lb ed="R111" n="0384b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0273c1901">始自世尊靈山會上。以靑蓮目瞬視迦葉微咲。吾
<lb ed="X" n="0273c20"/><lb ed="R111" n="0384b03"/>有正法眼藏分付摩訶大迦葉。是最初傳法。故云
<lb ed="X" n="0273c21"/><lb ed="R111" n="0384b04"/>首傳燈也。二十八代西天記者。初祖迦葉傳二祖
<lb ed="X" n="0273c22"/><lb ed="R111" n="0384b05"/>阿難。阿難傳三祖<name role="" type="person">商那和修</name>。修傳四祖<name role="" type="person">優婆毱多</name>。
<lb ed="X" n="0273c23"/><lb ed="R111" n="0384b06"/>多傳五祖<name role="" type="person">提多迦</name>。迦傳六祖<name role="" type="person">彌遮迦</name>。迦傳七祖婆
<lb ed="X" n="0273c24"/><lb ed="R111" n="0384b07"/>須密。密傳八祖佛駄難提。提傳九祖伏駄密多。多
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0274a" n="0274a"/>
<lb ed="X" n="0274a01"/><lb ed="R111" n="0384b08"/>傳十祖<name role="" type="person">脇尊者</name>。者傳十一祖<name role="" type="person">富那夜奢</name>。奢傳十二
<lb ed="X" n="0274a02"/><lb ed="R111" n="0384b09"/>祖<name role="" type="person">馬鳴</name>。鳴傳十三祖<name role="" type="person">迦毗摩羅</name>。羅傳十四祖龍樹。
<lb ed="X" n="0274a03"/><lb ed="R111" n="0384b10"/>樹傳十五祖<name role="" type="person">迦那提婆</name>。婆傳十六祖羅睺羅多。多
<lb ed="X" n="0274a04"/><lb ed="R111" n="0384b11"/>傳十七祖<name role="" type="person">僧伽難提</name>。提傳十八祖<name role="" type="person">伽耶舍多</name>。多傳
<lb ed="X" n="0274a05"/><lb ed="R111" n="0384b12"/>十九祖<name role="" type="person">鳩摩羅多</name>。多傳二十祖闍夜多。多傳二十
<lb ed="X" n="0274a06"/><lb ed="R111" n="0384b13"/>一祖<name role="" type="person">婆修盤頭</name>。頭傳二十二祖<name role="" type="person">摩拏羅</name>。羅傳二十
<lb ed="X" n="0274a07"/><lb ed="R111" n="0384b14"/>三祖鶴勒那。那傳二十四祖師子。子傳二十五祖
<lb ed="X" n="0274a08"/><lb ed="R111" n="0384b15"/><name role="" type="person">婆舍斯多</name>。多傳二十六祖<name role="" type="person">不如蜜多</name>。多傳二十七
<lb ed="X" n="0274a09"/><lb ed="R111" n="0384b16"/>祖<name role="" type="person">般若多羅</name>。羅傳二十八祖菩提達磨。故云二十
<lb ed="X" n="0274a10"/><lb ed="R111" n="0384b17"/>八代西天記也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274a11"/><lb ed="R111" n="0384b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0274a1101">歷江海。入此土。菩提達磨爲初祖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274a12"/><lb ed="R111" n="0385a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0274a1201">梵語菩提達磨。此云覺法。西竺爲二十八祖。此土
<lb ed="X" n="0274a13"/><lb ed="R111" n="0385a02"/>爲初祖。本南天竺國香至王第三太子也。遇二十
<lb ed="X" n="0274a14"/><lb ed="R111" n="0385a03"/>七祖。祖知其密迹發明心要。乃記之曰。未可遠遊。
<lb ed="X" n="0274a15"/><lb ed="R111" n="0385a04"/>且止南天。待吾滅後六十七載。當往震旦大興佛
<lb ed="X" n="0274a16"/><lb ed="R111" n="0385a05"/>事。汝至南方勿住。彼唯好有爲功業。不見佛理。汝
<lb ed="X" n="0274a17"/><lb ed="R111" n="0385a06"/>縱到彼。不可久留。聽吾偈云。路行跨水復逢羊。獨
<lb ed="X" n="0274a18"/><lb ed="R111" n="0385a07"/>自悽悽暗渡江。日下可怜雙象馬。二株嫰桂久昌
<lb ed="X" n="0274a19"/><lb ed="R111" n="0385a08"/>昌。師在本國以知見力破彼六宗異見。法師令其
<lb ed="X" n="0274a20"/><lb ed="R111" n="0385a09"/>捨小皈大。一有相宗。二無相宗。三定慧宗。四戒行
<lb ed="X" n="0274a21"/><lb ed="R111" n="0385a10"/>宗。五無得宗。六寂靜宗。各封<anchor xml:id="nkr_note_add_0274a2101" n="0274a2101"/><anchor xml:id="beg0274a2101" n="0274a2101"/>己<anchor xml:id="end0274a2101"/>解別展化源。聚落
<lb ed="X" n="0274a22"/><lb ed="R111" n="0385a11"/>崢嶸徒衆甚盛。大師乃喟然歎曰。彼之一師<anchor xml:id="nkr_note_add_0274a2201" n="0274a2201"/><anchor xml:id="beg0274a2201" n="0274a2201"/>已<anchor xml:id="end0274a2201"/>陷
<lb ed="X" n="0274a23"/><lb ed="R111" n="0385a12"/>牛跡。況復支離繁盛而分六宗。我若不除永纏邪
<lb ed="X" n="0274a24"/><lb ed="R111" n="0385a13"/>見。一一說其宗旨。各自知無所皈。然後返本悟入。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0274b" n="0274b"/>
<lb ed="X" n="0274b01"/><lb ed="R111" n="0385a14"/>大師學該三藏。尤專定業。排不知也。師自南天竺
<lb ed="X" n="0274b02"/><lb ed="R111" n="0385a15"/>泛海。經涉三年。時普通八年九月二十一日至廣
<lb ed="X" n="0274b03"/><lb ed="R111" n="0385a16"/>州。<anchor xml:id="nkr_note_add_0274b0301" n="0274b0301"/><anchor xml:id="beg0274b0301" n="0274b0301"/>刺<anchor xml:id="end0274b0301"/>史蕭昂表聞武帝。帝覽奏遣使齎詔迎請。十
<lb ed="X" n="0274b04"/><lb ed="R111" n="0385a17"/>月一日至金陵。詔迎至金陵。帝問。朕卽位<anchor xml:id="nkr_note_add_0274b0401" n="0274b0401"/><anchor xml:id="beg0274b0401" n="0274b0401"/>已<anchor xml:id="end0274b0401"/>來。造
<lb ed="X" n="0274b05"/><lb ed="R111" n="0385a18"/>寺寫經度僧不可勝紀。有何功德。師曰。此但人天
<lb ed="X" n="0274b06"/><lb ed="R111" n="0385b01"/>小果有漏之因。如影隨形。雖有非實。帝曰如何是
<lb ed="X" n="0274b07"/><lb ed="R111" n="0385b02"/>眞功德。師曰。淨智妙圓。體自空寂。如是功德不以
<lb ed="X" n="0274b08"/><lb ed="R111" n="0385b03"/>世求。帝問如何是聖諦第一義。師曰廓然無聖。帝
<lb ed="X" n="0274b09"/><lb ed="R111" n="0385b04"/>曰對朕者誰。師曰不識。帝不領悟。師知機不契。是
<lb ed="X" n="0274b10"/><lb ed="R111" n="0385b05"/>月十九日潛回江北。十一月二十三日屆于洛陽。
<lb ed="X" n="0274b11"/><lb ed="R111" n="0385b06"/>後當魏孝明帝大和十年也。寓止于嵩山少林。面
<lb ed="X" n="0274b12"/><lb ed="R111" n="0385b07"/>壁而坐。終日默然。人莫測之。卽禪宗初祖也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274b13"/><lb ed="R111" n="0385b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0274b1301">六代傳衣天下聞。後人得道何窮數。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274b14"/><lb ed="R111" n="0385b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0274b1401">大師旣少室九年未卜知音。時有僧神光者。曠達
<lb ed="X" n="0274b15"/><lb ed="R111" n="0385b10"/>之士也。久居伊洛。博覽群書。善談玄理。每歎曰。孔
<lb ed="X" n="0274b16"/><lb ed="R111" n="0385b11"/>老之敎禮術風規。莊易之書未盡妙理。近聞達磨
<lb ed="X" n="0274b17"/><lb ed="R111" n="0385b12"/>大士住止少林。至人不遙當造玄境。乃往彼晨夕
<lb ed="X" n="0274b18"/><lb ed="R111" n="0385b13"/>參承。師常端坐面壁莫聞誨勵。光自惟曰。昔人求
<lb ed="X" n="0274b19"/><lb ed="R111" n="0385b14"/>道。敲骨取髓。<anchor xml:id="nkr_note_add_0274b1901" n="0274b1901"/><anchor xml:id="beg0274b1901" n="0274b1901"/>刺<anchor xml:id="end0274b1901"/>血濟飢。布髮掩泥。投崖飼虎。古尙
<lb ed="X" n="0274b20"/><lb ed="R111" n="0385b15"/>若此。我又何人。其年十<anchor xml:id="nkr_note_add_0274b2001" n="0274b2001"/><anchor xml:id="beg0274b2001" n="0274b2001"/>二<anchor xml:id="end0274b2001"/>月九日夜。天大雨雪。光
<lb ed="X" n="0274b21"/><lb ed="R111" n="0385b16"/>堅立不動。達明積雪過膝。師憫而問曰。汝久立雪
<lb ed="X" n="0274b22"/><lb ed="R111" n="0385b17"/>中當求何事。光悲淚曰。惟願和尙慈悲開甘露門
<lb ed="X" n="0274b23"/><lb ed="R111" n="0385b18"/>廣度群品。師曰。諸佛無上妙道。曠劫精勤難行能
<lb ed="X" n="0274b24"/><lb ed="R111" n="0386a01"/>行。非忍而忍。豈以小德小智輕心慢心欲冀眞乘。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0274c" n="0274c"/>
<lb ed="X" n="0274c01"/><lb ed="R111" n="0386a02"/>徒勞勤苦。光聞師誨勵。潛取利刀自斷左臂置于
<lb ed="X" n="0274c02"/><lb ed="R111" n="0386a03"/>師前。師知是法器乃曰。諸佛最初求道。爲法忘形。
<lb ed="X" n="0274c03"/><lb ed="R111" n="0386a04"/>汝今斷臂吾前。求亦可在。遂易名曰慧可。光曰諸
<lb ed="X" n="0274c04"/><lb ed="R111" n="0386a05"/>佛法印可得聞乎。師曰諸佛法印匪從人得。光曰。
<lb ed="X" n="0274c05"/><lb ed="R111" n="0386a06"/>我心未寧。乞師與安。師曰。將心來。與汝安。光曰覔
<lb ed="X" n="0274c06"/><lb ed="R111" n="0386a07"/>心了不可得。師曰我與汝安心竟。旣從此悟入。卽
<lb ed="X" n="0274c07"/><lb ed="R111" n="0386a08"/>爲二祖也。所云六代傳衣者。二祖旣得之初祖。皆
<lb ed="X" n="0274c08"/><lb ed="R111" n="0386a09"/>以衣盂相傳。初祖自西竺傳衣東土以表其信。至
<lb ed="X" n="0274c09"/><lb ed="R111" n="0386a10"/>曹溪六祖其道<anchor xml:id="nkr_note_add_0274c0901" n="0274c0901"/><anchor xml:id="beg0274c0901" n="0274c0901"/>已<anchor xml:id="end0274c0901"/>行。便不傳衣唯傳法也。達磨傳
<lb ed="X" n="0274c10"/><lb ed="R111" n="0386a11"/>可。可傳璨。璨傳信。信傳忍。忍傳能。能卽曹溪六祖
<lb ed="X" n="0274c11"/><lb ed="R111" n="0386a12"/>大師也。其道盛行於世。謂之六代傳衣天下聞也。
<lb ed="X" n="0274c12"/><lb ed="R111" n="0386a13"/>自後得道者不可勝數。故云成佛作祖者匝地普
<lb ed="X" n="0274c13"/><lb ed="R111" n="0386a14"/>天。參禪學道者如麻似粟。故云後人得道何窮數
<lb ed="X" n="0274c14"/><lb ed="R111" n="0386a15"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274c15"/><lb ed="R111" n="0386a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0274c1501">眞不立。妄本空。有無俱遣不空空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274c16"/><lb ed="R111" n="0386a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0274c1601">眞旣不立。妄亦本空。良由眞妄本無自性。因眞立
<lb ed="X" n="0274c17"/><lb ed="R111" n="0386a18"/>妄。因妄立眞。古德云。單眞不立。獨妄難成也。有無
<lb ed="X" n="0274c18"/><lb ed="R111" n="0386b01"/>雙遣者。有無亦相待而立。今旣雙遣。不空亦空也。
<lb ed="X" n="0274c19"/><lb ed="R111" n="0386b02"/>故云有無雙遣不空空也。此之數句。大師欲顯其
<lb ed="X" n="0274c20"/><lb ed="R111" n="0386b03"/>法。故雙拈眞妄有無之情爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274c21"/><lb ed="R111" n="0386b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0274c2101">二十空門元不著。一性如來體自同。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0274c22"/><lb ed="R111" n="0386b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0274c2201">二十空門者。如來破二十種執有之見。因成二十
<lb ed="X" n="0274c23"/><lb ed="R111" n="0386b06"/>空名。故大般若經云。所謂內空･外空･內外空･空空･
<lb ed="X" n="0274c24"/><lb ed="R111" n="0386b07"/>大空･勝義空･有爲空･無爲空･畢竟空･無際空･散空･無
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0275a" n="0275a"/>
<lb ed="X" n="0275a01"/><lb ed="R111" n="0386b08"/>變異空･本性空･自相空･共相空･一切法空･不可得
<lb ed="X" n="0275a02"/><lb ed="R111" n="0386b09"/>空･無性空･自性空･無性自性空。雖有二十空名。其
<lb ed="X" n="0275a03"/><lb ed="R111" n="0386b10"/>體卽一法也。今明法性之理不同二十之空。故云
<lb ed="X" n="0275a04"/><lb ed="R111" n="0386b11"/>元不著也。一性如來體自同者。逈出外道六十二
<lb ed="X" n="0275a05"/><lb ed="R111" n="0386b12"/>種異見。卽與般若涅槃妙心冥合。故云體自同也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275a06"/><lb ed="R111" n="0386b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275a0601">心是根。法是塵。兩種猶如鏡上痕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275a07"/><lb ed="R111" n="0386b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275a0701">心是根者。根以能生爲義。良由此心能生一切善
<lb ed="X" n="0275a08"/><lb ed="R111" n="0386b15"/>不善法。故名根也。法是塵者。法雖能軌持萬物。猶
<lb ed="X" n="0275a09"/><lb ed="R111" n="0386b16"/>如妙藥。病若愈則藥必無用。故法是塵也。此之二
<lb ed="X" n="0275a10"/><lb ed="R111" n="0386b17"/>法皆有窒碍。使人心光不能透漏。如鏡上之痕也。
<lb ed="X" n="0275a11"/><lb ed="R111" n="0386b18"/>所以云。根塵相對。翳障心光。返本明心。良由此也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275a12"/><lb ed="R111" n="0387a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275a1201">痕垢盡除光始現。心法雙<anchor xml:id="nkr_note_add_0275a1201" n="0275a1201"/><anchor xml:id="beg0275a1201" n="0275a1201"/>亡<anchor xml:id="end0275a1201"/>性則眞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275a13"/><lb ed="R111" n="0387a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275a1301">痕垢若盡。心法雙亡。自然心光透脫。明見佛性也。
<lb ed="X" n="0275a14"/><lb ed="R111" n="0387a03"/>古德云。一翳在眼空花遍界。一妄在心河沙生滅。
<lb ed="X" n="0275a15"/><lb ed="R111" n="0387a04"/>翳消花盡。妄滅證眞。病差藥除。氷消水在。靈丹一
<lb ed="X" n="0275a16"/><lb ed="R111" n="0387a05"/>顆点鉄成金。至理一言轉凡爲聖。故云性卽眞也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275a17"/><lb ed="R111" n="0387a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275a1701">嗟末法。惡時世。衆生福薄難調制。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275a18"/><lb ed="R111" n="0387a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275a1801">嗟卽歎辭也。世尊出世轉大法輪。利益有情。正法
<lb ed="X" n="0275a19"/><lb ed="R111" n="0387a08"/>一千年。像法一千年。末法一萬年。大師出世正當
<lb ed="X" n="0275a20"/><lb ed="R111" n="0387a09"/>像法。早嗟歎如此。卽今則可知矣。故云。嗟末法。惡
<lb ed="X" n="0275a21"/><lb ed="R111" n="0387a10"/>時世。衆生福薄難調制也。末世弘道不明大旨。各
<lb ed="X" n="0275a22"/><lb ed="R111" n="0387a11"/>守門庭互相堅執。盡爲法病。故下文可見也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275a23"/><lb ed="R111" n="0387a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275a2301">去聖遠兮邪見深。魔強法弱多怨害。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275a24"/><lb ed="R111" n="0387a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275a2401">去聖遙遠。邪見轉深。於正法中返生怨害。是以達
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0275b" n="0275b"/>
<lb ed="X" n="0275b01"/><lb ed="R111" n="0387a14"/>磨西來擊齒服毒。聖師尙爾。豈況人師耶。諸佛出
<lb ed="X" n="0275b02"/><lb ed="R111" n="0387a15"/>世莫不興慈運悲接物利生。魔強法弱而於聖心
<lb ed="X" n="0275b03"/><lb ed="R111" n="0387a16"/>不知恩德。況今天下昇平日久。國王大臣受佛付
<lb ed="X" n="0275b04"/><lb ed="R111" n="0387a17"/>囑弘護三寶。諸方法席興盛。出家之士當起難遇
<lb ed="X" n="0275b05"/><lb ed="R111" n="0387a18"/>之心。參尋知識決擇生死。以求出離。報答四恩。卽
<lb ed="X" n="0275b06"/><lb ed="R111" n="0387b01"/>其宜矣。然而其中有雖學佛法。不知有敎外別傳
<lb ed="X" n="0275b07"/><lb ed="R111" n="0387b02"/>者亦有之也。有身居貴位忘宿世所修。而於佛法
<lb ed="X" n="0275b08"/><lb ed="R111" n="0387b03"/>爲其障碍者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0275b0801" n="0275b0801"/><anchor xml:id="beg0275b0801" n="0275b0801"/>亦<anchor xml:id="end0275b0801"/>有之也。有雖傳持佛法。各以宗派
<lb ed="X" n="0275b09"/><lb ed="R111" n="0387b04"/>不同互相攻擊者。亦有之也。此皆爲法門魔事。盡
<lb ed="X" n="0275b10"/><lb ed="R111" n="0387b05"/>非通人。若是本分當人。必不如是。故圭峯云。諸宗
<lb ed="X" n="0275b11"/><lb ed="R111" n="0387b06"/>門下皆有達人。然各安所習。通少局多。以承稟爲
<lb ed="X" n="0275b12"/><lb ed="R111" n="0387b07"/>戶牖。各自開張。以經論爲干戈。互相攻擊。情存函
<lb ed="X" n="0275b13"/><lb ed="R111" n="0387b08"/>矢而遷變。法逐人我以高低。致使是非紛拏。莫之
<lb ed="X" n="0275b14"/><lb ed="R111" n="0387b09"/>辨<g ref="#CB00701">㭊</g>。故云魔強法弱多怨害也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275b15"/><lb ed="R111" n="0387b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275b1501">聞說如來頓敎門。恨不滅除令瓦碎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275b16"/><lb ed="R111" n="0387b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275b1601">如來唯一大事因緣出現於世。世有魔王。雖與佛
<lb ed="X" n="0275b17"/><lb ed="R111" n="0387b12"/>同時而不信有圓頓法門。聞佛所說悉皆毀謗。恨
<lb ed="X" n="0275b18"/><lb ed="R111" n="0387b13"/>不滅除令如瓦碎也。世人有無大乘根性者。亦不
<lb ed="X" n="0275b19"/><lb ed="R111" n="0387b14"/>信有悟入法門。而於釋門身雖出家。尙自不信。故
<lb ed="X" n="0275b20"/><lb ed="R111" n="0387b15"/>有之也。古德云。不可向翳目人前說空中無花。不
<lb ed="X" n="0275b21"/><lb ed="R111" n="0387b16"/>可向狂病人前說面前無鬼。空廢語言應不信受。
<lb ed="X" n="0275b22"/><lb ed="R111" n="0387b17"/>直須目淨心安。當自知矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275b23"/><lb ed="R111" n="0387b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275b2301">作在心。殃在身。不須怨訴更尤人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275b24"/><lb ed="R111" n="0388a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275b2401">世人所造無量無邊之業。皆妄心所作。故云作在
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0275c" n="0275c"/>
<lb ed="X" n="0275c01"/><lb ed="R111" n="0388a02"/>心也。所感無量苦果。地獄畜生餓鬼種種等形。受
<lb ed="X" n="0275c02"/><lb ed="R111" n="0388a03"/>種種苦。古德云。負鞍<g ref="#CB00881">𭊷</g>鉄爲誰來。昔時祇爲行心
<lb ed="X" n="0275c03"/><lb ed="R111" n="0388a04"/>錯。故云殃在身也。皆是自作自受。非他人所致。故
<lb ed="X" n="0275c04"/><lb ed="R111" n="0388a05"/>云不須冤訴更尤人也。世間之苦乃止一世。地獄
<lb ed="X" n="0275c05"/><lb ed="R111" n="0388a06"/>之苦無有窮盡。劍樹刀山種種不可說苦。此方受
<lb ed="X" n="0275c06"/><lb ed="R111" n="0388a07"/>盡世界壞時更移他方地獄受罪。報盡更生畜生
<lb ed="X" n="0275c07"/><lb ed="R111" n="0388a08"/>驢馬皆非別人。唯自作自受也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275c08"/><lb ed="R111" n="0388a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275c0801">欲得不招無間業。莫謗如來正法輪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275c09"/><lb ed="R111" n="0388a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275c0901">謗法之罪非小過也。毀般若罪業皆落地獄。亦非
<lb ed="X" n="0275c10"/><lb ed="R111" n="0388a11"/>輕計。地獄皆<name role="" type="person">無間地獄</name>。卽極重獄也。時數久遠皆
<lb ed="X" n="0275c11"/><lb ed="R111" n="0388a12"/>論劫數。謗法<anchor xml:id="nkr_note_add_0275c1101" n="0275c1101"/><anchor xml:id="beg0275c1101" n="0275c1101"/>之<anchor xml:id="end0275c1101"/>報非一。具如藏經所載。或爲九頭龜。
<lb ed="X" n="0275c12"/><lb ed="R111" n="0388a13"/>或患白癩疾等。良由十方諸佛出世悉皆讚歎一
<lb ed="X" n="0275c13"/><lb ed="R111" n="0388a14"/>乘妙法。十方諸佛由證法故得成無上正等菩提。
<lb ed="X" n="0275c14"/><lb ed="R111" n="0388a15"/>今却返謗其罪<anchor xml:id="nkr_note_add_0275c1401" n="0275c1401"/><anchor xml:id="beg0275c1401" n="0275c1401"/>舋<anchor xml:id="end0275c1401"/>矣。故云莫謗如來正法輪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275c15"/><lb ed="R111" n="0388a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275c1501">栴檀林。無雜樹。<g ref="#CB15106">鬱</g>密深沉獅子住。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275c16"/><lb ed="R111" n="0388a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275c1601">栴檀林喩一眞妙境。無雜樹者。無小機權位之雜
<lb ed="X" n="0275c17"/><lb ed="R111" n="0388a18"/>也。<g ref="#CB15106">鬱</g>密森沉者。<g ref="#CB15106">鬱</g>密卽繁茂之<g ref="#CB15032">㒵</g>也。森<anchor xml:id="nkr_note_add_0275c1701" n="0275c1701"/><anchor xml:id="beg0275c1701" n="0275c1701"/>沉<anchor xml:id="end0275c1701"/>卽幽<g ref="#CB15035">䆳</g>之
<lb ed="X" n="0275c18"/><lb ed="R111" n="0388b01"/><g ref="#CB15032">㒵</g>也。師子住者。以喩法性之境。唯大乘菩薩所住。
<lb ed="X" n="0275c19"/><lb ed="R111" n="0388b02"/>人天小機卽不能知。故知無上般若唯接上根上
<lb ed="X" n="0275c20"/><lb ed="R111" n="0388b03"/>士。中下之機卒難悟入。故云。栴檀林。無雜樹。<g ref="#CB15106">鬱</g>密
<lb ed="X" n="0275c21"/><lb ed="R111" n="0388b04"/>森沉獅子住也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275c22"/><lb ed="R111" n="0388b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0275c2201">境靜林閒獨自遊。走獸飛禽皆遠去。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0275c23"/><lb ed="R111" n="0388b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0275c2301">無爲大道唯大乘菩薩履踐。諸小乘人與諸權位
<lb ed="X" n="0275c24"/><lb ed="R111" n="0388b07"/>行人不能措足。師子喩大乘菩薩也。走獸飛禽喩
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0276a" n="0276a"/>
<lb ed="X" n="0276a01"/><lb ed="R111" n="0388b08"/>人天二乘小機也。是以法華五千退席不任此事。
<lb ed="X" n="0276a02"/><lb ed="R111" n="0388b09"/>一眞妙境唯上士所遊。中下之流卒難摸索。故云。
<lb ed="X" n="0276a03"/><lb ed="R111" n="0388b10"/>境靜林閒獨自遊。走獸飛禽皆遠去也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276a04"/><lb ed="R111" n="0388b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276a0401">獅子兒。衆隨後。三歲便能大哮吼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276a05"/><lb ed="R111" n="0388b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276a0501">所言師子兒者。喩菩薩初發心時卽便成等正覺
<lb ed="X" n="0276a06"/><lb ed="R111" n="0388b13"/>也。超過聲聞緣覺諸小乘衆。故云衆隨後也。三歲
<lb ed="X" n="0276a07"/><lb ed="R111" n="0388b14"/>卽表見性之人圓修三法也。智者云。空也者泯一
<lb ed="X" n="0276a08"/><lb ed="R111" n="0388b15"/>切法也。假也者立一切法也。中也者妙一切法也。
<lb ed="X" n="0276a09"/><lb ed="R111" n="0388b16"/>空不定空。空處當體卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0276a0901" n="0276a0901"/><anchor xml:id="beg0276a0901" n="0276a0901"/>中<anchor xml:id="end0276a0901"/>卽假。假不定假。假處當
<lb ed="X" n="0276a10"/><lb ed="R111" n="0388b17"/>體卽空卽中。中不定中。中處當體卽空卽假。此之
<lb ed="X" n="0276a11"/><lb ed="R111" n="0388b18"/>三法。不縱不橫不並不別。一處常三三處常一。所
<lb ed="X" n="0276a12"/><lb ed="R111" n="0389a01"/>以云三諦三觀三非三。三一一三無所寄。諦觀名
<lb ed="X" n="0276a13"/><lb ed="R111" n="0389a02"/>別體復同。是故能所二非<anchor xml:id="nkr_note_add_0276a1301" n="0276a1301"/><anchor xml:id="beg0276a1301" n="0276a1301"/>二<anchor xml:id="end0276a1301"/>也。悟入之士圓證三
<lb ed="X" n="0276a14"/><lb ed="R111" n="0389a03"/>法。所說法門皆中道實相。故云三歲便能大哮吼
<lb ed="X" n="0276a15"/><lb ed="R111" n="0389a04"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276a16"/><lb ed="R111" n="0389a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276a1601">若是野干逐法王。百年妖怪虗開口。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276a17"/><lb ed="R111" n="0389a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276a1701">野干喩凡夫二乘也。師子喩大乘菩薩也。菩薩之
<lb ed="X" n="0276a18"/><lb ed="R111" n="0389a07"/>人深悟法性。從初發心便成正覺。所說法門悉皆
<lb ed="X" n="0276a19"/><lb ed="R111" n="0389a08"/>稱性也。二乘凡夫諸權位人不能明見佛性之者。
<lb ed="X" n="0276a20"/><lb ed="R111" n="0389a09"/>所說不明究竟實相之理。猶如百千妖怪虗開口。
<lb ed="X" n="0276a21"/><lb ed="R111" n="0389a10"/>終無所益也。故云百千妖怪虗開口。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276a22"/><lb ed="R111" n="0389a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276a2201">圓頓敎。勿人情。有疑不決直須爭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276a23"/><lb ed="R111" n="0389a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276a2301">圓謂圓滿。頓非漸次也。敎者効也。聖人備下文言。
<lb ed="X" n="0276a24"/><lb ed="R111" n="0389a13"/>詮理化物爲義也。圓頓之敎。不假漸次。超入佛境。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0276b" n="0276b"/>
<lb ed="X" n="0276b01"/><lb ed="R111" n="0389a14"/>傳曰。譬如太子具王義之德。迦陵超衆鳥之音也。
<lb ed="X" n="0276b02"/><lb ed="R111" n="0389a15"/>勿人情者。勿猶衆也。一切衆生若有疑情不決。直
<lb ed="X" n="0276b03"/><lb ed="R111" n="0389a16"/>須明了。此非世間之學。爲生死事大。實非容易。故
<lb ed="X" n="0276b04"/><lb ed="R111" n="0389a17"/>下文明其因果也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b05"/><lb ed="R111" n="0389a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276b0501">不是山僧逞人我。修行恐落斷常坑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b06"/><lb ed="R111" n="0389b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276b0601">此是永嘉自謂也。豈是山僧馳逞人我之心。切恐
<lb ed="X" n="0276b07"/><lb ed="R111" n="0389b02"/>未來之際一切衆生於法門中發心修行。錯悞用
<lb ed="X" n="0276b08"/><lb ed="R111" n="0389b03"/>心。墮落斷常二見。此之二見能陷人故。名之爲坑。
<lb ed="X" n="0276b09"/><lb ed="R111" n="0389b04"/>如世坑壍也。西天有九十六種外道。不出此見。故
<lb ed="X" n="0276b10"/><lb ed="R111" n="0389b05"/>法華經云。若有若無等。依止此諸見。具足六十二。
<lb ed="X" n="0276b11"/><lb ed="R111" n="0389b06"/>卽其義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b12"/><lb ed="R111" n="0389b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276b1201">非不非。是不是。差之毫<g ref="#CB12530">𨤲</g>失千里。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b13"/><lb ed="R111" n="0389b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276b1301">非不非是不是者。乃明是非之相分明。不可錯亂
<lb ed="X" n="0276b14"/><lb ed="R111" n="0389b09"/>也。非豈不是非乃眞非也。是豈不是是乃眞是也。
<lb ed="X" n="0276b15"/><lb ed="R111" n="0389b10"/>雖則是非無主。不可瞞盰佛性籠統眞如也。差之
<lb ed="X" n="0276b16"/><lb ed="R111" n="0389b11"/>毫<g ref="#CB04631">𣯛</g>失千里者。毛中長者曰毫。<g ref="#CB04631">𣯛</g>者十<g ref="#CB04631">𣯛</g>爲一毫。
<lb ed="X" n="0276b17"/><lb ed="R111" n="0389b12"/>若差之毫氂之間。則失之千里萬里。故下文深明
<lb ed="X" n="0276b18"/><lb ed="R111" n="0389b13"/>是非之相也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b19"/><lb ed="R111" n="0389b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276b1901">是則龍女頓成佛。非則善星生陷墜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276b20"/><lb ed="R111" n="0389b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276b2001">龍女善星者。明顯是非之相也。昔日靈山會上有
<lb ed="X" n="0276b21"/><lb ed="R111" n="0389b16"/>一龍女献佛寶珠。世尊受之而爲說法。悟無生忍
<lb ed="X" n="0276b22"/><lb ed="R111" n="0389b17"/>卽往南方無垢世界坐寶蓮華成等正覺。號華鮮
<lb ed="X" n="0276b23"/><lb ed="R111" n="0389b18"/>如來也。非則善星生陷墜者。昔有比丘名曰善星。
<lb ed="X" n="0276b24"/><lb ed="R111" n="0390a01"/>念得十八香象駝經。生身活陷地獄。謂不見佛性
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0276c" n="0276c"/>
<lb ed="X" n="0276c01"/><lb ed="R111" n="0390a02"/>說法返成謗瀆。故則有所警策也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276c02"/><lb ed="R111" n="0390a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276c0201">吾早秊來積學問。亦曾討疏尋經論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276c03"/><lb ed="R111" n="0390a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276c0301">今欲明無相之功。先明有相之理。大師少時歷諸
<lb ed="X" n="0276c04"/><lb ed="R111" n="0390a05"/>講肆。聽集天台智者敎觀。深於經論。積學愽問也。
<lb ed="X" n="0276c05"/><lb ed="R111" n="0390a06"/>先德云。五夏<anchor xml:id="nkr_note_add_0276c0501" n="0276c0501"/><anchor xml:id="beg0276c0501" n="0276c0501"/>已<anchor xml:id="end0276c0501"/>前精研律部。大明經論。然後參尋
<lb ed="X" n="0276c06"/><lb ed="R111" n="0390a07"/>知識。決擇生死。乃入道叙也。非宿有乘種願力。罕
<lb ed="X" n="0276c07"/><lb ed="R111" n="0390a08"/>能全此。從上諸聖莫不皆然。達磨祖師學該三藏
<lb ed="X" n="0276c08"/><lb ed="R111" n="0390a09"/>尤專定業。非不知也。後之學者不能及此。返爲謗
<lb ed="X" n="0276c09"/><lb ed="R111" n="0390a10"/>說。深不可也。譬如筌蹄有獲魚兔。旣獲魚兔筌蹄
<lb ed="X" n="0276c10"/><lb ed="R111" n="0390a11"/>可忘。下文可見也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276c11"/><lb ed="R111" n="0390a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276c1101">分別名相不知休。入海筭沙徒自困。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276c12"/><lb ed="R111" n="0390a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276c1201">經論之學豈有過失。乃我佛如來金口所說。於無
<lb ed="X" n="0276c13"/><lb ed="R111" n="0390a14"/>量國中乃至名字不可得聞。何況得見。故知敎不
<lb ed="X" n="0276c14"/><lb ed="R111" n="0390a15"/>迷人人自迷敎也。古德云。看經須具看經眼。眼若
<lb ed="X" n="0276c15"/><lb ed="R111" n="0390a16"/>不明返爲名相所眩。不窮心地一向多聞。所以云。
<lb ed="X" n="0276c16"/><lb ed="R111" n="0390a17"/>縱多學。也成貪。那箇回頭解自慚。竛竮抂作他鄕
<lb ed="X" n="0276c17"/><lb ed="R111" n="0390a18"/>客。本分門風不荷擔。譬若入海筭沙徒自困爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276c18"/><lb ed="R111" n="0390b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0276c1801">却被如來苦訶責。數他珍寶有何益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0276c19"/><lb ed="R111" n="0390b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0276c1901">如來訶責多聞之士。雖則多聞。不獲修證。經云。如
<lb ed="X" n="0276c20"/><lb ed="R111" n="0390b03"/>人數他寶。自無半錢分也。旣非己寶。數至終日雖
<lb ed="X" n="0276c21"/><lb ed="R111" n="0390b04"/>知數量。不得受用。於<anchor xml:id="nkr_note_add_0276c2101" n="0276c2101"/><anchor xml:id="beg0276c2101" n="0276c2101"/>己<anchor xml:id="end0276c2101"/>有何益也。所以云。譬如終
<lb ed="X" n="0276c22"/><lb ed="R111" n="0390b05"/>朝說藥而自困於沈痾。有若長年問程而不動跬
<lb ed="X" n="0276c23"/><lb ed="R111" n="0390b06"/>步。得魚忘筌者。罕遇其士。執指爲月者。實繁有徒。
<lb ed="X" n="0276c24"/><lb ed="R111" n="0390b07"/>卽其義也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0277a" n="0277a"/>
<lb ed="X" n="0277a01"/><lb ed="R111" n="0390b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277a0101">從來蹭蹬覺虗行。多年枉作風塵客。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277a02"/><lb ed="R111" n="0390b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277a0201">從來者。從無始來也。蹭蹬者。行不進之<g ref="#CB15032">㒵</g>也。虗行
<lb ed="X" n="0277a03"/><lb ed="R111" n="0390b10"/>者。未有地頭而虗行也。從無始<anchor xml:id="nkr_note_add_0277a0301" n="0277a0301"/><anchor xml:id="beg0277a0301" n="0277a0301"/>已<anchor xml:id="end0277a0301"/>來以至今日。經
<lb ed="X" n="0277a04"/><lb ed="R111" n="0390b11"/>生死嶮道。徒自困疲。於涅槃路上未曾蹈實。故云
<lb ed="X" n="0277a05"/><lb ed="R111" n="0390b12"/>覺虗行也。多年枉作風塵客。譬如世人飄蓬南北。
<lb ed="X" n="0277a06"/><lb ed="R111" n="0390b13"/>千里家鄕轉遠。枉作風塵之客也。古德云。門前無
<lb ed="X" n="0277a07"/><lb ed="R111" n="0390b14"/>限路。誰是到家人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277a08"/><lb ed="R111" n="0390b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277a0801">種性邪。錯知解。不達如來圓頓制。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277a09"/><lb ed="R111" n="0390b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277a0901">謂不皈依三寶之人。西竺九十六種外道依附邪
<lb ed="X" n="0277a10"/><lb ed="R111" n="0390b17"/>師。生諸邪見。故云錯知解也。不達如來心地法門。
<lb ed="X" n="0277a11"/><lb ed="R111" n="0390b18"/>故知於無量劫受無量生死。皆因邪師說法也。不
<lb ed="X" n="0277a12"/><lb ed="R111" n="0391a01"/>遇圓頓大乘菩薩所說。故論云。寧受地獄苦。得聞
<lb ed="X" n="0277a13"/><lb ed="R111" n="0391a02"/>諸佛名。不受無量樂。而不聞佛名。以經於往昔無
<lb ed="X" n="0277a14"/><lb ed="R111" n="0391a03"/>量劫。受苦流轉生死中。不聞佛名故。不聞佛名者。
<lb ed="X" n="0277a15"/><lb ed="R111" n="0391a04"/>皆遇邪師故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277a16"/><lb ed="R111" n="0391a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277a1601">二乘精<anchor xml:id="nkr_note_add_0277a1601" n="0277a1601"/><anchor xml:id="beg0277a1601" n="0277a1601"/>進<anchor xml:id="end0277a1601"/>無道心。外道聰明無智慧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277a17"/><lb ed="R111" n="0391a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277a1701">二乘之人精進修行。斷三界見思。七返人天。所歷
<lb ed="X" n="0277a18"/><lb ed="R111" n="0391a07"/>修行法門非不精進也。飮寂滅酒。臥涅槃床。不起
<lb ed="X" n="0277a19"/><lb ed="R111" n="0391a08"/>大悲心。修利他行。接物利生。是無道心也。外道聰
<lb ed="X" n="0277a20"/><lb ed="R111" n="0391a09"/>明無智慧者。西竺外道極有聰明之士。念得四圍
<lb ed="X" n="0277a21"/><lb ed="R111" n="0391a10"/>陀典籍。不明佛性。故寒山云。世有多解人。愚癡學
<lb ed="X" n="0277a22"/><lb ed="R111" n="0391a11"/>用文。不憂當來果。唯知造惡因。見佛不解禮。見僧
<lb ed="X" n="0277a23"/><lb ed="R111" n="0391a12"/>倍生瞋。五逆十惡輩。三毒以爲隣。死去入地獄。未
<lb ed="X" n="0277a24"/><lb ed="R111" n="0391a13"/>有出頭辰。今古聰明之士爲世智所使。不信般若
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0277b" n="0277b"/>
<lb ed="X" n="0277b01"/><lb ed="R111" n="0391a14"/>亦有之。古德云。李白李斯文學絕。二人不遇空王
<lb ed="X" n="0277b02"/><lb ed="R111" n="0391a15"/>記。幾多空負聰明心。到底生死打不徹。先聖垂慈
<lb ed="X" n="0277b03"/><lb ed="R111" n="0391a16"/>如此。豈不知有耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b04"/><lb ed="R111" n="0391a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277b0401">亦愚癡。亦小騃。空拳指上生實解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b05"/><lb ed="R111" n="0391a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277b0501">大人無智曰愚。小兒無智曰騃。空拳指上生實解
<lb ed="X" n="0277b06"/><lb ed="R111" n="0391b01"/>者。愚人小兒於空拳指上妄爲實有。如以黃葉爲
<lb ed="X" n="0277b07"/><lb ed="R111" n="0391b02"/>錢以爲眞實。如來大師說一大藏敎文。盡以大悲
<lb ed="X" n="0277b08"/><lb ed="R111" n="0391b03"/>心於無作妙智隨緣放光。或說有法。或說空法。或
<lb ed="X" n="0277b09"/><lb ed="R111" n="0391b04"/>說頓漸。或說偏圓。或說不定。以種種名相隨緣而
<lb ed="X" n="0277b10"/><lb ed="R111" n="0391b05"/>各得解也。諸小根器隨語自生執著。不見佛性。猶
<lb ed="X" n="0277b11"/><lb ed="R111" n="0391b06"/>如空拳指上生實解也。下文重與喩出。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b12"/><lb ed="R111" n="0391b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277b1201">執指爲月抂施功。根境法中虗揑怪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b13"/><lb ed="R111" n="0391b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277b1301">若迷指爲月。非獨迷月亦乃迷指。以認指爲月故
<lb ed="X" n="0277b14"/><lb ed="R111" n="0391b09"/>也。經云。修多羅敎如標月指。若復見月。了知所標
<lb ed="X" n="0277b15"/><lb ed="R111" n="0391b10"/>畢竟非月。是故學道之人亦復如是。若以敎爲佛
<lb ed="X" n="0277b16"/><lb ed="R111" n="0391b11"/>性。非獨迷其佛性亦乃迷敎。以敎爲佛性故。則是
<lb ed="X" n="0277b17"/><lb ed="R111" n="0391b12"/>抂施其功行也。是知中下根性。若無大乘般若之
<lb ed="X" n="0277b18"/><lb ed="R111" n="0391b13"/>種性。不能入佛知見。其所爲患者在於根境識三。
<lb ed="X" n="0277b19"/><lb ed="R111" n="0391b14"/>十八界法。故云根境法中虗揑怪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b20"/><lb ed="R111" n="0391b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277b2001">不見一法則如來。方得名爲觀自在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277b21"/><lb ed="R111" n="0391b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277b2101">此一句乃永嘉盡力拽到門前。祇欠擡足入來也。
<lb ed="X" n="0277b22"/><lb ed="R111" n="0391b17"/>昔有宿德因看法華經。至諸法從本來。常自寂滅
<lb ed="X" n="0277b23"/><lb ed="R111" n="0391b18"/>相。自喜之。常留意體究。以至行住坐臥語默作做
<lb ed="X" n="0277b24"/><lb ed="R111" n="0392a01"/>擧動施爲拈匙放筯無不體究。都無所得。至仲春
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0277c" n="0277c"/>
<lb ed="X" n="0277c01"/><lb ed="R111" n="0392a02"/>之月。忽一日凭欄閑坐。聞樹上鶯聲。瞥然悟入。省
<lb ed="X" n="0277c02"/><lb ed="R111" n="0392a03"/>前因緣。續前頌云。諸法從本來。常自寂滅相。春暖
<lb ed="X" n="0277c03"/><lb ed="R111" n="0392a04"/>百花紅。黃鶯啼柳上。以是觀今古尊宿說話。洞曉
<lb ed="X" n="0277c04"/><lb ed="R111" n="0392a05"/>其旨。求師印可。凡所應用無有<g ref="#CB15145">𦊱</g>碍。所謂方得名
<lb ed="X" n="0277c05"/><lb ed="R111" n="0392a06"/>爲觀自在也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c06"/><lb ed="R111" n="0392a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277c0601">了則業障本來空。未了還須償宿債。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c07"/><lb ed="R111" n="0392a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277c0701">了達罪福性空無有罣碍。若人發心皈源。十方世
<lb ed="X" n="0277c08"/><lb ed="R111" n="0392a09"/>界悉皆消殞。況罪福之相耶。所以肇師云。五陰身
<lb ed="X" n="0277c09"/><lb ed="R111" n="0392a10"/>非有。四大本來空。將頭臨白刃。一似斬春風。卽業
<lb ed="X" n="0277c10"/><lb ed="R111" n="0392a11"/>障本來空也。若不了悟。執法不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0277001" n="0277001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0277001" n="0277001"/><anchor xml:id="beg0277001" n="0277001"/>忘<anchor xml:id="end0277001"/>。因果法如形與
<lb ed="X" n="0277c11"/><lb ed="R111" n="0392a12"/>影。假使百千劫所作業不忘。因緣會遇時果報還
<lb ed="X" n="0277c12"/><lb ed="R111" n="0392a13"/>自受。故云未了還須償宿債也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c13"/><lb ed="R111" n="0392a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277c1301">飢逢王饍不能飡。病遇醫主爭得瘥。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c14"/><lb ed="R111" n="0392a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277c1401">四十九年開方便門。示眞實相。所說種種法門。大
<lb ed="X" n="0277c15"/><lb ed="R111" n="0392a16"/>悲願力接引衆生。衆生自是不能悟入。譬如世間
<lb ed="X" n="0277c16"/><lb ed="R111" n="0392a17"/>飢餓之人。遇王者之膳。食前方丈水陸畢備。種種
<lb ed="X" n="0277c17"/><lb ed="R111" n="0392a18"/>美味。見之卽生怖畏之心而不敢食。又如久病之
<lb ed="X" n="0277c18"/><lb ed="R111" n="0392b01"/>人忽見盧醫鶣鵲醫王。必生疑惑猶豫而於妙藥
<lb ed="X" n="0277c19"/><lb ed="R111" n="0392b02"/>不能服食。則知病不可瘥。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c20"/><lb ed="R111" n="0392b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0277c2001">在欲行禪知見力。火中生蓮終不壞。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0277c21"/><lb ed="R111" n="0392b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0277c2101">欲界而行禪那淸淨者。以其有般若知見之力也。
<lb ed="X" n="0277c22"/><lb ed="R111" n="0392b05"/>僧問古德。欲界無禪。大德云何言有禪定。古德云。
<lb ed="X" n="0277c23"/><lb ed="R111" n="0392b06"/>闍梨。祇<anchor xml:id="nkr_note_add_0277c2301" n="0277c2301"/><anchor xml:id="beg0277c2301" n="0277c2301"/>知<anchor xml:id="end0277c2301"/>欲界無禪。自不知禪界無欲。欲知三界
<lb ed="X" n="0277c24"/><lb ed="R111" n="0392b07"/>皆因一心所有。經云。滅三毒。出三界。破魔網也。今
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0278a" n="0278a"/>
<lb ed="X" n="0278a01"/><lb ed="R111" n="0392b08"/>文言知見力者。心旣明見佛性。卽一切處皆爲佛
<lb ed="X" n="0278a02"/><lb ed="R111" n="0392b09"/>事也。何言至欲界。故云知見力也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a03"/><lb ed="R111" n="0392b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278a0301">勇施犯重悟無生。早時成佛于今在。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a04"/><lb ed="R111" n="0392b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278a0401">過去久遠有一比丘名勇施。忽於如來禁戒有所
<lb ed="X" n="0278a05"/><lb ed="R111" n="0392b12"/>闕犯。旣犯四重根本之罪。欲自淸淨。卽將三衣掛
<lb ed="X" n="0278a06"/><lb ed="R111" n="0392b13"/>在錫上高聲唱言。我犯重罪誰爲我懺。如是唱言
<lb ed="X" n="0278a07"/><lb ed="R111" n="0392b14"/>至一精舍。遇一尊者名曰鼻鞠多羅云。推罪性了
<lb ed="X" n="0278a08"/><lb ed="R111" n="0392b15"/>不可得。勇施比丘豁然大悟。十號具足。卽往東方
<lb ed="X" n="0278a09"/><lb ed="R111" n="0392b16"/>世界成等正覺。號曰寶月如來。至于今。故曰早時
<lb ed="X" n="0278a10"/><lb ed="R111" n="0392b17"/>成佛于今在也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a11"/><lb ed="R111" n="0392b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278a1101">獅子吼。無畏說。深嗟懵憧頑皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0278a1101" n="0278a1101"/><anchor xml:id="beg0278a1101" n="0278a1101"/>靼<anchor xml:id="end0278a1101"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a12"/><lb ed="R111" n="0393a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278a1201">諸佛說法圓頓大乘自在無畏。猶如獅子吼時無
<lb ed="X" n="0278a13"/><lb ed="R111" n="0393a02"/>畏自在也。故云無畏說也。深嗟者。深歎之辭也。懞
<lb ed="X" n="0278a14"/><lb ed="R111" n="0393a03"/>憧者。非聰慧也。頑皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0278a1401" n="0278a1401"/><anchor xml:id="beg0278a1401" n="0278a1401"/>靼<anchor xml:id="end0278a1401"/>者。卽牛領極麤厚皮也。此
<lb ed="X" n="0278a15"/><lb ed="R111" n="0393a04"/>喩小乘鈍根聞於大法不能悟。故發其歎傷之辭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a16"/><lb ed="R111" n="0393a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278a1601">只知犯重障菩提。不見如來開秘訣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278a17"/><lb ed="R111" n="0393a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278a1701">祇知犯前四種重罪。障於無上涅槃妙心。不能了
<lb ed="X" n="0278a18"/><lb ed="R111" n="0393a07"/>罪性空也。然則生死界中不能出離者。以皆因婬
<lb ed="X" n="0278a19"/><lb ed="R111" n="0393a08"/>殺以爲根本。沈淪無極。若有大乘種性。雖遇前境。
<lb ed="X" n="0278a20"/><lb ed="R111" n="0393a09"/>發菩提心返妄歸眞。卽能入道。如善財參見婆須
<lb ed="X" n="0278a21"/><lb ed="R111" n="0393a10"/>蜜女。吿善財言。我得菩薩解脫名離貪欲際。隨其
<lb ed="X" n="0278a22"/><lb ed="R111" n="0393a11"/>世樂而現其身。若有衆生暫見於我。暫與我語。暫
<lb ed="X" n="0278a23"/><lb ed="R111" n="0393a12"/>執我手。則離貪欲。得遍往一切佛刹三昧。又如善
<lb ed="X" n="0278a24"/><lb ed="R111" n="0393a13"/>財參見<name role="" type="person">無厭足王</name>。無量猛卒執持器仗。無量衆生
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0278b" n="0278b"/>
<lb ed="X" n="0278b01"/><lb ed="R111" n="0393a14"/>各犯法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278001" n="0278001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278001" n="0278001"/><anchor xml:id="beg0278001" n="0278001"/>者<anchor xml:id="end0278001"/>。或斬其頭或斷其手。善財見<anchor xml:id="nkr_note_add_0278b0101" n="0278b0101"/><anchor xml:id="beg0278b0101" n="0278b0101"/>已<anchor xml:id="end0278b0101"/>而作是
<lb ed="X" n="0278b02"/><lb ed="R111" n="0393a15"/>言。云何於此而欲求法耶。王吿善財。我得菩薩如
<lb ed="X" n="0278b03"/><lb ed="R111" n="0393a16"/>幻三昧。如我心者。寧於未來受無間苦惱。終不一
<lb ed="X" n="0278b04"/><lb ed="R111" n="0393a17"/>念與一蚊一螻而作苦事。況復人耶。故知若有種
<lb ed="X" n="0278b05"/><lb ed="R111" n="0393a18"/>性。所遇前境卽能返本。今此二乘與諸小機。滯於
<lb ed="X" n="0278b06"/><lb ed="R111" n="0393b01"/>持犯諸律儀事。專於事法。乃不見罪福性空。明見
<lb ed="X" n="0278b07"/><lb ed="R111" n="0393b02"/>佛性。是不見如來開秘訣也。故下文特擧婬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278002" n="0278002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278002" n="0278002"/><anchor xml:id="beg0278002" n="0278002"/>殺<anchor xml:id="end0278002"/>之
<lb ed="X" n="0278b08"/><lb ed="R111" n="0393b03"/>相以明前事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278b09"/><lb ed="R111" n="0393b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278b0901">有二比丘犯婬殺。波離螢光增罪結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278b10"/><lb ed="R111" n="0393b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278b1001">犯婬殺者。皆根本重罪也。螢光者。小乘猶如螢光。
<lb ed="X" n="0278b11"/><lb ed="R111" n="0393b06"/>不能破暗也。昔有二比丘山中結菴修行。堅持淨
<lb ed="X" n="0278b12"/><lb ed="R111" n="0393b07"/>戒無有闕犯。一日一比丘出。一比丘在菴中禪定。
<lb ed="X" n="0278b13"/><lb ed="R111" n="0393b08"/>忽坐睡。因而睡著。爲一樵女偷犯淨戒。乃內心不
<lb ed="X" n="0278b14"/><lb ed="R111" n="0393b09"/>悅。至同菴僧皈。具說上事。其僧怒卽捉趂。樵女驚
<lb ed="X" n="0278b15"/><lb ed="R111" n="0393b10"/>怕墮入深坑而死。比丘轉加煩惱。一人無心犯婬。
<lb ed="X" n="0278b16"/><lb ed="R111" n="0393b11"/>一人無心犯殺。此二比丘皆無心犯也。共往大德
<lb ed="X" n="0278b17"/><lb ed="R111" n="0393b12"/>優波離尊者處求乞懺悔。尊者以小乘結罪。時二
<lb ed="X" n="0278b18"/><lb ed="R111" n="0393b13"/>比丘心疑不決。轉生疑惑。卽往維摩居士處懺悔。
<lb ed="X" n="0278b19"/><lb ed="R111" n="0393b14"/>因陳上事。維摩呵云。不善觀機說法。此二比丘久
<lb ed="X" n="0278b20"/><lb ed="R111" n="0393b15"/>修大乘。何得將大海比於牛跡。波離小乘猶如螢
<lb ed="X" n="0278b21"/><lb ed="R111" n="0393b16"/>火。光不能破暗。故云波離螢光增罪結。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278b22"/><lb ed="R111" n="0393b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278b2201">維摩大士頓除疑。還同赫日銷霜雪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278b23"/><lb ed="R111" n="0393b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278b2301">優波離尊者專以小乘事法懺。罪不可懺也。今維
<lb ed="X" n="0278b24"/><lb ed="R111" n="0394a01"/>摩大士而以理說性空無相法門。窮罪性了不可
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0278c" n="0278c"/>
<lb ed="X" n="0278c01"/><lb ed="R111" n="0394a02"/>得。不在內不在外。不在中間內外。前際不去後際
<lb ed="X" n="0278c02"/><lb ed="R111" n="0394a03"/>不來中際不住。三際推求了不可得。時二比丘忽
<lb ed="X" n="0278c03"/><lb ed="R111" n="0394a04"/>然頓悟了罪性空寂。心得決然住無生忍。經云。若
<lb ed="X" n="0278c04"/><lb ed="R111" n="0394a05"/>欲懺悔者。端坐思實相。衆罪如霜露。慧日能消除。
<lb ed="X" n="0278c05"/><lb ed="R111" n="0394a06"/>故云猶如赫日銷霜雪也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c06"/><lb ed="R111" n="0394a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278c0601">不思議。解脫力。妙用恒沙也無極。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c07"/><lb ed="R111" n="0394a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278c0701">不思議者。不可以心思。不可以口議。口欲談而辭
<lb ed="X" n="0278c08"/><lb ed="R111" n="0394a09"/>喪。心欲思而慮忘。經云。假使滿世間如舍利弗。盡
<lb ed="X" n="0278c09"/><lb ed="R111" n="0394a10"/>思共度量。不能測佛智。到此須有悟心。方明解脫
<lb ed="X" n="0278c10"/><lb ed="R111" n="0394a11"/>一乘圓頓法門也。旣證此法。卽妙用恒沙之數亦
<lb ed="X" n="0278c11"/><lb ed="R111" n="0394a12"/>無盡也。故云妙用恒沙也無極也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c12"/><lb ed="R111" n="0394a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278c1201">四事供養敢辭勞。萬兩黃金亦銷得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c13"/><lb ed="R111" n="0394a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278c1301">達法之人堪受人天廣大供養也。出家之士。身雖
<lb ed="X" n="0278c14"/><lb ed="R111" n="0394a15"/>出家心不染道。於諸經論盡說全闕應供。古德云。
<lb ed="X" n="0278c15"/><lb ed="R111" n="0394a16"/>道德不修。衣食斯費。卽其謂也。所言四事者。一衣
<lb ed="X" n="0278c16"/><lb ed="R111" n="0394a17"/>服。二臥具。三飮食。四醫藥也。此之四事。於諸敎中
<lb ed="X" n="0278c17"/><lb ed="R111" n="0394a18"/>皆須起慚愧之心也。堪受用之。今此道人豈止四
<lb ed="X" n="0278c18"/><lb ed="R111" n="0394b01"/>事而<anchor xml:id="nkr_note_add_0278c1801" n="0278c1801"/><anchor xml:id="beg0278c1801" n="0278c1801"/>已<anchor xml:id="end0278c1801"/>。假使萬兩黃金<anchor xml:id="nkr_note_add_0278c1802" n="0278c1802"/><anchor xml:id="beg0278c1802" n="0278c1802"/>亦<anchor xml:id="end0278c1802"/>可銷得也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c19"/><lb ed="R111" n="0394b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0278c1901">粉骨碎身未足酬。一句了然超百億。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0278c20"/><lb ed="R111" n="0394b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0278c2001">粉骨者。如<name role="" type="person">常啼菩薩</name>於香城學般若時也。旣得法
<lb ed="X" n="0278c21"/><lb ed="R111" n="0394b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0278c2101" n="0278c2101"/><anchor xml:id="beg0278c2101" n="0278c2101"/>已<anchor xml:id="end0278c2101"/>。自恨無物供養世尊。忽遇城中豪富長者不安。
<lb ed="X" n="0278c22"/><lb ed="R111" n="0394b05"/>欲人骨髓合藥。卽時敲骨出髓賣與長者。所得資
<lb ed="X" n="0278c23"/><lb ed="R111" n="0394b06"/>金其所有買種種花香供養於佛。其志誠則可知
<lb ed="X" n="0278c24"/><lb ed="R111" n="0394b07"/>矣。碎身者。如釋迦因中捨全身求半偈也。我念過
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0279a" n="0279a"/>
<lb ed="X" n="0279a01"/><lb ed="R111" n="0394b08"/>去作婆羅門。在雪山中修菩薩行。無佛出世。亦無
<lb ed="X" n="0279a02"/><lb ed="R111" n="0394b09"/>經法。時天帝釋現可怖相而親試驗之。爲羅刹形
<lb ed="X" n="0279a03"/><lb ed="R111" n="0394b10"/>而現於前。卽說半偈。諸行無常。是生滅法。菩薩聞
<lb ed="X" n="0279a04"/><lb ed="R111" n="0394b11"/>偈心生歡喜。卽從座起。顧視四方寂無所見。唯見
<lb ed="X" n="0279a05"/><lb ed="R111" n="0394b12"/>羅刹。卽問。聖者從何得是半偈。此半偈者乃是三
<lb ed="X" n="0279a06"/><lb ed="R111" n="0394b13"/>世諸佛證道之法。羅刹答云。我不食來<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a0601" n="0279a0601"/><anchor xml:id="beg0279a0601" n="0279a0601"/>已<anchor xml:id="end0279a0601"/>經七日。
<lb ed="X" n="0279a07"/><lb ed="R111" n="0394b14"/>心謬言爾。時菩薩復語。聖者若爲我足此偈者。我
<lb ed="X" n="0279a08"/><lb ed="R111" n="0394b15"/>當終身爲汝弟子。羅刹答言。飢逼實不能說。菩薩
<lb ed="X" n="0279a09"/><lb ed="R111" n="0394b16"/>復語。聖者所食何物。我所食者唯食暖<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a0901" n="0279a0901"/><anchor xml:id="beg0279a0901" n="0279a0901"/>肉<anchor xml:id="end0279a0901"/>。我所飮
<lb ed="X" n="0279a10"/><lb ed="R111" n="0394b17"/>者唯飮新血。菩薩又語。聖者若能爲我說是勝偈。
<lb ed="X" n="0279a11"/><lb ed="R111" n="0394b18"/>我當捨身供養聖者。是時羅刹卽說偈言。生滅滅
<lb ed="X" n="0279a12"/><lb ed="R111" n="0395a01"/>滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a1201" n="0279a1201"/><anchor xml:id="beg0279a1201" n="0279a1201"/>已<anchor xml:id="end0279a1201"/>。寂滅爲樂。菩薩聞<anchor xml:id="nkr_note_add_0279a1202" n="0279a1202"/><anchor xml:id="beg0279a1202" n="0279a1202"/>已<anchor xml:id="end0279a1202"/>。卽於道樹石壁書此偈
<lb ed="X" n="0279a13"/><lb ed="R111" n="0395a02"/>竟。便上高樹投身而下。下未至地。羅刹復帝釋形。
<lb ed="X" n="0279a14"/><lb ed="R111" n="0395a03"/>於空接住。致於平地。慚愧讚歎。以是因緣超十二
<lb ed="X" n="0279a15"/><lb ed="R111" n="0395a04"/>劫。在彌勒前成無上道。故云一句了然超百億也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a16"/><lb ed="R111" n="0395a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279a1601">法中王。最高勝。河沙如來同共證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a17"/><lb ed="R111" n="0395a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279a1701">王中法王。位過百王之上。故云法中王也。高超三
<lb ed="X" n="0279a18"/><lb ed="R111" n="0395a07"/>界。獨步大方。故云最高勝也。乃至過去未來現在
<lb ed="X" n="0279a19"/><lb ed="R111" n="0395a08"/>無量諸佛盡證此也。天下老宿盡證此也。無量法
<lb ed="X" n="0279a20"/><lb ed="R111" n="0395a09"/>聚一切義門不出於此。經云。唯佛與佛乃能知之。
<lb ed="X" n="0279a21"/><lb ed="R111" n="0395a10"/>唯佛者。唯釋迦化主也。與佛者。與十方諸佛也。故
<lb ed="X" n="0279a22"/><lb ed="R111" n="0395a11"/>云唯。不一佛二佛三四五佛。乃至十方諸佛同證
<lb ed="X" n="0279a23"/><lb ed="R111" n="0395a12"/>此法。故云十方如來同共證也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279a24"/><lb ed="R111" n="0395a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279a2401">我今解此如意珠。信受之者皆相應。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0279b" n="0279b"/>
<lb ed="X" n="0279b01"/><lb ed="R111" n="0395a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279b0101">唯此心法如世間如意寶珠。具諸功用。無有窮盡
<lb ed="X" n="0279b02"/><lb ed="R111" n="0395a15"/>也。四祖謂牛頭融禪師云。百千妙門同皈方寸。河
<lb ed="X" n="0279b03"/><lb ed="R111" n="0395a16"/>沙功德總在心源。一切定門。一切慧門。一切行門。
<lb ed="X" n="0279b04"/><lb ed="R111" n="0395a17"/>悉皆具足神通妙用。並在你心。煩惱業障本來空
<lb ed="X" n="0279b05"/><lb ed="R111" n="0395a18"/>寂。一切果報皆如夢幻。無三界可出。無菩提可求。
<lb ed="X" n="0279b06"/><lb ed="R111" n="0395b01"/>人與非人性相平等。大道虗曠絕思絕慮。如是之
<lb ed="X" n="0279b07"/><lb ed="R111" n="0395b02"/>法你今<anchor xml:id="nkr_note_add_0279b0701" n="0279b0701"/><anchor xml:id="beg0279b0701" n="0279b0701"/>已<anchor xml:id="end0279b0701"/>得。更無欠少。與佛無殊。更無別法。但任
<lb ed="X" n="0279b08"/><lb ed="R111" n="0395b03"/>心自在。莫作觀行亦莫停心。莫起貪愼莫懷愁慮。
<lb ed="X" n="0279b09"/><lb ed="R111" n="0395b04"/>蕩蕩無碍任意縱橫。不作諸善不作諸惡。行住坐
<lb ed="X" n="0279b10"/><lb ed="R111" n="0395b05"/>臥觸目遇緣皆是佛之妙用。故云信受之者皆相
<lb ed="X" n="0279b11"/><lb ed="R111" n="0395b06"/>應也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b12"/><lb ed="R111" n="0395b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279b1201">了了見。無一物。亦無人。亦無佛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b13"/><lb ed="R111" n="0395b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279b1301">眞如界內無生佛之假名。平等性中無自他之形
<lb ed="X" n="0279b14"/><lb ed="R111" n="0395b09"/>相。卽無物無人無佛也。故般若經云。善現。空空淸
<lb ed="X" n="0279b15"/><lb ed="R111" n="0395b10"/>淨故色淸淨。色淸淨故一切智淸淨。何以故。若空
<lb ed="X" n="0279b16"/><lb ed="R111" n="0395b11"/>空淸淨。若色淸淨。若一切智淸淨。無二無二分。無
<lb ed="X" n="0279b17"/><lb ed="R111" n="0395b12"/>別無斷故。故云了了見無一物。亦無人亦無佛也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b18"/><lb ed="R111" n="0395b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279b1801">大千沙界海中漚。一切聖賢如電拂。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279b19"/><lb ed="R111" n="0395b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279b1901">三千大千世界在覺性之中。猶如水上一漚爾。豈
<lb ed="X" n="0279b20"/><lb ed="R111" n="0395b15"/>止大千沙界爲水上一漚。盡十方世界在覺性之
<lb ed="X" n="0279b21"/><lb ed="R111" n="0395b16"/>中猶如水上一漚爾。如觀音菩薩所證圓通云。迷
<lb ed="X" n="0279b22"/><lb ed="R111" n="0395b17"/>妄有虗空。依空立世界。想澄成國土。知見乃衆生。
<lb ed="X" n="0279b23"/><lb ed="R111" n="0395b18"/>空生大覺中。如海一漚發。故云大千沙界海中漚
<lb ed="X" n="0279b24"/><lb ed="R111" n="0396a01"/>也。一切聖賢如電拂者。猶如電光石火。瞥爾無蹤
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0279c" n="0279c"/>
<lb ed="X" n="0279c01"/><lb ed="R111" n="0396a02"/>卒難摸索。故般若經云。內空淸淨故。色界眼識界
<lb ed="X" n="0279c02"/><lb ed="R111" n="0396a03"/>眼觸爲緣所生諸受淸淨。色界乃至眼觸爲緣所
<lb ed="X" n="0279c03"/><lb ed="R111" n="0396a04"/>生諸受淸淨。故一切智智淸淨。故云一切聖賢如
<lb ed="X" n="0279c04"/><lb ed="R111" n="0396a05"/>電拂也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c05"/><lb ed="R111" n="0396a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279c0501">假使<g ref="#CB05033">䥫</g>輪頂上旋。定慧圓明終不失。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c06"/><lb ed="R111" n="0396a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279c0601">假使鉄輪頂上旋者。傳曰。二十八住菩薩所修行
<lb ed="X" n="0279c07"/><lb ed="R111" n="0396a08"/>力。有一魔王謂菩薩言。汝當退位。汝若不退。我當
<lb ed="X" n="0279c08"/><lb ed="R111" n="0396a09"/>飛熱鉄輪旋汝頂上。碎汝形體。猶如微塵。爾時菩
<lb ed="X" n="0279c09"/><lb ed="R111" n="0396a10"/>薩以定慧圓明不思議力故不失其位。時諸魔衆
<lb ed="X" n="0279c10"/><lb ed="R111" n="0396a11"/>返自退失。菩薩定慧而愈增明故。曰定慧圓明終
<lb ed="X" n="0279c11"/><lb ed="R111" n="0396a12"/>不失也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c12"/><lb ed="R111" n="0396a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279c1201">日可冷。月可熱。衆魔不能壞眞說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c13"/><lb ed="R111" n="0396a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279c1301">日性本熱寧可說冷。月性本冷寧可說熱。固知衆
<lb ed="X" n="0279c14"/><lb ed="R111" n="0396a15"/>魔不可壞其眞說也。如來說法。魔宮振動。邪黨皈
<lb ed="X" n="0279c15"/><lb ed="R111" n="0396a16"/>依。豈能毀壞聖言耶。所言日可令冷月可令熱者。
<lb ed="X" n="0279c16"/><lb ed="R111" n="0396a17"/>大涅柈經云。時阿<g ref="#CB00145">㝹</g>婁駄白世尊言。月可令熱。日
<lb ed="X" n="0279c17"/><lb ed="R111" n="0396a18"/>可令冷。佛說四諦。不可令異。今永嘉用此以明衆
<lb ed="X" n="0279c18"/><lb ed="R111" n="0396b01"/>魔不能毀壞般若眞說。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c19"/><lb ed="R111" n="0396b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0279c1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0279c1901" n="0279c1901"/><anchor xml:id="beg0279c1901" n="0279c1901"/>象<anchor xml:id="end0279c1901"/>駕崢嶸謾進途。誰見螗蜋能拒轍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0279c20"/><lb ed="R111" n="0396b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0279c2001">菩薩所弘通大乘法門。衆魔不能爲其障礙。譬若
<lb ed="X" n="0279c21"/><lb ed="R111" n="0396b04"/>象駕崢嶸而進。豈螗蜋小虫而可拒其車轍耶。昔
<lb ed="X" n="0279c22"/><lb ed="R111" n="0396b05"/>齊莊公出獵。有螳蜋擧足將搏其輪。問其御者曰
<lb ed="X" n="0279c23"/><lb ed="R111" n="0396b06"/>此何蟲也。對曰此是螳蜋蟲也。莊公曰。而以至微
<lb ed="X" n="0279c24"/><lb ed="R111" n="0396b07"/>之力而拒大車。不量其力也。今永嘉略涉世緣以
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0280a" n="0280a"/>
<lb ed="X" n="0280a01"/><lb ed="R111" n="0396b08"/>證出世聖法。使<anchor xml:id="nkr_note_add_0280a0101" n="0280a0101"/><anchor xml:id="beg0280a0101" n="0280a0101"/>之<anchor xml:id="end0280a0101"/>易曉。而今法流沙界敎滿龍宮。時
<lb ed="X" n="0280a02"/><lb ed="R111" n="0396b09"/>諸小聖魔衆豈能爲障爲礙。故曰誰見螗蜋能拒
<lb ed="X" n="0280a03"/><lb ed="R111" n="0396b10"/>轍也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a04"/><lb ed="R111" n="0396b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0280a0401">大象不遊於兔徑。大悟不拘於小節。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a05"/><lb ed="R111" n="0396b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0280a0501">大乘菩薩所歷境界功德殊勝。非人天所知。二乘
<lb ed="X" n="0280a06"/><lb ed="R111" n="0396b13"/>所涉。法門優劣不同。欲其易明。卽以世間象兔爲
<lb ed="X" n="0280a07"/><lb ed="R111" n="0396b14"/>喩。大象所遊唯大路可容。非小兔微逕可往。故云
<lb ed="X" n="0280a08"/><lb ed="R111" n="0396b15"/>大象不遊於兔逕也。大悟不拘於小節者。見性之
<lb ed="X" n="0280a09"/><lb ed="R111" n="0396b16"/>人不可以事相檢擧。不可以持犯戒律所拘。其作
<lb ed="X" n="0280a10"/><lb ed="R111" n="0396b17"/>用難以測度。如高沙彌不受戒。藥山不看經等。故
<lb ed="X" n="0280a11"/><lb ed="R111" n="0396b18"/>云大悟不拘於小節也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a12"/><lb ed="R111" n="0397a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0280a1201">莫將管見謗蒼蒼。未了吾今爲君決。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a13"/><lb ed="R111" n="0397a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0280a1301">無上般若唯接上根上器。中下之機卒難銘模。是
<lb ed="X" n="0280a14"/><lb ed="R111" n="0397a03"/>以三界浩浩六道茫茫。盡是<anchor xml:id="nkr_note_add_0280a1401" n="0280a1401"/><anchor xml:id="beg0280a1401" n="0280a1401"/>虛<anchor xml:id="end0280a1401"/>生浪死。經云。譬如
<lb ed="X" n="0280a15"/><lb ed="R111" n="0397a04"/>百千蚊<g ref="#CB01109">䗈</g>在一器中。啾啾乱鳴鼓腹狂閙。不知太
<lb ed="X" n="0280a16"/><lb ed="R111" n="0397a05"/>虗之曠達。以明諸小根器不能發菩提之心。入大
<lb ed="X" n="0280a17"/><lb ed="R111" n="0397a06"/>乘境界。今永嘉竊恐世人信之不及謾生誹謗。猶
<lb ed="X" n="0280a18"/><lb ed="R111" n="0397a07"/>如愚人握管窺天。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0280a1801" n="0280a1801"/><anchor xml:id="beg0280a1801" n="0280a1801"/>己<anchor xml:id="end0280a1801"/>見之細微。謗蒼蒼之無際。
<lb ed="X" n="0280a19"/><lb ed="R111" n="0397a08"/>是誰之過歟。未了吾今爲君決者。此之一句一大
<lb ed="X" n="0280a20"/><lb ed="R111" n="0397a09"/>藏敎詮提不起。六代祖師讚歎有分。是知從上諸
<lb ed="X" n="0280a21"/><lb ed="R111" n="0397a10"/>聖開方便門。提携後進。放一線道。略露風規。末後
<lb ed="X" n="0280a22"/><lb ed="R111" n="0397a11"/>一言。莫敎錯擧。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280a23"/><lb ed="R111" n="0397a12"/>
<lb ed="X" n="0280a24"/><lb ed="R111" n="0397a13"/><p xml:id="pX63p0280a2401">旹嘉定<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0280a2401" n="0280a2401"/><anchor xml:id="beg0280a2401" n="0280a2401"/>己<anchor xml:id="end0280a2401"/>卯</note>建安虞八宣散位　刊行</p>
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0280b" n="0280b"/>
<lb ed="X" n="0280b01"/><lb ed="R111" n="0397a15"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>舒州梵天珙和尙<note place="inline">註</note>永嘉證道歌<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="X" n="0280b02"/>
<lb ed="X" n="0280b03"/>
<lb ed="X" n="0280b04"/>
<lb ed="X" n="0280b05"/>
<lb ed="X" n="0280b06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1241-D 後序</cb:mulu><head>No. 1241-D
<lb ed="X" n="0280b07"/><lb ed="R111" n="0397a17"/> 後序</head>
<lb ed="X" n="0280b08"/>
<lb ed="X" n="0280b09"/><lb ed="R111" n="0397a18"/><p xml:id="pX63p0280b0901">余元豐間與大學二三友至相國東林。會翰苑鄧公
<lb ed="X" n="0280b10"/><lb ed="R111" n="0397b01"/>龍圖子發浩然明甫諸公。始識師於座中。從容道論。
<lb ed="X" n="0280b11"/><lb ed="R111" n="0397b02"/>知師之所蘊也。次又聞師內殿賜衣服。因而致賀。再
<lb ed="X" n="0280b12"/><lb ed="R111" n="0397b03"/>見之。吐珠璣。示眼目。蕭洒有古人風操。尤恨相得之
<lb ed="X" n="0280b13"/><lb ed="R111" n="0397b04"/>晚。世之學者甞患所守異趣。偏執一隅。不知大道之
<lb ed="X" n="0280b14"/><lb ed="R111" n="0397b05"/>不二。遂相詆軋者皆是也。師性謙和。於傳法禪悅之
<lb ed="X" n="0280b15"/><lb ed="R111" n="0397b06"/>外。曉敎源。喜文章。不以殊途二其志。良可尙矣。元祐
<lb ed="X" n="0280b16"/><lb ed="R111" n="0397b07"/>改元仲春過泗上。見圓明上人自<g ref="#CB05084">𭅕</g>廬至。得師所惠
<lb ed="X" n="0280b17"/><lb ed="R111" n="0397b08"/>歌頌。玩之洒然。則知師之所守高簡。不混利名。逍遙
<lb ed="X" n="0280b18"/><lb ed="R111" n="0397b09"/>趍競之外也。紹聖丙子解官單馬赴吏部磨勘。至壽
<lb ed="X" n="0280b19"/><lb ed="R111" n="0397b10"/>春遇友人吳純甫。出師所注永嘉證道歌。發輝如來
<lb ed="X" n="0280b20"/><lb ed="R111" n="0397b11"/>大智慧海。利益四衆。豈小緣哉。師浙人也。嗣法圓照
<lb ed="X" n="0280b21"/><lb ed="R111" n="0397b12"/>禪師。喜其故識。謹書於卷後。是歲孟夏望日天倪叙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280b22"/>
<lb ed="X" n="0280b23"/>
<lb ed="X" n="0280b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0280c" n="0280c"/>
<lb ed="X" n="0280c01"/>
<lb ed="X" n="0280c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1241-E 永嘉石<g ref="#CB15156">碑</g></cb:mulu><head>No. 1241-E
<lb ed="X" n="0280c03"/><lb ed="R111" n="0397b14"/> 永嘉石<g ref="#CB15156">碑</g></head>
<lb ed="X" n="0280c04"/>
<lb ed="X" n="0280c05"/><lb ed="R111" n="0397b15"/><p xml:id="pX63p0280c0501">禪師每日陞座提綱正令。撮其法要。以示證道。默然
<lb ed="X" n="0280c06"/><lb ed="R111" n="0397b16"/>揮一下云。還會麼。乃說伽陀。</p>
<lb ed="X" n="0280c07"/><lb ed="R111" n="0397b17"/><lg type="regular" xml:id="lgX63p0280c0701"><l>一擊天地空</l><l>驚開死盲聾</l><l>靈光亘今古</l>
<lb ed="X" n="0280c08"/><lb ed="R111" n="0397b18"/><l>徧含法界中</l></lg></cb:div>
<lb ed="X" n="0280c09"/>
<lb ed="X" n="0280c10"/>
<lb ed="X" n="0280c11"/>
<lb ed="X" n="0280c12"/><lb ed="R111" n="0398a01"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">音釋</cb:mulu><head>音釋</head>
<lb ed="X" n="0280c13"/><lb ed="R111" n="0398a02"/><p xml:id="pX63p0280c1301">　拆。音析。先擊反。分也。　調。去聲。選也。
<lb ed="X" n="0280c14"/><lb ed="R111" n="0398a03"/>　顇。音悴。顦亦作憔。　恡。音吝。力刃反也。
<lb ed="X" n="0280c15"/><lb ed="R111" n="0398a04"/>　訕。所晏反。毀語謂之。　蘭若。下爾者反。
<lb ed="X" n="0280c16"/><lb ed="R111" n="0398a05"/>　崟。音吟。高也。
<lb ed="X" n="0280c17"/><lb ed="R111" n="0398a06"/>　閴。音乞。苦壁古覓二反。靜也。
<lb ed="X" n="0280c18"/><lb ed="R111" n="0398a07"/>　蹴。音足。七六子。六二反。蹈也。蹵同。
<lb ed="X" n="0280c19"/><lb ed="R111" n="0398a08"/>　犴。音寒。午旦午諫二切。胡狗。
<lb ed="X" n="0280c20"/><lb ed="R111" n="0398a09"/>　駭。語駭切。馬行也。又無知也。
<lb ed="X" n="0280c21"/><lb ed="R111" n="0398a10"/>　<anchor xml:id="nkr_note_add_0280c2101" n="0280c2101"/><anchor xml:id="beg0280c2101" n="0280c2101"/>靼<anchor xml:id="end0280c2101"/>。音怛。多達之別二切。柔革也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0280c22"/><lb ed="R111" n="0398a11"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">註中</cb:mulu><head>註中</head>
<lb ed="X" n="0280c23"/><lb ed="R111" n="0398a12"/><p xml:id="pX63p0280c2301">　煨。呼羅切。南人呼火也。
<lb ed="X" n="0280c24"/><lb ed="R111" n="0398a13"/>　炙。之亦切。熱也。又之夜反。
<pb ed="X" xml:id="X63.1241.0281a" n="0281a"/>
<lb ed="X" n="0281a01"/><lb ed="R111" n="0398a14"/>　嗁。呼交反。虎聲。又古伯反。
<lb ed="X" n="0281a02"/><lb ed="R111" n="0398a15"/>　嚯。音霍。　懈。居隘反。倦怠也。
<lb ed="X" n="0281a03"/><lb ed="R111" n="0398a16"/>　驪。音梨。千<anchor xml:id="nkr_note_add_0281a0301" n="0281a0301"/><anchor xml:id="beg0281a0301" n="0281a0301"/>里<anchor xml:id="end0281a0301"/>馬。
<lb ed="X" n="0281a04"/><lb ed="R111" n="0398a17"/>　膱。之力反。油敗也。又膱脡。
<lb ed="X" n="0281a05"/><lb ed="R111" n="0398a18"/>　<g ref="#CB16391">𡰅</g>。胡骨反。膝<g ref="#CB16394">𤶳</g>也。
<lb ed="X" n="0281a06"/><lb ed="R111" n="0398b01"/>　餧。音畏。飼也。奴羅反。飢也。
<lb ed="X" n="0281a07"/><lb ed="R111" n="0398b02"/>　憒。古對反。心也。　絆。音半。羈也。
<lb ed="X" n="0281a08"/><lb ed="R111" n="0398b03"/>　挹。於入反。斟也幟。　睫。卽涉切。目傍毛。
<lb ed="X" n="0281a09"/><lb ed="R111" n="0398b04"/>　瞤。如倫反。獲。禾聲。　幖。俾消反。幟。
<lb ed="X" n="0281a10"/><lb ed="R111" n="0398b05"/>　幟釋志巾也。　鋩。無方切。刀刃端也。
<lb ed="X" n="0281a11"/><lb ed="R111" n="0398b06"/>　挃。音皈。又竹栗反。獲。禾聲。
<lb ed="X" n="0281a12"/><lb ed="R111" n="0398b07"/>　輥。古混反。車轂齊等<g ref="#CB15032">㒵</g>。　汾。扶云切。水出太源。
<lb ed="X" n="0281a13"/><lb ed="R111" n="0398b08"/>　胝。竹尼反。手腁足胝也。　腁。步田反。腁胝。
<lb ed="X" n="0281a14"/><lb ed="R111" n="0398b09"/>　抉。一決反。排也。　盰。公旦反。目白<g ref="#CB15032">㒵</g>。
<lb ed="X" n="0281a15"/><lb ed="R111" n="0398b10"/>　竛。音零。行不正也。　竮。音平。
<lb ed="X" n="0281a16"/><lb ed="R111" n="0398b11"/>　螻。音樓。螻蛄。　搏。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0281001" n="0281001"/>徒官切。搏擊也。
<lb ed="X" n="0281a17"/><lb ed="R111" n="0398b12"/>　拏。尼矛切。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0281002" n="0281002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0281002" n="0281002"/><anchor xml:id="beg0281002" n="0281002"/>手<anchor xml:id="end0281002"/>拏也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0281a18"/><lb ed="R111" n="0398b13"/>
<lb ed="X" n="0281a19"/><lb ed="R111" n="0398b14"/><cb:div type="other"><p xml:id="pX63p0281a1901">證道歌<anchor xml:id="nkr_note_add_0281a1901" n="0281a1901"/><anchor xml:id="beg0281a1901" n="0281a1901"/>註<anchor xml:id="end0281a1901"/>卷<anchor xml:id="nkr_note_add_0281a1902" n="0281a1902"/><anchor xml:id="beg0281a1902" n="0281a1902"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0281a1902"/><note place="inline">終</note></p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0260a1701" to="#end0260a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0260001" to="#end0260001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">鏤</lem><rdg wit="#wit.orig">縷</rdg></app>
<app from="#beg0260c2201" to="#end0260c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261a0101" to="#end0261a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261a0102" to="#end0261a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0261c1101" to="#end0261c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0262002" to="#end0262002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">領</lem><rdg wit="#wit.orig">頌</rdg></app>
<app from="#beg0262c1101" to="#end0262c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0263a2301" to="#end0263a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">惡叉</lem><rdg wit="#wit.orig">落車</rdg></app>
<app from="#beg0263b1201" to="#end0263b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">浙</lem><rdg wit="#wit.orig">淅</rdg></app>
<app from="#beg0264a0901" to="#end0264a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">摩</lem><rdg wit="#wit.orig">魔</rdg></app>
<app from="#beg0264a1801" to="#end0264a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">置</lem><rdg wit="#wit.orig">致</rdg></app>
<app from="#beg0264b0601" to="#end0264b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">以</lem><rdg wit="#wit.orig">有</rdg></app>
<app from="#beg0265b1801" to="#end0265b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">空</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0265b2301" to="#end0265b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">五</lem><rdg wit="#wit.orig">意六</rdg></app>
<app from="#beg0265b2302" to="#end0265b2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">成所作智。轉第六意識爲</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0265001" to="#end0265001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">識</lem><rdg wit="#wit.orig">含</rdg></app>
<app from="#beg0266a0101" to="#end0266a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0266a0102" to="#end0266a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0266a0601" to="#end0266a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">云</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0266a1101" to="#end0266a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0267001" to="#end0267001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">觀</lem><rdg wit="#wit.orig">現</rdg></app>
<app from="#beg0267b2001" to="#end0267b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0267c0801" to="#end0267c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">往</lem><rdg wit="#wit.orig">住</rdg></app>
<app from="#beg0267c2201" to="#end0267c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0268a0101" to="#end0268a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0268001" to="#end0268001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">竇</lem><rdg wit="#wit.orig">豆</rdg></app>
<app from="#beg0268b1801" to="#end0268b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0268003" to="#end0268003"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">座</lem><rdg wit="#wit.orig">官</rdg></app>
<app from="#beg0269b1101" to="#end0269b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">盂</lem><rdg wit="#wit.orig">孟</rdg></app>
<app from="#beg0269b1201" to="#end0269b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">各</lem><rdg wit="#wit.orig">名</rdg></app>
<app from="#beg0270b0401" to="#end0270b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">凝</lem><rdg wit="#wit.orig">疑</rdg></app>
<app from="#beg0270b0402" to="#end0270b0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">攝</lem><rdg wit="#wit.orig">接</rdg></app>
<app from="#beg0270b0403" to="#end0270b0403"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">閉</lem><rdg wit="#wit.orig">閑</rdg></app>
<app from="#beg0270b0501" to="#end0270b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">遏捺</lem><rdg wit="#wit.orig">揭擦</rdg></app>
<app from="#beg0270001" to="#end0270001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">著</lem><rdg wit="#wit.orig">者</rdg></app>
<app from="#beg0270c1501" to="#end0270c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">愁</lem><rdg wit="#wit.orig">然</rdg></app>
<app from="#beg0271a0201" to="#end0271a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">能</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0271b0601" to="#end0271b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">盲</lem><rdg wit="#wit.orig">音</rdg></app>
<app from="#beg0271c0501" to="#end0271c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">任</lem><rdg wit="#wit.orig">住</rdg></app>
<app from="#beg0271c0502" to="#end0271c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">絕</lem><rdg wit="#wit.orig">然</rdg></app>
<app from="#beg0271c0503" to="#end0271c0503"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">妨</lem><rdg wit="#wit.orig">方</rdg></app>
<app from="#beg0271c2101" to="#end0271c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">舟</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0272a0901" to="#end0272a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">合</lem><rdg wit="#wit.orig">令</rdg></app>
<app from="#beg0272b0701" to="#end0272b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">置</lem><rdg wit="#wit.orig">致</rdg></app>
<app from="#beg0272c1801" to="#end0272c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">矣</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0272c1901" to="#end0272c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">適</lem><rdg wit="#wit.orig">通</rdg></app>
<app from="#beg0273a0301" to="#end0273a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0273a0401" to="#end0273a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0273001" to="#end0273001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">中</lem><rdg wit="#wit.orig">十</rdg></app>
<app from="#beg0273a2101" to="#end0273a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0273002" to="#end0273002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">設</lem><rdg wit="#wit.orig">說</rdg></app>
<app from="#beg0273a2401" to="#end0273a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">吾</lem><rdg wit="#wit.orig">吿</rdg></app>
<app from="#beg0273c0901" to="#end0273c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0274a2101" to="#end0274a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0274a2201" to="#end0274a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0274b0301" to="#end0274b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0274b0401" to="#end0274b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0274b1901" to="#end0274b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0274b2001" to="#end0274b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">二</lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0274c0901" to="#end0274c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0275a1201" to="#end0275a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">亡</lem><rdg wit="#wit.orig">立</rdg></app>
<app from="#beg0275b0801" to="#end0275b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">亦</lem><rdg wit="#wit.orig">必</rdg></app>
<app from="#beg0275c1101" to="#end0275c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">之</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0275c1401" to="#end0275c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">舋</lem><rdg wit="#wit.orig">宜</rdg></app>
<app from="#beg0275c1701" to="#end0275c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">沉</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0276a0901" to="#end0276a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">中</lem><rdg wit="#wit.orig">空</rdg></app>
<app from="#beg0276a1301" to="#end0276a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">二</lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app>
<app from="#beg0276c0501" to="#end0276c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0276c2101" to="#end0276c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0277a0301" to="#end0277a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0277a1601" to="#end0277a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">進</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0277001" to="#end0277001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">忘</lem><rdg wit="#wit.orig">志</rdg></app>
<app from="#beg0277c2301" to="#end0277c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">知</lem><rdg wit="#wit.orig">如</rdg></app>
<app from="#beg0278a1101" to="#end0278a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">靼<note type="cf1">T48n2014_p0396c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">靻</rdg></app>
<app from="#beg0278a1401" to="#end0278a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">靼<note type="cf1">T48n2014_p0396c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">靻</rdg></app>
<app from="#beg0278001" to="#end0278001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">者</lem><rdg wit="#wit.orig">王</rdg></app>
<app from="#beg0278b0101" to="#end0278b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0278002" to="#end0278002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">殺</lem><rdg wit="#wit.orig">敎</rdg></app>
<app from="#beg0278c1801" to="#end0278c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0278c1802" to="#end0278c1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">亦</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0278c2101" to="#end0278c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0279a0601" to="#end0279a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0279a0901" to="#end0279a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">肉</lem><rdg wit="#wit.orig">內</rdg></app>
<app from="#beg0279a1201" to="#end0279a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0279a1202" to="#end0279a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0279b0701" to="#end0279b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0279c1901" to="#end0279c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">象</lem><rdg wit="#wit.orig">蒙</rdg></app>
<app from="#beg0280a0101" to="#end0280a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">之</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0280a1401" to="#end0280a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">虛</lem><rdg wit="#wit.orig">空</rdg></app>
<app from="#beg0280a1801" to="#end0280a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0280a2401" to="#end0280a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0280c2101" to="#end0280c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">靼<note type="cf1">T48n2014_p0396c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig">靻</rdg></app>
<app from="#beg0281a0301" to="#end0281a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">里</lem><rdg wit="#wit.orig">異</rdg></app>
<app from="#beg0281002" to="#end0281002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">手</lem><rdg wit="#wit.orig">平</rdg></app>
<app from="#beg0281a1901" to="#end0281a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：觀世心 (2021-12-22)">註<note type="cf1">X63n1241_p0260c16</note></lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0281a1902" to="#end0281a1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="來函：觀世心 (2021-12-22)"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">下</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0260001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0260001">鏤【CB】，縷【卍續】，縷疑鏤</note>
<note n="0262002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0262002">領【CB】，頌【卍續】，頌疑領</note>
<note n="0263001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0263001">惡叉【CB】，落車【卍續】，落車疑惡叉</note>
<note n="0265001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0265001">識【CB】，含【卍續】，含字疑剩</note>
<note n="0267001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0267001">觀【CB】，現【卍續】，現疑觀</note>
<note n="0267002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0267002">已通以</note>
<note n="0268001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0268001">竇【CB】，豆【卍續】，豆竇之略</note>
<note n="0268003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0268003">座【CB】，官【卍續】，官疑座</note>
<note n="0270001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0270001">著【CB】，者【卍續】，者疑著</note>
<note n="0273001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0273001">中【CB】，十【卍續】，十當作中</note>
<note n="0273002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0273002">設【CB】，說【卍續】，說疑設</note>
<note n="0277001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0277001">忘【CB】，志【卍續】，志疑忘</note>
<note n="0278001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278001">者【CB】，王【卍續】，王疑者</note>
<note n="0278002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278002">殺【CB】，敎【卍續】，敎疑殺</note>
<note n="0281002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0281002">手【CB】，平【卍續】，平疑手</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0260001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0260001">縷疑鏤</note>
<note n="0260002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0260002">（便宜上，表題ヲ附ス。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0262001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0262001">免字更勘</note>
<note n="0262002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0262002">頌疑領</note>
<note n="0263001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0263001">落車疑惡叉</note>
<note n="0264001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264001">達等四字疑火遠反歟更勘</note>
<note n="0265001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0265001">含字疑剩</note>
<note n="0266001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266001">靑當作淸</note>
<note n="0267001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0267001">現疑觀</note>
<note n="0267002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0267002">巳通以</note>
<note n="0268001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0268001">豆竇之略</note>
<note n="0268002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0268002">挹通揖</note>
<note n="0268003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0268003">官疑座</note>
<note n="0269001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0269001">猶通由</note>
<note n="0270001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0270001">者疑著</note>
<note n="0273001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273001">十當作中</note>
<note n="0273002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273002">說疑設</note>
<note n="0273003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273003">引字疑剩</note>
<note n="0277001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0277001">志疑忘</note>
<note n="0278001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278001">王疑者</note>
<note n="0278002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278002">敎疑殺</note>
<note n="0281001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0281001">徒官疑補各</note>
<note n="0281002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0281002">平疑手</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0260a1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0260a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0260c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0260c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261a0102" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0261a0102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0261c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0261c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0262c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0262c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0263a2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0263a2301">惡叉【CB】，落車【卍續】</note>
<note n="0263b1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0263b1201">浙【CB】，淅【卍續】</note>
<note n="0264a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0264a0901">摩【CB】，魔【卍續】</note>
<note n="0264a1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0264a1801">置【CB】，致【卍續】</note>
<note n="0264b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0264b0601">以【CB】，有【卍續】</note>
<note n="0265b1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0265b1801">空【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0265b2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0265b2301">五【CB】，意六【卍續】</note>
<note n="0265b2302" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0265b2302">成所作智轉第六意識爲【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0266a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0266a0101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0266a0102" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0266a0102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0266a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0266a0601">云【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0266a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0266a1101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0267b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0267b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0267c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0267c0801">往【CB】，住【卍續】</note>
<note n="0267c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0267c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0268a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0268a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0268b1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0268b1801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0269b1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0269b1101">盂【CB】，孟【卍續】</note>
<note n="0269b1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0269b1201">各【CB】，名【卍續】</note>
<note n="0270b0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0401">凝【CB】，疑【卍續】</note>
<note n="0270b0402" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0402">攝【CB】，接【卍續】</note>
<note n="0270b0403" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0403">閉【CB】，閑【卍續】</note>
<note n="0270b0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0270b0501">遏捺【CB】，揭擦【卍續】</note>
<note n="0270c1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0270c1501">愁【CB】，然【卍續】</note>
<note n="0271a0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271a0201">能【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0271b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271b0601">盲【CB】，音【卍續】</note>
<note n="0271c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271c0501">任【CB】，住【卍續】</note>
<note n="0271c0502" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271c0502">絕【CB】，然【卍續】</note>
<note n="0271c0503" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271c0503">妨【CB】，方【卍續】</note>
<note n="0271c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0271c2101">舟【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0272a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0272a0901">合【CB】，令【卍續】</note>
<note n="0272b0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0272b0701">置【CB】，致【卍續】</note>
<note n="0272c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0272c1801">矣【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0272c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0272c1901">適【CB】，通【卍續】</note>
<note n="0273a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0273a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0273a0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0273a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0273a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0273a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0273a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0273a2401">吾【CB】，吿【卍續】</note>
<note n="0273c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0273c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0274a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274a2101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0274a2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0274b0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274b0301">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0274b0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0274b1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274b1901">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0274b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274b2001">二【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0274c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0274c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0275a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0275a1201">亡【CB】，立【卍續】</note>
<note n="0275b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0275b0801">亦【CB】，必【卍續】</note>
<note n="0275c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0275c1101">之【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0275c1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0275c1401">舋【CB】，宜【卍續】</note>
<note n="0275c1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0275c1701">沉【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0276a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0276a0901">中【CB】，空【卍續】</note>
<note n="0276a1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0276a1301">二【CB】，一【卍續】</note>
<note n="0276c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0276c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0276c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0276c2101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0277a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0277a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0277a1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0277a1601">進【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0277c2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0277c2301">知【CB】，如【卍續】</note>
<note n="0278a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278a1101">靼【CB】，靻【卍續】</note>
<note n="0278a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278a1401">靼【CB】，靻【卍續】</note>
<note n="0278b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0278c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0278c1802" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278c1802">亦【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0278c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0278c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0279a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0279a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279a0901">肉【CB】，內【卍續】</note>
<note n="0279a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0279a1202" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279a1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0279b0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0279c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0279c1901">象【CB】，蒙【卍續】</note>
<note n="0280a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0280a0101">之【CB】，［－］【卍續】</note>
<note n="0280a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0280a1401">虛【CB】，空【卍續】</note>
<note n="0280a1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0280a1801">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0280a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0280a2401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0280c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0280c2101">靼【CB】，靻【卍續】</note>
<note n="0281a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0281a0301">里【CB】，異【卍續】</note>
<note n="0281a1901" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="X63.0281a19.04" target="#nkr_note_add_0281a1901">註【CB】，〔－〕【卍續】</note>
<note n="0281a1902" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="X63.0281a19.06" target="#nkr_note_add_0281a1902">〔－〕【CB】，下【卍續】（CBETA 按：本部僅有一卷，今參考《新纂卍續藏》單卷卷末標題情況，略擧別部如 X26n0550_p0859b23、X57n0964_p0191b17、X58n1016_p0573b07，修訂刪除「下」字。）</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>